تصور کنید سبد خرید ماهانهتان را ۳۰ درصد ارزانتر بخرید؛ یعنی هر ماه حدود ۹۰ دلار و در یک سال بیش از هزار دلار صرفهجویی کنید. پیشنهادی جذاب است، اما اجرای آن به این سادگیها نیست.
این همان طرحی است که زهران ممدانی شهردار نیویورک، برای راهاندازی فروشگاههای مواد غذایی تحت مدیریت شهرداری مطرح کرد؛ فروشگاههایی که قرار است بخشی از اقلام ضروری را با تخفیف ۳۰ درصدی عرضه کنند.
اما آنطور که فاکس نیوز میگوید بحث بر سر نحوه جلوگیری از خرید عمده و فروش دوباره کالاهای ارزان، این برنامه را پیش از اجرا وارد حاشیه کرده است.
ممدانی در پاسخ به پرسش خبرنگاری که از او پرسید شهرداری چگونه میخواهد از خرید عمده مواد غذایی با این تخفیف دولتی و فروش مجدد آنها با قیمت مصرفکننده یا حتی بالاتر جلوگیری کند؟پاسخ داد:
این برنامه برای آن است که مردم نیویورک بتوانند غذا روی میز خانوادههایشان بگذارند، نه اینکه عدهای از طریق فروش مجدد کالاها بهسرعت پولی به جیب بزنند.
برخی منتقدان میگویند اجرای این طرح ممکن است در نهایت هزینه تخفیف کالاها، حتی اقلام سادهای مانند موز را به مالیاتدهندگان تحمیل کند. اما بخش اصلی جنجال نه به اصل تخفیف، بلکه به سازوکاری مربوط میشود که شهرداری برای جلوگیری از خرید عمده و فروش دوباره کالاها در نظر گرفته است.
جینی پاک رئیس و مدیرعامل موقت شرکت توسعه اقتصادی شهر نیویورک میگوید شهرداری در حال بررسی استفاده از سیستمی شبیه کارت عضویت کتابخانه است تا بتواند خریدها را مدیریت کند و مطمئن شود کالاهای ارزانقیمت به دست شهروندان عادی میرسد، نه افرادی که قصد دارند آنها را عمده بخرند و دوباره بفروشند.
همین توضیح باعث شد منتقدان از تناقض میان این طرح و مخالفت ممدانی و بسیاری از دموکراتها با الزام ارائه کارت شناسایی برای شرکت در انتخابات سخن بگویند.
اما موضوعی که منتقدان درباره ارائه کارت شناسایی برای رای دادن در انتخابات به آن اشاره می کنند، چیست؟
در آمریکا، جمهوریخواهان سالهاست خواستار آن هستند که رأیدهندگان پیش از اخذ رای، مدرک شناسایی معتبر ارائه کنند.
آنها میگویند این الزام از تقلب و رأیدادن افراد فاقد صلاحیت جلوگیری میکند.
در مقابل، بسیاری از دموکراتها با چنین قوانینی مخالفاند و استدلال میکنند که الزام به ارائه کارت شناسایی میتواند رأیدادن را برای برخی گروهها، بهویژه اقشار کمدرآمد، سالمندان و اقلیتها دشوار کند.
ماجرای فروشگاههای ممدانی از همینجا سیاسی شد. وقتی یکی از مقامهای شهرداری از احتمال استفاده از کارتی شبیه کارت کتابخانه برای مدیریت خریدها سخن گفت، منتقدان جمهوریخواه آن را با موضع دموکراتها درباره انتخابات مقایسه کردند.
آنها گفتند اگر استفاده از کارت برای جلوگیری از سوءاستفاده در فروشگاه دولتی قابل قبول است، چرا ارائه مدرک شناسایی برای جلوگیری از تخلف در انتخابات پذیرفته نمیشود؟
دفتر ممدانی اما این مقایسه را رد و اعلام کرد: «کارت مورد نظر اصلاً برای احراز هویت، محل سکونت یا درآمد افراد طراحی نشده است.»
به گفته او، فروشگاههای شهری برای همه باز خواهند بود و هیچکس برای ورود یا خرید مجبور به ارائه کارت شناسایی نخواهد شد.
آنچه در دست بررسی است، یک «کارت مشتری» داوطلبانه و رایگان، شبیه کارتهای وفاداری فروشگاههای زنجیرهای است.
این کارت قرار است توسط فروشگاهها طراحی شود و فقط برای مدیریت موجودی، ثبت الگوی خرید و جلوگیری از خرید حجم زیادی از کالاهای تخفیفدار برای فروش مجدد به کار رود.
شهروندان نیز برای دریافت آن نیازی به مراجعه به شهرداری یا ثبتنام در یک نهاد دولتی نخواهند داشت.
در واقع، اختلاف اصلی بر سر این است که آیا چنین کارتی صرفاً یک ابزار مدیریت فروش است یا در عمل به نوعی سازوکار شناسایی و کنترل دسترسی تبدیل خواهد شد.
منتقدان قانع نشدند
با وجود این توضیحات، منتقدان همچنان از این طرح انتقاد کردند.
ریچ زئولی مجری رادیویی در فیلادلفیا با کنایه نوشت:
برای پنیر دولتی باید کارت شناسایی داشته باشید. ظاهراً حالا باید جلوی سوءاستفاده از این فروشگاهها را گرفت و اگر کسی قوانین را دور زد، با او برخورد شود. جالب است که ممدانی حالا از احراز هویت، کنترل دسترسی و اجرای قانون حمایت میکند؛ البته نه وقتی صحبت از رأیگیری باشد.
نیک پلامب، نامزد پیشین کنگره از ایالت تگزاس، نیز در شبکه ایکس نوشت: «ممدانی میخواهد برای جلوگیری از استفاده افراد غیرساکن نیویورک از فروشگاههای مواد غذایی که با پول مالیاتدهندگان اداره میشوند، ورود با کارت امکانپذیر باشد. واقعاً باورکردنی نیست.»
اما وقتی از دفتر شهردار پرسیده شد آیا این کارت مشتری در عمل نوعی کارت شناسایی محسوب میشود یا خیر؟ سخنگوی شهرداری به بخشی از فراخوان انتخاب اپراتورهای فروشگاههای دولتی استناد کرد.
در این سند آمده است:
اپراتورهای فروشگاه باید یک کارت عضویت رایگان و اختیاری در اختیار مشتریان قرار دهد تا از طریق آن، میزان خریدها را مدیریت کند، تخفیفها را اعمال کند و مانع از خرید عمده کالاهای ارزان برای فروش مجدد شود. داشتن این کارت برای ورود به فروشگاه الزامی نیست و هر فردی که بخواهد میتواند آن را بهراحتی دریافت کند.
شان هنتی مجری شبکه فاکسنیوز نیز در واکنش به این توضیحات گفت: «یکی این را برایم قابل فهم کند.»
ایلان ماسک، مدیرعامل شبکه اجتماعی ایکس، نیز در واکنش به این ماجرا نوشت: «تناقض ماجرا واقعاً عجیب است.»