بزرگترین بانک آمریکا دوباره در قلب یک پروژه جنجالی فوتبال
تاریخ برای جیپیمورگان در فوتبال دوباره در حال تکرار است.
این بانک آمریکایی که پنج سال پیش بهدلیل حمایت از پروژه شکستخورده سوپرلیگ اروپا زیر فشار شدید افکار عمومی قرار گرفت، اکنون بار دیگر در مرکز پروژهای جنجالی قرار گرفته است؛ این بار در کنار فیفا و طرح جذب ۴.۲ میلیارد دلار سرمایه خارجی؛ طرحی که با تهدید تحریم جام جهانی از سوی اروپا روبهرو شده است.
فایننشال تایمز میگوید: جیپیمورگان نقشی کلیدی در طرح فیفا برای جذب ۴.۲ میلیارد دلار سرمایه از سرمایهگذاران جهانی به منظور ایجاد یک نهاد تجاری جدید با ارزشی در حدود ۲۰ میلیارد دلار ایفا کرده است.
اما این پروژه که درست مانند سوپرلیگ، آغاز نشده با خطر فروپاشی روبهرو شده، چیست؟
این پروژه قرار است بخشی از فعالیتهای تجاری فیفا را در قالب نهادی جدید سامان دهد و با جذب سرمایه بیرونی، درآمدزایی از حقوق پخش و دیگر داراییهای تجاری فوتبال را افزایش دهد. اما همین ورود سرمایهگذاران خارجی، با مخالفت شدید نهادهای فوتبالی اروپا روبهرو شده است.
روز پنجشنبه، تنها ۴۸ ساعت پس از آنکه فایننشال تایمز برای نخستینبار از برنامههای فیفا پرده برداشت، ۵۵ کشور عضو یوفا که اداره فوتبال اروپا را بر عهده دارد، به اتفاق آرا توافق کردند در صورتی که فیفا بر اجرای طرح ورود سرمایهگذاران خارجی اصرار کند جام جهانی را تحریم کنند.
بدون حضور کشورهای اروپایی که از سال ۲۰۰۶ تاکنون پنج دوره از شش دوره جام جهانی مردان را فتح کردهاند، فیفا برای متقاعد کردن سرمایهگذاران جهت حمایت از این پروژه با دشواری جدی روبهرو خواهد شد.
کنفدراسیون فوتبال آمریکای شمالی، مرکزی و کارائیب (Concacaf) نیز این پیشنهادها را رد کرده است.
جیپیمورگان از زاویهای دیگر نیز در نتیجه این ماجرا ذینفع است؛ برند بانکداری خُرد این بانک در بریتانیا -Chase UK- شریک رسمی بانکی تیمهای ملی فوتبال انگلیس، اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی است..
جیپیمورگان طی ماههای گذشته بهصورت محرمانه، در کنار جاشوا کوشنر برادر جرد کوشنر داماد دونالد ترامپ بهعنوان مشاور فیفا روی این پروژه کار کرده است.
صندوق سرمایهگذاری Thrive Eternal متعلق به جاشوا کوشنر نیز قرار است سرمایهگذار اصلی این پروژه باشد.
تجربه سوپرلیگ برای جی پی مورگان چه بود؟
در سال ۲۰۲۱، واکنشها به سوپرلیگ بسیار شدید بود. الکساندر چفرین رئیس یوفا طراحان این طرح را «مارها و دروغگوها» خواند و گری نویل کارشناس سرشناس فوتبال آن را «مایه ننگ مطلق» توصیف کرد.
در سوپرلیگ قرار بود باشگاههای بزرگی مانند رئال مادرید و منچستریونایتد را به اعضای دائمی تبدیل کند و ساختار سنتی صعود، سقوط و رقابت در فوتبال اروپا را کنار بزند.
پس از شکست پروژه، جیپیمورگان اعلام کرد که «بهوضوح در ارزیابی نگاه جامعه فوتبال به این توافق دچار اشتباه شده بود» و تأکید کرد که «از این تجربه درس خواهد گرفت.»
با این حال، این بانک اکنون بار دیگر درگیر بحرانی مشابه در دنیای فوتبال شده است.
یوفا اعلام کرد: «روح و حکمرانی فوتبال داراییهایی نیستند که بتوان آنها را معامله کرد.»
همچنین گلن میکالف کمیسر ورزش اتحادیه اروپا از آثار مخرب «تجاریسازی بیوقفه فوتبال» انتقاد کرد.
سازمان لیگ های اروپایی که لیگ برتر انگلیس و لالیگای اسپانیا نیز عضو آن هستند، این طرح را «تحولی بیپروا و تفرقهافکن برای فوتبال جهان» توصیف کرد.
به گفته سه سرمایهگذار بزرگ آمریکایی فعال در صنعت ورزش، این جنجال میتواند به اعتبار بزرگترین بانک آمریکا از نظر دارایی لطمه بزند.
یکی از این سرمایهگذاران گفت:
آنها در ماجرای سوپرلیگ را بهشدت خراب کردند و حالا هم ممکن است از این پروژه با یک ضربه سنگین حیثیتی خارج شوند. نمیشود مدام وارد پروژههای بزرگ شوید و آنها را خراب کنید، بدون اینکه به پیامدهای گستردهتر آن فکر کنید.
افراد نزدیک به جیپیمورگان اما تأکید میکنند که طرح فیفا به هیچ وجه «سوپرلیگ ۲» نیست و اهداف آن در واقع کاملاً متفاوت است.
به گفته افرادی که از دیدگاه بانک اطلاع دارند، جیپیمورگان معتقد است برنامه فیفا ماهیتی فراگیر دارد، منابع مالی فوتبال را در سراسر جهان افزایش میدهد و جذابیت جام جهانی را بیشتر میکند.
یکی از افراد حاضر در این پروژه گفت: «هر چیزی که به فوتبال مربوط باشد، همین واکنش را ایجاد میکند؛ شاید فقط سیاست به همین اندازه یا حتی بیشتر از آن دوقطبی باشد.»
گرگ مافی رئیس پیشین لیبرتی مدیا که اکنون مشاور تجاری فیفا ــ نهادی غیرانتفاعی ــ است، این هفته به فایننشال تایمز گفت که این برنامه در راستای روندی قرار دارد که کل ورزش جهان، از جمله فرمول یک و تور PGA گلف، به سمت آن حرکت کردهاند.
به گفته منابع آگاه، در جیپیمورگان مدیریت این پروژه از دفتر نیویورک و زیر نظر مری کالاهان اردوز مدیرعامل بخش مدیریت دارایی و ثروت بانک انجام میشود.
در بخش بانکداری سرمایهگذاری نیز اریک منل رئیس مشترک بانکداری سرمایهگذاری در حوزه ورزش، مسئولیت این پروژه را بر عهده دارد.
دو نفر از سرمایهگذاران صنعت ورزش معتقدند مشکل اصلی پروژه فیفا، حضور اعضای خانواده ترامپ در آن است؛ بهویژه با توجه به اینکه جیانی اینفانتینو رئیس فیفا آشکارا تلاش کرده نظر مثبت دونالد ترامپ را جلب کند؛ از جمله با اعطای نخستین جایزه صلح فیفا به او در سال گذشته.
یکی از افرادی که چندین ماه از جزئیات این طرح اطلاع داشته، گفت: «منطق اقتصادی این پروژه کاملاً قابل دفاع است و تفاوت زیادی با سوپرلیگ دارد؛ سوپرلیگی که قرار بود فوتبال را آنگونه که هواداران میشناختند، نابود کند. نزدیکی ظاهری این معامله به خانواده ترامپ باعث شده بسیاری از همان ابتدا نسبت به آن تردید کنند.»
فیفا از جیپیمورگان خواسته مجموعهای جهانی از سرمایهگذاران شامل صندوقهای ثروت ملی، سرمایهگذاران نهادی و دفاتر سرمایهگذاری خانوادگی (Family Offices) را متناسب با ترکیب اعضای فیفا گرد هم آورد.
به گفته افراد درگیر در این پروژه، استدلالی که جیپیمورگان برای جذب سرمایهگذاران ارائه میدهد، مشابه همان چیزی است که در صورت ابراز علاقه به خرید یک باشگاه ورزشی آمریکایی خواهند شنید.
استدلال جیپیمورگان این است که سرمایهگذاران با خرید سهام این شرکت، از رشد ارزش آن سود خواهند برد؛ رشدی که قرار است از درآمدزایی بیشتر، بهبود حق پخش، افزایش سودآوری و در نهایت فروش سهام با قیمت بالاتر به دست آید.
اما اینکه این سناریو عملی شود یا نه، احتمالاً به این بستگی دارد که آیا فدراسیونهای فوتبال فرانسه، اسپانیا، انگلیس و دیگر کشورها بر تهدید خود مبنی بر عدم حضور در جام جهانی بعدی پایبند خواهند ماند یا خیر؟