به گزارش زومان، رویترز خبر داد که عرضه نفت خام ایران به خریداران چینی این هفته کاهش یافت و قیمتها همزمان جهش کرد. محاصره آمریکا مسیر صادرات تهران را تنگتر کرده و تهدید واشنگتن به اعمال تحریمهای تازه نیز بر بازار سایه انداخته است.
منابع تجاری میگویند این فشارها اختلال در صادرات ایران را تشدید کرده است. صادرات، اصلیترین منبع تامین ارز خارجی تهران به شمار میرود. این فشارها همچنین خسارتهای پیشین ناشی از حملات دوران جنگ به زیرساختهای انرژی ایران را افزایش داده است.
آمریکا روز سیزدهم ژوئیه محاصره کشتیرانی و بنادر ایران را دوباره برقرار کرد. این اقدام پس از فروپاشی توافق توقف جنگ میان دو طرف انجام شد و تلاش واشنگتن بر قطع فروش نفت ایران متمرکز شد. چهار منبع تجاری آشنا با موضوع به رویترز گفتند پیشنهادهای فروش محمولههای نفت ایران به چین برای تحویل در سپتامبر و اکتبر، در مقایسه با محمولههای ژوئیه و اوت، کاهش یافته است. علت این کاهش، فروش محمولههایی بود که از پیش روی آب و داخل کشتیها قرار داشتند.
دادههای شرکت رهگیری کشتی کپلر نشان میدهد صادرات نفت ایران از میانهی ژوئیه کاهش یافته است. از آن زمان، هیچ عبور آشکاری از تنگهی هرمز توسط نفتکشهای فوقسنگینِ حامل نفت خام ایران دیده نشده است. البته بسیاری از شناورها فرستندههای موقعیت خود را خاموش میکنند و ردیابی آنها دشوار میشود. این فشار، منبع اصلی تامین نفت پالایشگاههای مستقل چین را تهدید میکند. این پالایشگاهها در استان شاندونگ در شرق چین قرار دارند و به صورت عامیانه «قوری» (teapots) نامیده میشوند. آنها حدود یکپنجم ظرفیت پالایش چین را در اختیار دارند و خریداران اصلی نفت تحت تحریم هستند.
جهش قیمت و افت ذخایر
سه منبع تجاری به رویترز گفتند بخشی از نفت خام ایران که معمولا با تخفیف فروخته میشد، اکنون با قیمتهایی بالاتر(پریمیوم) نسبت به قراردادهای آتی برنت آیسیئی(ICE) عرضه شده و یکی از منابع از پریمیومی حدود ۲ دلار برای هر بشکه خبر داد. این تغییر ناگهانی در حالی رخ داده که اوایل همین هفته محمولههای نفت سبک ایران با تخفیفی در حدود ۳ دلار برای هر بشکه عرضه میشدند؛ تخفیفی که با سطح یک ماه پیش هم برابری میکرد.
دادههای کپلر نشان میدهد که نفت خام ایران که در ذخایر شناور در خارج از منطقه محاصرهشده آمریکا نگهداری میشد، از حدود ۱۰۵ میلیون بشکه پیش از اعمال مجدد محاصره، به حدود ۸۰ میلیون بشکه کاهش یافته است.
دو تن از این منابع تخمین زدند که تنها حدود ۳۰ میلیون بشکه نفت خام ایران در آبهای آسیا باقی مانده است. این میزان نصف مقدار معمول است. مویو شو، تحلیلگر ارشد نفت خام در کپلر، نیز تخمین زد ۴۰ میلیون بشکه نفت ایران در کشتیهای مستقر در آبهای مالزی، در شرق سنگاپور، وجود دارد. با این حال، بیشتر این نفت به خریداران وعده داده شده است.
او در پستی در لینکدین در روز جمعه نوشت:
این نشان میدهد که خریداران ممکن است عملاً از اواخر سپتامبر به بعد با هیچ عرضه جدیدی از نفت ایران مواجه نشوند، زیرا تاکنون هیچ نفتکش بارگیریشده ایرانی موفق نشده است از محاصره آمریکا عبور کند.
عرضه نامطمئن
با نامطمئنتر شدن عرضهی ایران، دو منبع گفتند یکی از تیپاتها این هفته نفت خام «لاپا» از برزیل را خرید. برخی دیگر نیز خرید نفت بصره عراق را بررسی میکردند. سون جیانان، تحلیلگر ارشد نفت در انرژی اَسپکتس، گفت:
با کاهش عرضه نفت ایران در میانه محاصره آمریکا، پالایشگاههای مستقل چینی اکنون به گزینههایی فراتر از روسیه و ایران نگاه میکنند.
طبق دادههای اولیه کپلر، صادرات نفت ایران به چین در مقایسه با سال گذشته کاهش یافته است. این کاهش پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ماه فوریه رخ داد؛ جنگی که صادرات نفت خاورمیانه را کاهش داد. این دادهها نشان داد محمولهها در ماه ژوئن به ۷۸۵ هزار بشکه در روز رسید که پایینترین میزان از فوریه ۲۰۲۳ بود.
واردات در ماه ژوئیه احتمالاً به ۸۲۳ هزار بشکه در روز رسیده، اما میزان دریافتی تاکنون در ماه اوت به ۵۳۴ هزار بشکه در روز کاهش یافته است. به گفته کپلر، سال گذشته خرید نفت ایران توسط چین بهطور میانگین ۱.۴ میلیون بشکه در روز بود.
هوشیاری نسبت به تحریمها
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز پنجشنبه تهران را به وضع «سختترین تحریمهای تاریخ» تهدید کرد. او گفت جزئیات این طرح روز دوشنبه منتشر خواهد شد. هدف از این اقدامات، پایاندادن به جنگ و وادارکردن ایران به بازگشایی تنگه هرمز اعلام شده است. در همین حال، یک منبع پالایشگاهی به رویترز گفت پالایشگران مستقل چین به حالت آمادهباش درآمدهاند. آنها احتمال میدهند فشارها افزایش یابد و خریداران خاص هدف قرار گیرند. با این حال، به باور این منبع، تصمیمات تازه اثر بازدارنده چندانی نخواهد داشت؛ زیرا پالایشگاههای پیشتر تحریمشده همچنان به فرآوری نفت ایران ادامه میدهند.
چین، بزرگترین واردکننده نفت خام جهان، بنا بر دادههای کپلر در سال ۲۰۲۵ بیش از ۸۰ درصد نفت صادراتی ایران را خرید. صادرات نفت ایران در ژوئیه ۲۰۱۹ پس از اجرای سختگیرانهتر تحریمهای آمریکا و تعلیق موقت خرید از سوی چین به تنها ۱۰۰ هزار بشکه در روز سقوط کرده بود.
پکن اعلام کرده با تحریمهای یکجانبه مخالفت میکند و سخنگوی وزارت خارجهی چین روز پنجشنبه گفت تحریمها بحران را حل نخواهند کرد.