براساس گزارش میلیتاری واچ مگزین، به گفته الکساندر گوسکوف خلبان آزمایش شرکت سهامی عام یاکوولف، جنگنده سبک Yak-130M در نمایشگاه بینالمللی هوایی العلمین ۲۰۲۶ در مصر، توجه قابلتوجه کشورهای آفریقایی و آسیایی را به خود جلب کرده است.
گوسکوف گفت: «در این نمایشگاه در مصر، کشورهای آفریقایی علاقه زیادی به این هواپیما نشان میدهند. کشورهای آسیایی هم علاقهمند هستند.»
تمرکز اصلی در روند مدرن سازی این هواپیما، افزایش تواناییهای رزمی آن بوده است.- الکساندر گوسکوف
Yak-130 همزمان نقش یک جنگنده سبک و یک هواپیمای آموزشی پیشرفته را ایفا میکند و در بازارهای بینالمللی رقیبی مستقیم برای T-7 آمریکا، FA-50 کره جنوبی و JL-10 چین به شمار میرود.
گوسکوف در توضیح ارتقاهای انجام شده روی Yak-130 گفت: «ما این هواپیما را به سامانههای هدفگیری مجهز کردهایم. نخستین سامانه، یک رادار داخلی است که برای شناسایی اهداف زمینی و هوایی و همچنین پایش عوارض زمین و شرایط جوی به کار میرود. علاوه بر آن، هواپیما به یک سامانه اپتیکی، لیزری و تصویربرداری حرارتی مجهز شده است که در کنار رادار فعالیت میکند. این سامانهها تصویری کامل در اختیار خدمه قرار میدهند و امکان شناسایی اهداف را در شب و روز و در شرایط جوی مناسب یا نامساعد فراهم میکنند.»
این خلبان همچنین بر مانورپذیری مناسب هواپیما و دامنه گسترده سرعت عملیاتی آن تأکید کرد؛ ویژگی که به Yak-130M اجازه میدهد با اهداف کمسرعت نیز درگیر شود.
او اضافه کرد: «ما حتی امکان نصب چهار جایگاه توپ را هم بررسی کردهایم؛ اقدامی که احتمال اصابت به هدف را افزایش میدهد.»
Yak-130M نخستین پرواز خود را در ۲۵ ژوئن انجام داد؛ در شرایطی که بازار جنگندههای تاکتیکی سبک در سالهای اخیر با سرعت زیادی در حال رشد بوده است.
توسعه Yak-130، تواناییهای آموزشی رزمی نیروی هوافضای روسیه و چندین مشتری خارجی این کشور را متحول کرد.
با اینحال، در طراحی Yak-130M تمرکز بیشتری بر افزایش ظرفیتهای رزمی قرار گرفته و این هواپیما برای مأموریتهای خط مقدم، از جمله نبرد هوابههوا، مقابله با پهپادها و اجرای حملات دقیق، آمادگی بیشتری دارد.
یکی از مهمترین مزیتهای Yak-130M نسبت به نمونه پایه، تجهیز آن به رادار آرایه اسکن الکترونیکی فعال BRLS-130R یا AESA است. این رادار امکان شناسایی واقعی اهداف هوایی و سطحی را فراهم میکند.
رادار جدید این جنگنده در کنار سامانه هدفگیری الکترواپتیکی SOLT-130K فعالیت میکند. ترکیب این دو سامانه، مجموعه حسگرهایی بسیار پیشرفتهتر از نمونههای قبلی Yak-130 در اختیار هواپیما قرار میدهد و امکان استفاده مؤثر از طیف گستردهای از مهمات هدایتشونده هوابهسطح را فراهم میکند.
ادغام رادارهای پیشرفته برای جنگندههای سبک اهمیت زیادی دارد؛ زیرا فناوری پیشرفته میتواند تا حد زیادی کوچکتر بودن این هواپیماها را جبران کند. چنین سامانههایی آگاهی موقعیتی بهتری ایجاد میکنند و امکان درگیری فراتر از برد دیداری را فراهم میسازند؛ قابلیتی که پیشتر عمدتاً در اختیار هواپیماهای سنگینتر با رادارهای بزرگتر بود.
در اوایل ماه اوت گزارش شد که نیروی هوایی ویتنام Yak-130M را بهعنوان جنگنده سبک نسل بعدی خود انتخاب کرده است.
قزاقستان، الجزایر، ایران و اندونزی نیز از دیگر مشتریان بالقوه این هواپیما به شمار میروند.