منابع مطلع می‌گویند دستور محدودیت سامانه ماهواره‌ای استارشیلد اوکراین از کاخ سفید صادر شده، اما ترامپ این موضوع را تکذیب کرده است.
بر اساس گفته‌های دو مقام آمریکایی و یک مقام غربی مطلع، دستور محدودشدن سامانه ماهواره‌ای استارشیلد که ارتش اوکراین برای ارتباطات میدانی و عملیات پهپادی از آن استفاده می‌کند، از داخل کاخ سفید صادر شده است.
براساس گزارش رویترز، مقام‌های وزارت دفاع آمریکا پیامی دریافت کرده‌اند که براساس آن، خدمات شرکت اسپیس‌ایکس برای ارتش اوکراین باید محدود شود.
این مقام‌ها به‌دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود و مشخص نکردند چه کسی در کاخ سفید این تصمیم را گرفته یا اجرای آن به چه فرد یا نهادی سپرده شده است.
پنتاگون بزرگ‌ترین مشتری استارشیلد است؛ سامانه‌ای که در عمل نسخه نظامی شبکه ماهواره‌ای استارلینک محسوب می‌شود.
مقام‌های اوکراینی این هفته اعلام کردند برخی گیرنده‌های نظامی استارلینک پس از نصب روی تجهیزات پرسرعت از کار افتاده‌اند؛ اختلالی که مستقیماً بر عملیات پهپادهای اوکراینی نیز اثر گذاشته است، زیرا این پهپادها برای هدایت و ارتباط در آسمان اوکراین به اینترنت ماهواره‌ای وابسته‌اند.
یکی از مقام‌های وزارت دفاع اوکراین روز پنجشنبه گفت گیرنده‌ها اکنون در حال حرکت نیز کار می‌کنند، اما فقط تا سرعت ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت.
این در حالیست که عصر امروز دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا اعلام کرد محدود شدن سامانه ماهواره‌ای استارشیلد از سوی واشنگتن نبوده است.
فشار واشنگتن برای توقف حملات به پالایشگاه‌های روسیه
محدودشدن موقت این سامانه ارتباطی در شرایطی رخ داده که دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا هم‌زمان بر کی‌یف فشار می‌آورد حملات خود به پالایشگاه‌های روسیه را متوقف کند.
ترامپ معتقد است این حملات در افزایش شدید قیمت انرژی نقش داشته‌اند؛ افزایشی که از نگاه او می‌تواند به موقعیت حزب جمهوری‌خواه در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر آسیب بزند.
در مقابل، برخی کارشناسان بخش عمده افزایش قیمت انرژی را ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران می‌دانند؛ جنگی که با حملات به زیرساخت‌های انرژی و محدودشدن بخش بزرگی از تردد در تنگه هرمز همراه شده است.
یک مقام ارشد آمریکایی در واکنش به گزارش درباره محدودسازی استارشیلد گفت:«رئیس‌جمهور هرگز چنین درخواستی مطرح نکرده است.»
اسپیس‌ایکس استارشیلد را برای مشتریان دولتی و نهادهای امنیت ملی -به‌ویژه وزارت دفاع آمریکا- توسعه داده است. شبکه ماهواره‌ای استارلینک نیز زیرساخت اصلی این سرویس را تشکیل می‌دهد.
مقام‌های اوکراینی می‌گویند محدودیت‌های تازه اجرای برخی مأموریت‌های تهاجمی علیه نیروها و خطوط تدارکاتی روسیه در مناطق اشغالی را دشوارتر کرده است. سرعت پهپادهای رهگیر اوکراینی که برای سرنگونی پهپادهای شاهد روسیه استفاده می‌شوند نیز تحت تأثیر این محدودیت قرار گرفته است.
ایلان ماسک مدیرعامل اسپیس‌ایکس روز چهارشنبه در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد سامانه‌های استارشیلد متعلق به دولت ایالات متحده‌اند و همان دولت نیز آن‌ها را کنترل می‌کند.
به گفته ماسک، هرگونه محدودیت در سرعت یا نحوه استفاده از این سامانه‌ها از سوی ارتش آمریکا یا رئیس‌جمهور تعیین می‌شود.
روابط کی‌یف و واشنگتن وارد مرحله پرتنش‌تری شد
تنش میان کی‌یف و واشنگتن پس از نشست ۹ اکتبر در میامی شدت گرفته است؛ نشستی که نمایندگانی از اوکراین، آمریکا، اروپا و بانک جهانی در آن حضور داشتند.
یک منبع مطلع به رویترز گفت جرد کوشنر داماد ترامپ و استیو ویتکاف فرستاده دولت ترامپ در امور خاورمیانه، در این جلسه موضع تندی در برابر مقام‌های اوکراینی اتخاذ کردند.
به گفته این منبع، کوشنر و ویتکاف به مقام‌های اوکراینی گفته‌اند واشنگتن از ادامه حملات کی‌یف به پالایشگاه‌های روسیه، با وجود درخواست‌های مکرر آمریکا برای توقف این عملیات، ناراضی است.
هیئت آمریکایی همچنین در همان نشست درباره تصمیم واشنگتن برای امضای قرارداد خرید گازوئیل از روسیه توضیح داد.
مقام‌های آمریکایی گفته‌اند کاخ سفید امیدوار است این معامله بتواند موضع مسکو را در مذاکرات صلح نرم‌تر کند.
براساس این توافق، روسیه بیش از ۲.۲۵ میلیون بشکه گازوئیل وارد بازار آمریکا و بازار جهانی خواهد کرد.
شماری از قانون‌گذاران آمریکایی با این تصمیم مخالفت کرده‌اند.
به اعتقاد آن‌ها، این قرارداد بدون آنکه ولادیمیر پوتین را به دادن امتیازی برای پایان جنگ وادار کند، منابع مالی بیشتری در اختیار مسکو قرار می‌دهد.
اختلاف علنی ترامپ و زلنسکی
در روزهای پس از نشست میامی، ولودیمیر زلنسکی و ترامپ نیز از یکدیگر انتقاد کردند.
زلنسکی تصمیم آمریکا برای معامله گازوئیل روسیه را ضعیف توصیف کرد. ترامپ نیز خواستار برگزاری انتخابات در اوکراین و کناررفتن زلنسکی شد. این تبادل انتقادها نشانه دیگری از عمیق‌ترشدن اختلاف میان واشنگتن و کی‌یف بود.
رویترز پیش‌تر گزارش داده بود مقام‌های آمریکایی در پشت صحنه تهدید کرده‌اند ارائه اطلاعات مربوط به پرتاب موشک‌های روسیه به اوکراین را متوقف می‌کنند.
کی‌یف از این اطلاعات برای رهگیری و مقابله با حملات روسیه استفاده می‌کند.
با این حال، ترامپ روز سه‌شنبه گفت آمریکا همچنان اطلاعات خود را با اوکراین به اشتراک می‌گذارد.
یک مقام ارشد اوکراینی نیز گفت که پس از اعمال محدودیت بر دسترسی به استارشیلد، مقام‌های کی‌یف روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه با مقام‌های ارشد کاخ سفید، وزارت خارجه و پنتاگون تماس گرفته‌اند تا درباره علت تصمیم توضیح بگیرند.
به گفته او، در این تماس‌ها به کی‌یف گفته شده تصمیم از سوی کاخ سفید گرفته شده است. با این حال، مشخص نیست این رایزنی‌ها به لغو محدودیت یا تغییر دیگری در سیاست آمریکا منجر شده‌اند یا خیر.
پنتاگون طی سال‌های اخیر میلیاردها دلار برای خدمات استارلینک و استارشیلد هزینه کرده است. رویترز در سال ۲۰۲۴ نیز گزارش داده بود وزارت دفاع آمریکا ماهواره‌های اختصاصی استارشیلد را خریداری کرده است.
این خریدها شامل ماهواره‌های ارتباطی ویژه مأموریت‌های هشدار موشکی و همچنین یک منظومه ماهواره‌ای اطلاعاتی برای دفتر ملی شناسایی آمریکا بوده است.
وابستگی هم‌زمان ارتش آمریکا و نیروهای اوکراینی به زیرساخت ماهواره‌ای اسپیس‌ایکس باعث شده هر تصمیم درباره سرعت، دسترسی یا نحوه استفاده از این شبکه، مستقیم بر توان عملیاتی اوکراین اثر بگذارد.
