ژاپن ماه گذشته مبلغ رکوردشکن ۱۵.۴ تریلیون ین، معادل ۹۶.۵ میلیارد دلار، را برای مداخله در بازارهای ارز و حمایت از ین هزینه کرد. بنا بر دادههای منتشرشده در روز جمعه از سوی وزارت دارایی، این رقم بزرگترین هزینه ثبتشده توکیو برای دفاع از پول ملی در بازار ارز به شمار میرود.
به گزارش رویترز، بزرگی این مداخله نشان میدهد که توکیو تا چه اندازه برای بیرون آوردن ین از پایینترین سطوح خود در چهار دهه اخیر مصمم است. کاهش ارزش ین سود شرکتهای بزرگ صادرکننده ژاپنی را تهدید کرده و همزمان هزینههای واردات، از جمله انرژی، را بالا برده است.
وابستگی ۹۵ درصدی ژاپن به منابع انرژی خاورمیانه
وابستگی ژاپن به واردات تقریبا کل انرژی مصرفی خود، که ۹۵ درصد آن از خاورمیانه تامین میشود، این کشور را در برابر اختلالهای عرضه ناشی از جنگ در ایران آسیبپذیر کرده است. با وجود چنین فشارهایی، رویکرد نسبتا کُند بانک مرکزی ژاپن در انقباض پولی سبب شده نرخ بهره در مقایسه با بازارهایی نظیر ایالات متحده همچنان پایین بماند و سرمایهگذاران به ادامه تامین مالی معاملات جهانی از طریق ین ارزان ترغیب شوند.
بانک مرکزی ژاپن در تازهترین نشست خود در ماه ژوئیه نرخ بهره را بدون تغییر حفظ کرد، با این حال سیاستگذاران پولی برای شتاببخشی به روند انقباض پولی ابراز آمادگی کردهاند. در حال حاضر بازارها احتمال افزایش نرخ بهره را در نشست آتی در سپتامبر ۶۵ درصد برآورد میکنند. علاوه بر این، دادههایی که روز جمعه از سوی وزارت دارایی منتشر شد، مجموع ارقام دوره ۳۰ ژوئیه تا ۲۶ اوت را در بر میگیرد و احتمالا جزئیات روزانه آن تا زمان انتشار گزارش سهماهه در اوایل نوامبر در دسترس نخواهد بود.
بانک مرکزی ژاپن در روزهای ۳۰ و ۳۱ ژوئیه برای خرید ین وارد بازار شد؛ اقدامی که شامل یک مداخله مشترک نادر با ایالات متحده هم بود. در آن زمان، ارزش پول ژاپن به پایینترین سطح خود در ۴۰ سال گذشته و نزدیک به ۱۶۴ ین در برابر دلار رسیده بود. مقامات کره جنوبی نیز همان زمان اعلام کردند که بانک مرکزی کره مداخله خرید «وون» خود را با مداخله ژاپن هماهنگ کرده تا اثربخشی آن را افزایش دهد.
ثبت رکورد جدید در حجم مداخلات ارزی در بازار ین
بر اساس آمارهای اوایل این ماهِ بانک مرکزی ژاپن، حجم مداخله ارزی در ۳۰ ژوئیه احتمالا به ۹.۶ تریلیون ین رسیده است؛ رقمی که فاصله چشمگیری با رکورد روزانه و تاییدشده ۶.۳ تریلیون ین در ۳۰ آوریل امسال دارد. در پی این تحولات، ارزش ین در برابر دلار ابتدا از حدود ۱۶۳ به ۱۵۵.۲۰ در ۳ اوت جهش کرد و سپس در محدوده ۱۵۹.۵۰ ین به ثبات رسید؛ سطحی که از ۱۰ اوت تاکنون حفظ شده است.
برای متقاعد کردن بازارها که ژاپن همچنان توان انجام مداخلات بزرگ را دارد، واشینگتن اعلام کرد توکیو میتواند از یک مکانیسم حمایتی فدرال رزرو استفاده کند که در دوران کووید-۱۹ برای بانکهای مرکزی اصلی ایجاد شده بود. این سازوکار که در سال ۲۰۲۰ برای تثبیت بازارها در طول همهگیری معرفی شد، به ژاپن اجازه میدهد بدون نیاز به فروش مستقیم اوراق خزانه ایالات متحده، نقدینگی دلاری خود را افزایش دهد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، در اوایل ماه جاری اعلام کرد واشینگتن برای پشتیبانی از تلاشهای توکیو در مسیر تثبیت ین، هر اقدام لازمی را انجام خواهد داد. وی همچنین هشدار داد که افت شدید ارزش این ارز میتواند به بروز مشکلات اقتصادی بیشتر یا رقابت سایر کشورها در کاهش ارزش پول ملیشان منجر شود.