آیا حلقه محاصره پروازی خطوط هوایی ایران در منطقه در حال تنگتر شدن است؟ این خبر الجزیره شاید اشارهای تلویحی برای پاسخ به این سوال باشد. الجزیره خبر داد که پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی به مقصد و از مبدأ امارات متحده عربی، در چارچوب یک تلاش گستردهتر بینالمللی برای به اجرا گذاشتن تحریمهای هوانوردی ایالات متحده علیه تهران، به حالت تعلیق درآمده است.
به نوشته این رسانه، امارات متحده عربی با توقف کامل پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایران، عملاً به جمع گروهی از کشورهای منطقه پیوسته است که تحریمهای آمریکا را با هدف تشدید فشار بر بخش هوانوردی ایران اجرا میکنند.
بیانیه رسمی سازمان هواپیمایی کشوری امارات
بر اساس آنچه الجزیره نوشته، «وام» (WAM) خبرگزاری رسمی امارات بیانیهای منتشر کرد که در آن آمده است: «سازمان هواپیمایی کشوری تعلیق تمامی پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایران به مقصد و از مبدأ امارات را اعلام کرد.»
این خبرگزاری رسمی اماراتی در ادامه بیانیه خود آورده است که تصمیم مذکور «بر اساس تحریمهای اعمالشده از سوی آمریکا علیه شرکتهای هواپیمایی ایران اتخاذ شده است؛ تحریمهایی که آنها را از استفاده از فرودگاههای سراسر جهان منع میکند.»
گسترش دامنه تحریمها و اهمیت ویژه دبی برای مسافران ایرانی
طبق گزارش الجزیره، امارات در پی تهدیدهای مربوط به تحریمهای جدید آمریکا، اکنون به کشورهایی همچون عمان، عراق، آذربایجان، گرجستان و ترکمنستان پیوسته است که پیشتر دسترسی شرکتهای هواپیمایی ایران را محدود یا به کلی تعلیق کرده بودند.
دبی، بهعنوان قطب تجاری امارات، به دلیل انجام پروازهای متعدد روزانه، حضور جامعه بزرگی از شهروندان ایرانی و روابط تجاری نزدیک، همواره یکی از مقاصد اصلی و بسیار مهم برای خطوط هوایی ایران به شمار بهشمار میرود.
با این حال، به گزارش خبرگزاری فرانسه، پیامدهای این تصمیم خیلی زود نمایان شد؛ بهطوریکه روز پنجشنبه یک پرواز شرکت هواپیمایی «ایرانایرتور» از مبدأ تهران به مقصد دبی، حتی پس از صدور بلیت برای مسافران و تنها اندکی پیش از زمان برنامهریزیشده، لغو شد.
ریشههای تنش و تحریمهای مالی اخیر
الجزیره مینویسد امارات که در جریان درگیریهای نظامی میان آمریکا و اسرائیل با ایران بارها هدف حملات موشکی و پهپادی ایران قرار گرفته بود، ماه گذشته نیز تمامی تبادلات تجاری و مالی خود با ایران را به حالت تعلیق درآورد.
در ادامه همین اقدامات، بانک مرکزی امارات روز چهارشنبه تراکنشهای مالی مرتبط با «بانک ملی ایران» را مسدود کرد؛ اقدامی که طرف اماراتی مدعی شد به دلیل نقض قوانین مربوط به پولشویی، تأمین مالی تروریسم و اشاعه تسلیحات توسط این نهاد مالی صورت گرفته است.
هشدار خزانهداری آمریکا و تهدید قطع دسترسی دلاری فرودگاهها
طبق گزارش این شبکه خبری، وزارت خزانهداری آمریکا در اوایل ماه جاری تحریمهای گستردهای را علیه صنعت هوانوردی ایران به اجرا گذاشت که طی آن، ۲۷ شرکت هواپیمایی و دهها شرکت پشتیبان آنها هدف قرار گرفتند. آمریکا همچنین هشدار داده است که هر فرودگاه، شرکت یا ارائهدهنده خدماتی که همچنان به هواپیماهای ایرانی سوخت، خدمات فنی یا ناوبری ارائه دهد، با خطر جدی مسدود شدن دسترسی به سیستم بانکی و مبادلات بر پایه دلار آمریکا روبهرو خواهد شد.
در سمت مقابل، مقامات هوانوردی ایران نیز به این تحولات واکنش نشان دادند. به گزارش الجزیره، مجید اخوان، سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری ایران اعلام کرده است که «گفتگوهای دیپلماتیک و هوانوردی برای رفع محدودیتها و برقراری مجدد پروازها» به مقصد امارات در جریان است.
اخوان در عین حال خبر داد که ترکمنستان نیز روز پنجشنبه مانع از ادامه مسیر یک پرواز ایرانی شده است. او توضیح داد:
«عدم اجازه ترکمنستان برای عبور هواپیمای ایرانی از حریم هوایی این کشور باعث شد پرواز نتواند مسیر خود از تهران به دوشنبه (پایتخت تاجیکستان) را ادامه دهد و مجبور به بازگشت شود.»
آخرین وضعیت مقاصد باز برای شرکتهای ایرانی
در پایان، الجزیره گزارش میدهد با وجود این محدودیتهای روزافزون، همچنان چندین شرکت هواپیمایی کوچکتر ایرانی توانستهاند پروازهای خود را به مقاصد کشورهایی مانند چین و ارمنستان حفظ کنند؛ چراکه این دو کشور در برابر فشارهای واشینگتن مقاومت کردهاند. همچنین مسیرهای پروازی به مقصد ترکیه نیز برای شماری از این شرکتهای ایرانی باز باقی مانده است.