در حالی که عربستان سعودی خود را برای مقابله با حملات احتمالی حوثیهای یمن به کشتیهای تجاری و جلوگیری از بستهشدن دوباره تنگه بابالمندب آماده میکند، دولت ترامپ همچنان تمرکز اصلی خود را بر فشار بر ایران گذاشته است؛ فشاری که حالا بیش از گذشته رنگ و بوی جنگ اقتصادی گرفته است.
وزارت دفاع عربستان روز پنجشنبه اعلام کرد یک کشور دیگر به ائتلاف دریایی جدید این کشور پیوسته است؛ ائتلافی که با هدف باز نگه داشتن مسیرهای کشتیرانی در دریای سرخ، بابالمندب و خلیج عدن شکل گرفته و اکنون دستکم ۱۵ عضو دارد.
هویت عضو جدید اعلام نشده، اما یک منبع آگاه گفته است کشورهایی مانند مصر، ترکیه، قطر، پاکستان و بحرین در این ابتکار حضور دارند. ایالات متحده تاکنون تعهد نظامی مستقیمی به این ائتلاف نداده است.
المانیتور مینویسد که این ائتلاف در شرایطی شکل گرفته که تنش میان عربستان و حوثیها دوباره بالا گرفته است. حوثیها در واکنش به حملات ریاض، از ایجاد محاصره متقابل علیه عربستان خبر دادهاند و مسئولیت حملات موشکی به خاک این کشور و حملات پهپادی به نفتکشهای تجاری سعودی را بر عهده گرفتهاند.
در سوی دیگر، عربستان نیز نیروهای همسو با دولت یمن را برای احتمال انجام عملیات زمینی علیه حوثیها در امتداد ساحل دریای سرخ بسیج کرده است.
واشنگتن فشار را از جنگ به اقتصاد منتقل کرد
همزمان با افزایش تنش در دریای سرخ، دولت ترامپ ظاهراً در حال تغییر شیوه فشار بر ایران است.
به نوشته المانیتور، گزینههای نظامی آمریکا برای رسیدن به اهداف اعلامشده علیه ایران محدود شده و واشنگتن بخش مهمی از فشار خود را به جنگ اقتصادی منتقل کرده است.
هدف اصلی آمریکا، بر اساس این گزارش، وادار کردن رهبران ایران به پذیرش پایان رسمی برنامه غنیسازی اورانیوم است؛ برنامهای که حملات هوایی آمریکا به آن آسیب جدی وارد کرده، اما نتوانسته آن را بهطور کامل از بین ببرد.
در همین حال، واشنگتن تلاش میکند فشار اقتصادی را در کنار حفظ محاصره دریایی ایران ادامه دهد؛ محاصرهای که دو ناو هواپیمابر آمریکایی در دریای عرب و مجموعهای از ناوشکنها و هواپیماهای نظامی را دربر میگیرد.
پیت هگست وزیر جنگ آمریکا نیز گفته است نیروهای آمریکایی میتوانند این محاصره دریایی را «بهطور نامحدود» ادامه دهند.
هرمز هنوز آرام نشده است
اما تغییر تمرکز آمریکا به معنای پایان درگیری در تنگه هرمز نیست.
با وجود توقف موقت حملات هوایی آمریکا به ایران، حملات علیه کشتیرانی در این تنگه ادامه دارد. امارات متحده عربی روز پنجشنبه اعلام کرد دو نفتکش متعلق به شرکت دولتی ادنوک در هرمز هدف حمله قرار گرفتهاند.
نکته قابل توجه اینجاست که فرماندهی مرکزی آمریکا تاکنون هیچ حمله تلافیجویانهای در پاسخ به این حملات را تأیید نکرده است؛ موضوعی که میتواند نشانهای از تغییر محاسبات نظامی واشنگتن باشد.
در عین حال، مقامهای آمریکایی میگویند حضور نظامی این کشور در دریای عرب بدون ورود مستقیم به ائتلاف دریایی عربستان نیز توانسته مسیرهای ارسال قطعات پیشرفته موشکی از سوی ایران به حوثیها را تا حد زیادی مختل کند.
با این حال، نشانهای از پایان سریع بنبست میان تهران و واشنگتن دیده نمیشود.
حتی گزارشهایی درباره آمادهسازی سفارتخانههای آمریکا در خاورمیانه برای فعالیت با نیروی انسانی محدود منتشر شده است؛ نشانهای که نشان میدهد واشنگتن همچنان احتمال طولانیشدن بحران را جدی میگیرد.
آمریکا نیروهایش را هم جابهجا میکند
در همین شرایط، پنتاگون در حال تقویت و جابهجایی نیروهای دریایی خود در منطقه است.
هگست طرح جایگزینی ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن با یواساس جورج واشنگتن را تأیید کرده است. انتظار میرود لینکلن سپس به گروه رزمی ناو هواپیمابر یواساس جرالد آر. فورد در دریای عرب ملحق شود.
ناو آبیـخاکی یواساس باکسر نیز از ماه مارس همراه با یگان اعزامی تفنگداران دریایی آمریکا در منطقه حضور دارد.
در نتیجه، حتی اگر آمریکا فعلاً از پیوستن رسمی به ائتلاف دریایی عربستان خودداری کند، حضور نظامی واشنگتن در منطقه همچنان در حال تقویت و بازآرایی است.
همزمان، توان ایران برای استفاده از پهپادها و موشکهای بالستیک در اطراف تنگه هرمز، آزادی عمل نیروی دریایی آمریکا را محدود کرده است؛ بهویژه در شرایطی که ناوگان پنجم آمریکا در بحرین مستقر است.
به این ترتیب، معادله منطقه پیچیدهتر از یک تقابل مستقیم ایران و آمریکا شده است: عربستان در حال ساخت یک ائتلاف دریایی است، حوثیها فشار بر کشتیرانی را افزایش دادهاند و آمریکا همزمان با حفظ قدرت نظامی خود، بخش بیشتری از فشار را به سمت محاصره اقتصادی ایران برده است.