فردا در صلاله چه خبر است؟ ایران، عراق و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس دور یک میز مینشینند؛ آن هم برای نخستینبار پس از آغاز درگیریهای نظامی میان ایران، آمریکا و اسرائیل. موضوع نشست، فقط یک گفتوگوی دیپلماتیک معمولی نیست: امنیت تردد کشتیها در خلیج فارس و تنگه هرمز و مسیرهایی که قرار است برای عبور امن کشتیهای تجاری ایجاد شود، روی میز است.
اما اگر تصور کنیم همه ماجرا به هرمز ختم میشود، بخش مهمی از ماجرا را از دست دادهایم.
ایران میگوید دعوت از کشورهای حاشیه خلیج فارس برای حضور در این نشست، به ابتکار تهران انجام شده است. با این حال، تهران یک مرزبندی مهم هم دارد: توافق با عمان به معنای بازگشایی تنگه هرمز نیست. موضع ایران این است که بازگشایی کامل هرمز تنها در صورت لغو محاصره اقتصادی آمریکا امکانپذیر خواهد بود. یک مقام ایرانی نیز گفته است نشست دوشنبه قرار نیست به امضای توافق نهایی درباره هرمز منجر شود.
پس اگر قرار نیست هرمز رسماً بازگشایی شود، اهمیت نشست صلاله کجاست؟
بخشی از پاسخ را باید در صندلیهایی که دور میز قرار میگیرند پیدا کرد؛ اینکه چه کشوری میآید، چه کشوری نمیآید و هر کشور چه کسی را به نمایندگی میفرستد.
بر اساس اطلاعات زومان، بحرین در این نشست شرکت نخواهد کرد؛ موضوعی که منامه نیز آن را اعلام کرده است. بحرین گفته تا زمان ازسرگیری روابط دیپلماتیک با ایران، در نشستهای جمعی با حضور تهران شرکت نمیکند.
امارات اما قرار است در سطح «وزیر مشاور» در نشست حاضر شود؛ جایگاهی که در سطح معاون وزیر خارجه قرار میگیرد.
اما یک اسم در این میان اهمیت ویژهای دارد: عربستان سعودی.
ریاض تا این لحظه اعلام نکرده که در نشست شرکت نمیکند، اما هنوز سطح حضور خود را نیز مشخص نکرده است. همین تصمیم میتواند یکی از مهمترین سیگنالهای سیاسی نشست باشد. عربستان در میان کشورهای عربی خلیج فارس بازیگری کلیدی است و سطحی که برای حضور در صلاله انتخاب میکند، ممکن است بر تصمیم سایر کشورهای منطقه نیز اثر بگذارد. حضور در سطح وزیر خارجه، معاون وزیر یا مقام دیگری، هرکدام میتواند پیام متفاوتی درباره نگاه ریاض به این نشست و تعامل با تهران داشته باشد.
پیشتر اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، گفته بود هر هشت کشور ساحلی خلیج فارس، یعنی شش عضو شورای همکاری خلیج فارس بهعلاوه ایران و عراق، در نشست حضور خواهند داشت. اما حالا با اعلام عدم حضور بحرین، معادله کمی تغییر کرده و سطح حضور برخی دیگر از کشورها نیز همچنان در هالهای از ابهام است.