دولت ترامپ در صدد است دسترسی شعب بانکهای مستقر در امارات متحده عربی به نظام مالی آمریکا را قطع کند؛ اقدامی که نخستین گام علنی در کارزار جدید اسکت بسنت برای اعمال فشار بر ایران از طریق هدف قرار دادن شرکای تجاری و مالی خارجی تهران محسوب میشود.
به گزارش پولیتیکو، وزارت خزانهداری روز جمعه از پیشنهاد مقررهای خبر داد که بر اساس آن، بانکهای آمریکایی از تسهیل تراکنشهای مربوط به شعب اماراتی «بانک مصر» منع میشوند؛ مجموعهای که یکی از بزرگترین بانکهای مصر به شمار میرود.
اسکت بسنت در بیانیهای گفت: «حامیان ایران نمیتوانند همچنان از دسترسی به دلار آمریکا و نظام مالی جهانی برخوردار بمانند.» او افزود: «بانک مصر در امارات تصمیم گرفت سختیِ این واقعیت را تجربه کند، و امروز نخستین گام را برای پاسخگو کردن آن بهدلیل حمایت مستمر و فاحش از رژیم ایران برمیداریم.»
این اقدام پس از اعلام کارزار تازه فشار بسنت در اوایل همین هفته انجام شد؛ کارزاری که با نام «عملیات طرد اقتصادی» معرفی شده و هدف آن واداشتن دولتهای خارجی، بانکها و شرکتها به قطع پیوندهای اقتصادی با تهران است. بسنت پیشتر گفته بود که خزانهداری تا پایان هفته علیه یک نهاد مالی خارجی اقدام خواهد کرد.
وزارت خزانهداری ایالات متحده شعبههای بانک مصر در امارات را متهم کرده است که با وجود تحریمهای گسترده واشنگتن، به عنوان «مسیری کلیدی برای بانکداری سایه ایران» عمل کرده و دسترسی نهادهای ایرانی به دلار آمریکا را ممکن ساختهاند. طبق اعلام این وزارتخانه، ۱۰۳ شرکت پوششی مظنون شناسایی شدهاند که در فاصله ژانویه ۲۰۲۴ تا ژوئن ۲۰۲۶، در مجموع ۱٫۸ میلیارد دلار را از طریق حسابهای بانک مصر در امارات منتقل کردهاند.
اقدامات بسنت با استناد به اختیارات بخش ۳۱۱ قانون پاتریوت ایالات متحده صورت میگیرد؛ بندی که به وزیر خزانهداری اجازه میدهد علیه بانکهای خارجی با «نگرانی اصلی در زمینه پولشویی» برای آمریکا وارد عمل شود. همچنین پیش از لازمالاجرا شدن مقرره پیشنهادی درباره بانک مصر در امارات، این نهاد مهلتی ۳۰ روزه را برای دریافت دیدگاهها و نظرات اختصاص داده است.
وزارت خزانهداری در اقدامی جداگانه از تحریم مدیرکل شعبه دبیِ بانک ملی ایران و یک شرکت پوششی مستقر در هنگکنگ خبر داد؛ شرکتی که طبق ادعای این نهاد، در پولشویی به مقصد ایران نقش داشته است.
اقدام علیه بانکهای مستقر در امارات پس از آن انجام میشود که دولت امارات اوایل همین ماه اعلام کرد همه تجارت با ایران را متوقف میکند. بسنت اوایل این هفته اشاره کرد که این تصمیم نتیجه فشار آمریکا بوده است.
با این حال، بسنت و مقامهای دولت ترامپ تاکنون درباره میزان فشاری که ممکن است بر چین، بزرگترین شریک تجاری ایران و از خریداران عمده نفت این کشور، وارد کنند، از پاسخ صریح طفره رفتهاند. خزانهداری پیشتر برخی نهادهای چینی، پالایشگاههای موسوم به «قوری» و دیگر شرکتهای نسبتا کوچک را بهدلیل ارتباط با ایران تحریم کرده است.
اما هدف گرفتن مؤسسات مالی بزرگ چین خطرهای بسیار بیشتری به همراه خواهد داشت؛ اقدامی که میتواند موجهایی در سراسر نظام مالی جهانی ایجاد کند و پکن را در آستانه دیدارهای مورد انتظار دونالد ترامپ با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، خشمگین کند. بسنت اوایل این هفته گفت: «ما به همه فرصت میدهیم تا رفتار بد را اصلاح کنند.» او پرسید: «چرا باید بخواهم نظام مالی جهانی را منفجر کنم؟»
ترامپ روز پنجشنبه اشاره کرد که اقدام علیه بانکهای چینی همچنان روی میز قرار دارد. وقتی از او پرسیده شد چرا بانکهای چینی را تحریم نمیکند، گفت: «چه کسی گفته من این کار را نمیکنم؟» او به خبرنگاران گفت: «شما نمیدانید که دارم این کار را انجام میدهم. خب، لازم نیست همه چیز را اعلام کنم، مگر نه؟»
بسنت هفته آینده در نشست گروه ۲۰ در اشویلِ کارولینای شمالی فرصت دیگری خواهد داشت تا تازهترین تلاش دولت برای فشار بر اقتصاد ایران را پیش ببرد؛ نشستی که در آن میزبان وزیران دارایی از سراسر جهان خواهد بود.
یک مقام خزانهداری گفت بسنت قصد دارد در دیدارهای دوجانبه در حاشیه این نشست، همتایان خود را تحت فشار بگذارد تا پیوندهای مالی کشورهایشان با ایران را محدود کنند. این مقام روز پنجشنبه به خبرنگاران گفت: «انتظار دارم که این موضوع در تکتک دیدارهای دوجانبهای که وزیر با طرفهای گروه بیست ما در روزهای پیشرو برگزار میکند، مطرح شود. این در حال حاضر بخش مهمی از کارزار اقتصادی ما علیه ایران است و بنابراین میخواهیم اطمینان پیدا کنیم که میان همه اعضای گروه بیست، هماهنگی وجود دارد.»
نظر شما درباره فشار تازه آمریکا بر شبکه مالی ایران چیست؟