اعتراضات در فرانسه با پیوند مطالبات دانشآموزی و بحران معیشت، به بازداشت بیش از ۹ هزار نفر و زخمیشدن صدها نیروی پلیس و معترض انجامید.
فرانسه چند هفتهای است که روزهای پرتنشی را پشت سر میگذارد. اعتراضهایی که ابتدا با درخواست دانشآموزان برای افزایش معلمان، بهبود وضعیت مدارس و اصلاح نظام پذیرش دانشگاهها آغاز شده بود، بهتدریج با نارضایتی عمومی از هزینههای زندگی پیوند خورد.
حالا دانشجویان، کارگران و گروههایی از معترضان اقتصادی نیز به این حرکت پیوستهاند.
شنبه ۱۷ اکتبر، این نارضایتیها به یکی از بزرگترین تجمعات این دوره تبدیل شد. به گفته وزارت کشور فرانسه، حدود ۵۵۰ هزار نفر در سراسر کشور راهپیمایی کردند؛ هرچند برگزارکنندگان شمار شرکتکنندگان را حدود ۸۰۰ هزار نفر برآورد کردهاند.
بیشتر راهپیماییها مسالمتآمیز برگزار شد، اما در پاریس، مارسی، لیون، بوردو و چند شهر دیگر، درگیری گروههایی از افراد با پلیس، آتشسوزی و تخریب ساختمانها، بخش مهمی از اخبار روز را به خود اختصاص داد.
به گزارش لوموند، سباستین لکورنو نخستوزیر فرانسه شنبهشب اعلام کرد که در جریان اعتراضات آن روز ۱۲۰۰ نفر بازداشت و ۱۵۰ نیروی پلیس و ژاندارم زخمی شدهاند.
این تنها بخشی از آمار اعتراضاتی است که از هفتههای گذشته ادامه داشته و ابعاد آن بهمراتب بزرگتر از درگیریهای یک روز است.
همچنین به گزارش فرانس ۲۴، دستان یک جوان بر اثر انفجار ماده منفجره قطع شده است.
نزدیک به ۸ هزار نفر پیش از شنبه تحت نظر پلیس قرار گرفته بودند
براساس آخرین آمار تجمیعی وزارت دادگستری فرانسه، تا پایان روز ۱۳ اکتبر، ۷ هزار و ۹۵۰ نفر از آغاز اعتراضات دانشآموزی تحت نظر پلیس قرار گرفته بودند.
نکته قابلتوجه این آمار، سن افراد بازداشتشده است. از مجموع افراد تحت نظر، ۶ هزار و ۷۷۳ نفر زیر ۱۸ سال داشتهاند؛ یعنی حدود ۸۵ درصد آنها کودک یا نوجوان بودهاند.
براساس همین گزارش، برای ۲ هزار و ۷۳۵ نفر پیگرد قضایی آغاز شده و ۲۶ نفر نیز با حکم قضایی در بازداشت موقت قرار گرفتهاند. در مقابل، پرونده بیش از هزار نفر بدون پیگرد بسته شده است.
حالا اگر ۱۲۰۰ بازداشت اعلامشده برای شنبه را کنار آمار قبلی قرار دهیم، مجموع حسابی به ۹ هزار و ۱۵۰ مورد بازداشت یا تحتنظر قرار گرفتن افراد میرسد.
البته این عدد هنوز آمار رسمی نهایی اعتراضات نیست. آمار وزارت دادگستری تا ۱۳ اکتبر مربوط به افراد تحت نظر پلیس است، درحالیکه رقم شنبه شمار بازداشتهای اولیه را نشان میدهد.
همچنین آمار تجمیعی روزهای ۱۴ تا ۱۶ اکتبر هنوز در این محاسبه وجود ندارد و احتمال بازداشت تکراری برخی افراد نیز منتفی نیست.
بنابراین، نمیتوان ۹ هزار و ۱۵۰ نفر را تعداد قطعی افراد منحصربهفرد بازداشتشده معرفی کرد.
بیش از ۱۴۰۰ مورد جراحت در آمارهای رسمی
آمار مجروحان نیز بخش دیگری از ابعاد اعتراضات اخیر فرانسه را نشان میدهد.
سباستین لکورنو روز ۱۴ اکتبر در مجلس سنای فرانسه اعلام کرده بود که از آغاز این دوره از اعتراضات، ۹۳۷ نیروی پلیس و ژاندارم، ۲۴۸ دانشآموز و ۱۴۹ نفر از کارکنان آموزشوپرورش زخمی شدهاند.
مجموع این سه گروه به ۱۳۳۴ مجروح میرسد.
با اضافه شدن ۱۵۰ نیروی پلیس و ژاندارم که طبق اعلام نخستوزیر در درگیریهای شنبه زخمی شدهاند، شمار موارد جراحت در گروههای یادشده به دستکم ۱۴۸۴ مورد میرسد.
اما این رقم نیز تمام مجروحان را در بر نمیگیرد. هنوز آمار یکپارچهای از شهروندان و معترضان زخمیشده در روز شنبه منتشر نشده است.
تا زمان تنظیم این گزارش، آمار رسمی و تجمیعی از جانباختگان احتمالی این دوره از اعتراضات در منابع بررسیشده منتشر نشده است؛ بنابراین این اعتراضات تاکنون جان باختهای نداشته است.
اعتراض به گرانی چگونه به جدال سیاسی تبدیل شد؟
اعتراضات فرانسه تنها به وضعیت مدارس محدود نمانده است. افزایش هزینههای زندگی، مشکلات خدمات عمومی و نگرانی از کاهش قدرت خرید، از مهمترین دلایلی هستند که گروههای بیشتری از مردم را به تجمعات اخیر کشاندهاند.
بااینحال، وقوع خشونت در حاشیه راهپیماییها باعث شده بخش بزرگی از توجهها از مطالبات اقتصادی و اجتماعی به عملکرد پلیس، تخریب اموال عمومی و برخورد با معترضان منتقل شود.
در پاریس، گروههایی از افراد نقابدار با نیروهای پلیس درگیر شدند و شماری از فروشگاهها آسیب دیدند. در لیموژ ساختمان شهرداری آتش گرفت و در مارسی و لیون نیز ساختمانهای عمومی هدف حمله و تخریب قرار گرفتند.
دولت فرانسه گروههای افراطی و افراد دخیل در غارت را مسئول خشونتها معرفی کرده است. امانوئل مکرون نیز ضمن محکوم کردن تخریبها، وعده برخورد قضایی با عاملان آنها را داده است.
در مقابل، برخی جریانهای سیاسی مخالف دولت، از جمله ژانلوک ملانشون، از مطالبات معترضان حمایت کرده و شیوه برخورد پلیس با تجمعات را مورد انتقاد قرار دادهاند.
این اختلافها در شرایطی شدت گرفته که فرانسه به انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۷ نزدیک میشود و اعتراضات خیابانی به یکی از موضوعات جدال میان جریانهای سیاسی تبدیل شده است.
اما در میان تمام این درگیریها و موضعگیریها، موضوعی که اعتراضات از آن آغاز شد همچنان باقی است: دانشآموزانی که خواهان شرایط آموزشی بهترند و شهروندانی که از افزایش هزینههای زندگی و فشار بر درآمدشان ناراضیان