پکن به واشنگتن هشدار داده که در صورت هدف قرار گرفتن شرکتهای چینی در پی هرگونه گسترش چشمگیر تحریمهای ثانویه و تازه دولت ترامپ علیه ایران، دست به اقدام متقابل خواهد زد.
تدابیری که روز دوشنبه از سوی اسکات بسنت وزیر خزانهداری آمریکا اعلام شد، شرکتهای مستقر در هنگکنگ و سرزمین اصلی چین را هدف قرار داده، اما نام نهادهای مالی بزرگ این کشور را در فهرست تحریمها نگنجانده است.
بهگزارش فایننشال تایمز، تشدید چشمگیر تحریمهای آمریکا علیه چین -بهعنوان خریدار ۹۰ درصد از نفت ایران- میتواند مناسبات دو کشور را درست یک ماه پیش از دیدار برنامهریزی شده دونالد ترامپ و شی جینپینگ در واشنگتن دچار تنش شدید کند.
این نشست که برای اقتصاد جهان حیاتی است، احتمالا فرصتی خواهد بود تا سران دو کشور درباره تمدید یکساله آتشبس در جنگ تجاری خود مذاکره کنند؛ توافقی که در ماه اکتبر حاصل شد و سفر دوستانه ترامپ به پکن در ماه مه به تثبیت آن انجامید.
سخنگوی وزارت خارجه چین روز سهشنبه در پاسخ به پرسشها درباره تحریمهای ثانویه آمریکا علیه ایران گفت:
چین همه اقدامات لازم را برای قاطعانه پاسداری از حقوق و منافع خود انجام خواهد داد. چین در بسیاری از موارد مخالفت قاطع خود را با تحریمهای یکجانبه و غیرقانونی که هیچ مبنایی در حقوق بینالملل یا مجوز شورای امنیت سازمان ملل ندارند، روشن کرده است.
در حالی که پالایشگاههای بزرگ دولتی چین تا حد زیادی با تحریمهای مربوط به نفت خام ایران همراهی میکنند، پکن به پالایشگاههای بخش خصوصی که با نام «تیپاتها» شناخته میشوند اجازه میدهد نفت ایران را وارد و فرآوری کنند.
آمریکا اوایل امسال برخی از این پالایشگاهها را تحریم کرد، اما چین به شرکتهای داخلی دستور داد با آن تحریمها همراهی نکنند.
افزون بر این، چین سازوکار سختگیرانهتری را برای مقابله با تحریمها به اجرا گذاشته که شامل اقدامات تقابلی علیه افراد و نهادهای خارجی دخیل در ایجاد محدودیت برای شرکتها و زنجیره تامین این کشور میشود.
بنابراین، هرگونه اقدام تهاجمی واشنگتن برای گسترش تحریمهای ثانویه مرتبط با ایران به شرکتهای چینی، احتمال واکنش متقابل پکن را افزایش میدهد؛ چراکه چین در سال گذشته نشان داد میتواند از طریق کنترل مواد معدنی کلیدی در صنایع پیشرفته بخشهای تولیدی آمریکا را تحت الشعاع قرار دهد.
وانگ دونگ پژوهشگر ارشد دانشگاه پکن در این باره گفت: «باید صبر کنیم و ببینیم آیا این فقط بلوف است یا [آمریکا] واقعا دارد به اعمال تحریمهای ثانویه علیه چین فکر میکند.»
اگر چنین کنند، البته چین قطعا از منافع ملی خود دفاع خواهد کرد... ما همین کار را در دور نخست سال گذشته هم انجام دادیم. واشنگتن در تلاش است مسئولیت را به گردن دیگران بیندازد و چین را بابت شکست خودش مقصر جلوه دهد.- وانگ دونگ
زهو فنگ کارشناس روابط بینالملل در دانشگاه نانجینگ هم معتقد است با وجود فضای آشکار تنش، پکن در پشت صحنه بهشدت علاقهمند است طرفهای درگیر در مناقشه آمریکا و ایران به راهحلی برسند.
وی خاطرنشان کرد که تداوم محدودیتهای کشتیرانی در تنگه راهبردی هرمز در پی این مناقشه، کل اقتصاد جهان را تحت فشار قرار داده است.
در روزهای اخیر، شی جینپینگ با شاه عبدالله دوم پادشاه اردن، دیدار کرده و وانگ یی وزیر خارجه چین نیز با همتای کویتی خود دیدار داشته است؛ در هر دو نشست، ایران و جنگ غزه بررسی شدهاند.
زهو در جمعبندی گفت: پیام چین به تهران کاملا روشن است و پکن امیدوار است «گفتوگوهای صلح ادامه پیدا کند».
شما درباره هشدار تازه پکن به واشنگتن چه فکر میکنید؟