به گزارش زومان، ایالات متحده اواخر شب گذشته (سهشنبه)، شش ماه پس از بنبست درگیری، موج تازهای از حملات را علیه ایران آغاز کرد و تهران هم در پاسخ، موشکهایی را بهسوی داراییهای آمریکا در اردن، بحرین، کویت و عراق شلیک کرد. رویترز میگوید که با ادامهی تشدید تنشها، پرسش اصلی به گزینههای بعدی ایران برای تلافی یا ضربهزدن به اقتصاد آمریکا و متحدانش برمیگردد.
طبق گزارش این خبرگزاری بریتانیایی، تهران در صورت عمیقتر شدن رویارویی یا شدیدتر شدن کارزار آمریکا علیه اقتصاد ایران، راههای دیگری هم برای پاسخ دارد. مقامها و نهادهای امنیتی غربی سالهاست که از ظرفیتهای متنوع ایران برای حمله، فشار و بازدارندگی سخن میگویند؛ ظرفیتهایی که از خلیج فارس تا غرب امتداد مییابد.
ایران میتواند حملات به کشورهای خلیج فارس را گسترش دهد
گسترش حملات به کشورهای خلیج فارس یکی از محتملترین گزینهها بهشمار میرود. ایران بارها در واکنش به حملات آمریکا به همسایگانش ضربه زده و هشدار داده هر کشوری که در تلاشهای واشنگتن علیه اقتصاد ایران شرکت کند، با نیروی «زلزلهوار» روبهرو میشود.
از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، حملات ایران و تهدیدهایش عمدتا پایگاههای آمریکا را هدف گرفته، اما زیرساختهای انرژی و اهداف دیگر هم از تیررس دور نماندهاند.
هر حملهی تشدیدشدهای که تاسیسات بالادستی نفت یا گاز را هدف بگیرد، میتواند قیمت انرژی را بیشتر بالا ببرد و به دولت ترامپ آسیب سیاسی بزند. چنین حملاتی، در مقایسه با ضربهزدن به کشتیرانی، شاید سختتر هم جبران شود.
هدف قرار گرفتن نیروگاهها و تاسیسات نمکزدایی آب در این منطقهی گرم و خشک نیز برای پادشاهیهای خلیج فارس که با آمریکا همسو هستند و نقش مراکز مالی مهمی برای اقتصاد جهانی دارند، خطری جدی ایجاد میکند.
ایران میتواند مانع خروج بیشتر نفت از خاورمیانه شود
رویترز همچنین مینویسد که متوقفکردن خروج بیشتر نفت از خاورمیانه هم در فهرست تهدیدهای تهران قرار دارد. محسن رضایی، فرمانده پیشین سپاه پاسداران و دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، تهدید کرده صادرات نفت را متوقف میکند؛ اقدامی که از مهمترین رویکردهای راهبردی تهران در طول این درگیری بوده است. او گفته است اگر جنگ اقتصادی ادامه پیدا کند، حتی «یک قطره نفت» هم از تنگهی هرمز یا هر نقطهای از خلیج فارس صادر نخواهد شد.
حملات ایران و تهدید علیه کشتیرانی، پیشاپیش بیشتر ترددها از تنگهی هرمز را متوقف کرده و عملا آبراهی را که پیش از این درگیری حدود یکپنجم انرژی جهان را جابهجا میکرد، تا حد زیادی بسته است. هرچند در هفتههای اخیر برخی نفتکشها از تنگه عبور کردهاند، حجم تردد همچنان بسیار پایین مانده است.
حملات موشکی، پهپادی یا قایقهای تندرو به نفتکشهایی که قصد خروج از خلیج فارس را دارند نیز در طول شش ماه گذشته بارها قیمت نفت را بالا برده است.
در همین حال، متحدان حوثی تهران با حمله و تهدید به محاصرهی همهی کشتیرانی عربستان سعودی، عبور از دریای سرخ را محدود کردهاند. این مسیر، نفت خام را از طریق تنگهی بابالمندب و با عبور از نزدیکی پایگاه این گروه در یمن، به آسیا میرساند. هرچند این حملات در آغاز فقط بخشی از کشتیها را متوقف کرد و در اواسط اوت هنوز بیش از نیمی از عبورها ادامه داشت، وضعیت برای شرکتهای کشتیرانی دشوار شده و بنا بر منابع صنعتی، شرکتهای حملونقل چینی اکنون مسیر خود را از بابالمندب تغییر میدهند.
حملات بیشتری از این دست، مانند حمله به یک شناور در نزدیکی ترمینال اصلی نفت عربستان در دریای سرخ در ینبع در هفتهی گذشته یا حملهی پهپادی نزدیک کانال سوئز در اوایل اوت، میتواند سطح نگرانی بازار نفت و قیمت نفت خام را بالا ببرد. چنین تحولی برای بازارهای انرژی، بهویژه در شرایط شکنندهی فعلی، پیامدهای گستردهای خواهد داشت.
حمله مستقیم ایران به کشورهای غربی
رویترز همچنین معتقد است که حملهی مستقیم به کشورهای غربی نیز از نظر تهران منتفی نیست، هرچند کشورهای غربی از برد مهمات اصلی ایران خارجاند. با این حال، سپاه پاسداران در گذشته نشان داده که برای حمله راههای جایگزین را پیدا میکند. بریتانیا مدعی شده که هکرهای مرتبط با ایران یک ایستگاه برق کوچک را از کار انداختهاند و مقامهای آمریکایی هم ادعا کردهاند که تهران احتمالا پشت حملات سایبری به تاسیسات آب در ایالت مینهسوتا بوده است. ایران به این ادعاها واکنشی نشان نداده است.
سرویسهای امنیتی غربی همچنین ایران را به جذب افراد محلی برای اجرای حمله یا تلاش برای ترور در غرب متهم کردهاند. تهران این اتهامها را رد کرده است. رویترز در پایان مینویسد که با توجه به مجموعهی این تهدیدها و الگوهای رفتاری گذشته، هر دور تازهای از تشدید درگیری میتواند دامنهی پاسخهای ایران را از میدان نبرد منطقهای تا عملیات پنهان در خاک غرب گسترش دهد.