به گزارش زومان، بریتانیا، فرانسه و کانادا روز سهشنبه برای مسدود کردن واردات از شهرکهای اسرائیلی در کرانه باختریِ اشغالی وارد عمل شدند؛ اقدامی که همزمان با افزایش نگرانیها درباره گسترش شهرکسازی و خشونت در این منطقه، از احتمال برداشته شدن گامهای بیشتر از سوی گروهی گستردهتر از کشورهای غربی برای دفاع از راهحل دو دولتی خبر میدهد.
طبق گزارش رویترز، این تدابیر تجاری جدید در تازهترین حلقه از مجموعه اقدامهایی قرار میگیرد که سیاست شهرکسازی اسرائیل را هدف گرفته .
اد میلیبند وزیر خارجه بریتانیا، گفت لندن دیگر نمیتواند فقط «ظلم و رنج را» محکوم کند و باید برای مقابله با گسترش شهرکها دست به اقدام بزند، زیرا به گفته او، این روند بقای یک دولت فلسطینی را تهدید میکند.
پیش از اعلام این تصمیم، گزارشها نشان میداد دولت اسرائیل در حال تامین مالی شماری از افراطیترین شهرکنشینان کرانه باختری است؛ افرادی که با استفاده از مزارع غیرقانونی، فلسطینیها را بیرون میرانند. در آستانه اعلام تصمیم تازه، مایک هاکبی سفیر آمریکا در اسرائیل، تحریمهای برنامهریزیشده بریتانیا را مورد انتقاد قرار داد و دو وزیر اسرائیلی نیز خواستار اقدامات تلافیجویانه علیه لندن شدند.
فرانسه: نگران از «گسترش جنونآمیز» شهرکها
فرانسه هم با وضع ممنوعیت بر محصولات کرانه باختری، دلیل اقدام خود را «گسترش جنونآمیز» شهرکها و «شعلهور شدن خشونت» اعلام کرد. رویترز مینویسد که هرچند حجم صادرات از شهرکها اندک است و این ممنوعیتها بیشتر نمادین به شمار میروند و بر جریانهای گستردهتر تجارت دوجانبه اثر جدی نمیگذارند، اما در چارچوب تلاشهای وسیعتر برای تقویت حمایت از راهحل دو دولتی قرار میگیرند؛ درست همزمان با آنکه اسرائیل روز سهشنبه از طرح ساخت یکهزار خانه جدید در کرانه باختری خبر داد.
بریتانیا، فرانسه و کانادا در بیانیهای مشترک با وزیران خارجه ده کشور دیگر، از جمله دانمارک، نروژ، لهستان، اسپانیا و سوئد، همراه شدند و بار دیگر از یک توافق دو دولتیِ مذاکرهشده حمایت کردند. در بیانیه آمده بود:
ما با هم مصمم هستیم: راهکار دو دولتی باید محافظت شود و ما در راستای رسیدن به صلحی عادلانه و پایدار دست به اقدام خواهیم زد.
لندن از پاکسازی نژادی اسرائیل در کرانه باختری میگوید
میلیبند که از ژوئیه وزیر خارجه بریتانیا شده و در سخنانی خود را «یهودی بریتانیایی سرافراز» معرفی کرد، فراتر رفت و گفت لندن باور دارد در بخشهایی از کرانه باختری، فلسطینیها با پاکسازی قومی روبهرو هستند. او افزود: «امروز ما از تماشاگر بودن در برابر رنج بیشتر و نابودی راهحل دو دولتی سر باز میزنیم» و به حمایت دیرینه بریتانیا از این ایده اشاره کرد؛ ایدهای که اسرائیل با آن مخالف است.
بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل در واکنش به این موضوع خواستار اخراج سفیر بریتانیا در اسرائیل شد و ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی، گفت از بنیامین نتانیاهو نخستوزیر، خواسته کنسولگری بریتانیا در شرق بیتالمقدس را ببندد؛ کنسولگریای که نزد تشکیلات خودگردان فلسطین در کرانه باختری اعتبارنامه دارد.
هر دو وزیر اسرائیلی از سوی بریتانیا تحریم شدهاند.
اسحاق هرتزوگ، رئیس اسرائیل، نیز لندن را متهم کرد که در انتخابات پیشروی اسرائیل که قرار است اواخر اکتبر برگزار شود، مداخله میکند.
کانون نگرانیهای اخیر به پروژه شهرکسازی ایوانِ(E1) اسرائیل در کرانه باختری، در نزدیکی بیتالمقدس، بازمیگردد؛ پروژهای که مسیر زمینی را قطع میکند که فلسطینیها برای تشکیل یک دولت مستقل آینده خواهان آن هستند. سازمان ملل، فلسطینیها و بیشتر کشورها شهرکها را بر پایه حقوق بینالملل غیرقانونی میدانند، اما اسرائیل با این برداشت مخالفت میکند. روابط اسرائیل و بریتانیا در سالهای اخیر بیش از پیش پرتنش شده، زیرا لندن رفتار اسرائیل در غزه، گسترش شهرکهای کرانه باختری و افزایش حملات شهرکنشینان به فلسطینیها را بهطور مداوم مورد انتقاد قرار داده است.
تحریمهای نمادین یا برگشت به راهحل دو دولتی؟
بریتانیا در سال ۲۰۲۵ همراه با کشورهای دیگر فلسطین را بهعنوان راهی برای پیشبرد راهحل دو دولتی به رسمیت شناخت و پیشتر هم در ژوئن تحریمهایی در ارتباط با شهرکهای کرانه باختری اعمال کرده بود.
محصولات اصلی شهرکهای کرانه باختری بیشتر کشاورزیاند، از جمله خرما، مرکبات، گیاهان معطر و شراب، و تنها بخش ناچیزی از کل صادرات اسرائیل را تشکیل میدهند.
میلیبند گفت قانون تازه ظرف شش تا ۹ ماه اجرایی خواهد شد، اما همزمان اعلام کرد که بلافاصله شماری از شهرکنشینان افراطی را نیز که به گفته او از اقدامات خشونتبار حمایت کردهاند، تحریم میکند.