اختلاف بر سر غنی‌سازی به گره اصلی مسیر توافق تبدیل شده؛ واشنگتن کاهش ظرفیت هسته‌ای را می‌خواهد،اما تهران این خواسته را در تضاد با خط قرمز خود می‌داند.
به گزارش زومان، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا پس از یک سفر تبلیغاتی انتخاباتی در آلاسکا مدعی شد که هر توافقی نیازمند آن است که ایران ظرفیت غنی‌سازی هسته‌ای خود را واقعاً کاهش دهد، نه اینکه صرفاً وعده و تضمین‌هایی برای کاهش در آینده بدهد.
طبق گزارش رویترز، ونس مدعی شد:
«اگر خواهان سلاح هسته‌ای نیستید، پس چرا به سوخت غنی‌شده ۶۰ درصد نیاز دارید؟ و اگر می‌خواهید پایبندی خود به عدم ساخت سلاح هسته‌ای را نشان دهید، سوخت با غنای بالا تولید نکنید. این یک مسئله اولیه و اساسی است. من فکر می‌کنم اگر آن‌ها می‌خواهند نشان دهند به دنبال ساخت سلاح نیستند، باید اقدام معناداری در مورد ظرفیت غنی‌سازی خود انجام دهند.»
در مقابل، یک مقام ارشد ایرانی امروز چهارشنبه در پاسخ به پرسش رویترز درباره این اظهارات ونس تأکید کرد که «درخواست‌ها و ایده‌های» واشنگتن درباره برنامه هسته‌ای ایران کاملاً با خواسته‌های تهران در تضاد است.
طبق گزارش رویترز، ایران و آمریکا طی هفته‌های اخیر پیشنهادهایی را با هدف پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز مبادله کرده‌اند. با این حال، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا آخرین پیشنهاد تهران را رد کرده و ادعا کرده است که امکان دارد عملیات نظامی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای تشدید شود.
ونس تأکید کرده که آمریکا همچنان آماده توافق است، اما امتیازات مشخصی از سوی ایران می‌خواهد. او گفت: «ما قرار نیست حرف را با عمل معاوضه کنیم.»
ونس: ما قرار نیست حرف را با عمل معاوضه کنیم
طبق گزارش رویترز ترامپ و مقام‌های کاخ سفید همواره بر مسدود کردن مسیر ایران برای دستیابی به سلاح هسته‌ای تأکید داشته‌اند؛ موضوعی که نابودی یا خروج ذخایر اورانیوم با غنای بالا را در بر می‌گیرد. با این حال، در این باره که آیا در یک توافق صلح احتمالی به ایران اجازه داده خواهد شد مقداری اورانیوم در سطوح پایین‌تر نگهداری کند یا خیر، پیام‌های واشنگتن شفافیت کمتری داشته است.
خط قرمز تهران
به گزارش رویترز، این مقام ارشد ایرانی که در مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا حضور دارد، گفت هیچ مذاکره مستقیمی درباره برنامه هسته‌ای انجام نشده و واشنگتن باید پیش از آغاز هر مذاکره هسته‌ای، ابتدا شروط تهران را بپذیرد.
او اعلام کرد که به رسمیت شناختن حق غنی‌سازی ایران از سوی آمریکا، خط قرمز قطعی تهران است و ایران «به هیچ وجه در مورد آن انعطاف نشان نخواهد داد»، هرچند جزئیات مربوط به نحوه غنی‌سازی می‌تواند بعداً مورد بحث قرار گیرد. او افزود:
«اظهارات ونس ایده‌ها و درخواست‌های واشنگتن است… آمریکایی‌ها آزادند درخواست و ایده داشته باشند، اما این موارد با خواسته‌های ایران در تضاد است.»
اسرائیل، آمریکا و کشورهای غربی مدت‌هاست ایران را به تلاش برای دستیابی به سلاح هسته‌ای متهم کرده‌اند و به اقدام این کشور برای غنی‌سازی اورانیوم تا ۶۰ درصد که بسیار بالاتر از حد نیاز برای مصارف غیرنظامی است، اشاره می‌کنند. ایران تلاش برای دستیابی به سلاح هسته‌ای را رد می‌کند؛ طبق گزارش رویترز مقامات ایرانی گفته‌اند که تهران می‌تواند با رقیق‌سازی اورانیوم با بالاترین سطح غنی‌سازی خود موافقت کند.
ابهام در تصمیم‌گیری‌ها به روایت ونس و پاسخ تهران
ونس اوضاع را پیچیده خواند و مدعی شد که واشنگتن مطمئن نیست چه کسی در تهران تصمیم‌گیرنده نهایی است.
به گفته ونس، آمریکا در حال مذاکره با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه است؛ اما او ادعا کرد که پس از حملات مشترک آمریکا و اسرائیل در آغاز جنگ مشخص نیست این افراد چه میزان قدرت واقعی در ساختار سیاسی ایران دارند. ونس مدعی شد: «یکی از نکاتی که متوجه شدیم این است که کاملاً مشخص نیست کشور آن‌ها چگونه تصمیم می‌گیرد.» ترامپ نیز روز سه‌شنبه ادعا کرد که «بزرگ‌ترین مشکل» او این است که کسی نمی‌داند چه کسی ایران را اداره می‌کند.
در واکنش، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در نشست خبری هفتگی گفت مقامات آمریکایی به‌خوبی همتایان ایرانی خود و شیوه کار سازوکار تصمیم‌گیری کشور را می‌شناسند. او گفت:
«مشکل در واقع برعکس است: این مشکل در مواضع متناقض و پیام‌های مبهم مقامات آمریکایی نهفته است.»
میدان نبرد و هزینه ماهانه ۳ میلیارد دلاری جنگ
ونس به رویترز گفت گفت‌وگوهای مستقیمی با فرماندهان میدانی داشته تا وضعیت جنگ را ارزیابی کند. او نگرانی‌ها درباره کمبود مهمات حیاتی را رد کرد و مدعی شد که نیروهای ایرانی هرچند گهگاه می‌توانند به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز حمله کنند، اما تا حد زیادی قادر به متوقف کردن صادرات انرژی از این آبراه نیستند.
او از پاسخ به این پرسش که آیا خود شخصاً هدایت مذاکرات صلح را بر عهده دارد خودداری کرد و گفت:
«ما قطعاً درگیر هستیم. در نهایت، رئیس‌جمهور ایالات متحده است که امور را هدایت می‌کند.»
طبق گزارش رویترز، این جنگ و هزینه ماهانه ۳ میلیارد دلاری آن، به یکی از مباحث اصلی کارزار انتخابات آمریکا تبدیل شده است. افزایش بهای انرژی، ترامپ و جمهوری‌خواهان را در ایالت‌های رقابتی که سرنوشت کنترل کنگره را مشخص می‌کنند، در موضع تدافعی قرار داده است.
ونس در آلاسکا برای سناتور جمهوری‌خواه، دَن سالیوان که با مری پِلتولا، رقیب دموکرات خود رقابت سختی دارد، سخنرانی کرد. ترامپ در سال ۲۰۲۴ با اختلاف ۱۳ درصدی در این ایالت پیروز شده بود، اما افزایش هزینه‌های زندگی اکنون آلاسکا را به یک میدان رقابتی بدل کرده است.
ونس پیش از مصاحبه با رویترز، بخش اصلی سخنانش را بر نگرانی‌های اقتصادی و توان خرید مردم در حوزه انرژی متمرکز کرد؛ به‌ویژه آنکه دورافتادگی آلاسکا کالاها را گران‌تر می‌کند و انرژی صنعتی کلیدی در آنجا است.
