برآوردهای رویترز نشان میدهد تامین نزدیک به نیمی از نفت جهان توسط کشورهای درگیر مناقشه در سال ۲۰۲۶، گستره اختلالات فعلی را از تمامی بحرانهای پیشین انرژی فراتر برده است.
حملات شش ماه قبل آمریکا و اسرائیل به ایران، بیسابقهترین بحران عرضه نفت در تاریخ را رقم زد؛ شرایط مبهمی که هنوز هیچ چشمانداز روشنی برای خاتمه آن متصور نیست.
همزمان، جنگ روسیه و اوکراین طی سال جاری فرایند تولید و پالایش نفت را در چندین منطقه، از جمله قزاقستان، تحت فشار قرار داده است.
از سوی دیگر، تداوم درگیریها در لیبی و اعمال محدودیتهای نفتی از سوی آمریکا علیه ونزوئلا در ماههای نخست سال نیز فشار مضاعفی بر بازار وارد کرده است.
بر اساس برآوردهای رویترز با اتکا به آمار آژانس بینالمللی انرژی، کشورهای متاثر از این بحرانها بر مبنای میزان تولید سال ۲۰۲۵، روزانه حدود ۴۵ میلیون بشکه نفت تولید کردهاند که این رقم بیش از ۴۳ درصد از کل عرضه جهانی را تشکیل میدهد.
اگرچه اختلالهای امسال همزمان رخ ندادهاند، اما اثر آنها بازار را با محدودیت شدیدی مواجه کرده است.
طبق ارزیابی کارشناسان، هدایت صادرات نفت عربستان به سوی دریای سرخ و تردد پنهانی صادرکنندگان خلیج فارس از تنگه هرمز، اختلال کنونی در انتقال نفت این منطقه را به حدود ۵ تا ۷ میلیون بشکه در روز رسانده است.
همزمان حملات ژوئیه در دریای سرخ و کانال سوئز نشان میدهد خطرات علیه جریان نفت همچنان بالاست.
درگیریهای خلیج فارس و اوکراین همچنین حدود یکدهم از ظرفیت پالایش جهانی را از مدار خارج کردهاند.
اوکراین بخش بزرگی از شبکه پالایش روسیه را هدف گرفته و حتی پالایشگاههایی در فاصلهای بسیار دور -از جمله اومسک-در تیررس قرار گرفته است؛ شهری که حدود ۲۷۰۰ کیلومتر از مناطق تحت کنترل اوکراین فاصله دارد.
در پی بروز کمبود سوخت در روسیه، این کشور صادرات بنزین و گازوئیل را متوقف کرده؛ اقدامی که به تشدید محدودیتها در بازارهای جهانی سوخت انجامیده است.
از سوی دیگر، جهش قیمت سوخت طی چند ماه اخیر به یکی از محرکهای اصلی تورم تبدیل شده، هزینههای استقراض را افزایش داده و در رسیدن بدهی آمریکا به رقم بیسابقه ۴۰ تریلیون دلار اثرگذار بوده است.
در همین حال، قیمت گازوئیل در این کشور با وجود فعالیت پالایشگاهها با تمام ظرفیت، به رکورد جدیدی رسیده است.
هرچند آژانس بینالمللی انرژی برای مهار شوک عرضه، مقادیر بیسابقهای از ذخایر اضطراری را وارد بازار کرد، اما این اقدام اکنون تا حد زیادی پایان یافته و ذخایر جهانی همچنان در حال کاهش است.
نظر شما درباره تاثیر جنگها بر بازار نفت چیست؟