پشت‌پرده طرح دو هفته‌ای فرمانده سنتکام برای تشدید حملات به ایران

اگر تصمیم نهایی با «برد کوپر» بود، حملات آمریکا به ایران تنها به چند عملیات محدود ختم نمی‌شد. به نوشته وال‌استریت ژورنال، فرمانده سنتکام طرحی برای یک کارزار هوایی ۱۰ تا ۱۴ روزه آماده کرده؛ طرحی که اکنون به یکی از مهم‌ترین گزینه‌های روی میز دونالد ترامپ تبدیل شده است. یک مقام ارشد دولت آمریکا به وال‌استریت ژورنال گفته است ترامپ «حال‌وهوای تشدید تنش» دارد، اما هنوز درباره دامنه پاسخ نظامی آمریکا تصمیم نهایی نگرفته است. طرح کوپر شاید جدی ترین گزینه روی میز او باشد اما هم‌زمان یکی از جدی‌ترین اختلاف‌ها را در بالاترین سطوح فرماندهی نظامی آمریکا نیز رقم زده است.

وال‌استریت ژورنال می‌نویسد برد کوپر در هفته‌های اخیر طرحی را به مقام‌های ارشد دولت آمریکا ارائه کرده که بر اساس آن، حملات هوایی علیه ایران به جای عملیات‌های پراکنده، در قالب یک کارزار ۱۰ تا ۱۴ روزه ادامه پیدا کند. هدف این طرح تنها پاسخ به حملات اخیر نیست؛ بلکه وارد کردن ضربه‌ای است که توان سئاه برای اجرای حملات موشکی در آینده را به شکل محسوسی کاهش دهد.

از نگاه کوپر، حملات محدود اگرچه خسارت‌هایی به زیرساخت‌های نظامی ایران وارد کرده، اما نتوانسته روند حملات موشکی یا تهدیدهای دریایی را متوقف کند. به همین دلیل او معتقد است اگر واشنگتن تصمیم به استفاده از گزینه نظامی گرفته، باید این کار را با شدتی انجام دهد که نتیجه آن در میدان نبرد قابل مشاهده باشد، نه اینکه صرفاً به مجموعه‌ای از حملات مقطعی محدود شود.

در طرح پیشنهادی سنتکام، مراکز فرماندهی، پایگاه‌های موشکی، زیرساخت‌های مرتبط با سپاه پاسداران و دیگر اهداف نظامی در فهرست حملات قرار دارند. هدف نهایی، کاهش توان این نیرو برای ادامه حملات در هفته‌ها و ماه‌های آینده عنوان شده است؛ راهبردی که از نگاه کوپر می‌تواند موازنه درگیری را به نفع آمریکا تغییر دهد.

در همین چارچوب، سنتکام طی روزهای گذشته نیز حملاتی را علیه ده‌ها هدف در ایران انجام داده است. با این حال، هنوز مشخص نیست این عملیات‌ها بخشی از همان طرح گسترده‌تر هستند یا صرفاً پاسخ‌هایی محدود به تحولات اخیر محسوب می‌شوند.

اما همه فرماندهان نظامی آمریکا با این رویکرد موافق نیستند.پشت این طرح، یک اختلاف مهم در بالاترین سطح فرماندهی ارتش آمریکا قرار دارد؛ اختلافی که اکنون به یکی از محورهای اصلی تصمیم‌گیری در کاخ سفید تبدیل شده است.

وال‌استریت ژورنال می‌نویسد در حالی که برد کوپر معتقد است تنها یک عملیات گسترده می‌تواند توان موشکی ایران را به‌طور معناداری تضعیف کند، ژنرال «دن کین» رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، نسبت به هزینه‌ها و پیامدهای چنین تصمیمی هشدار داده است. از نگاه او، مسئله فقط حمله به ایران نیست؛ بلکه حفظ آمادگی ارتش آمریکا برای بحران‌های احتمالی در دیگر نقاط جهان نیز اهمیت دارد.

این اختلاف، در عمل دو نگاه متفاوت به جنگ را نشان می‌دهد؛ یک دیدگاه معتقد است پایان دادن سریع‌تر به درگیری، نیازمند تشدید حملات است و دیدگاه دیگر هشدار می‌دهد که گسترش عملیات ممکن است خود به بحرانی بزرگ‌تر برای ارتش آمریکا تبدیل شود.

مهم‌ترین نگرانی مخالفان این طرح، کمبود موشک‌های رهگیر پدافندی است؛ موشک‌هایی که برای مقابله با حملات موشکی و پهپادی استفاده می‌شوند و در ماه‌های گذشته بخش قابل توجهی از آن‌ها مصرف شده است.

به نوشته وال‌استریت ژورنال، دن کین بارها در جلسات داخلی هشدار داده که ذخایر این رهگیرها با سرعت در حال کاهش است. این موشک‌ها فقط برای حفاظت از نیروهای آمریکایی در خاورمیانه استفاده نمی‌شوند، بلکه بخشی از سامانه دفاعی آمریکا و متحدانش در مناطق دیگر نیز به آن‌ها وابسته است. به همین دلیل، آغاز یک عملیات طولانی علیه ایران می‌تواند فشار بیشتری بر این ذخایر وارد کند.

اما برد کوپر استدلال متفاوتی دارد. او معتقد است اگر حملات بتواند بخش بزرگی از زیرساخت‌های موشکی ایران را از بین ببرد، در ادامه نیاز آمریکا به استفاده از همین رهگیرها کاهش خواهد یافت. به بیان دیگر، از نگاه فرمانده سنتکام، افزایش فشار نظامی در کوتاه‌مدت می‌تواند هزینه‌های دفاعی آمریکا را در بلندمدت کاهش دهد.

در این میان، پیت هگزت، وزیر جنگ آمریکا، به روایت وال‌استریت ژورنال از رویکرد تهاجمی برد کوپر حمایت کرده است. با این حال، تصمیم نهایی همچنان در اختیار دونالد ترامپ قرار دارد؛ رئیس‌جمهوری که باید میان دو گزینه متفاوت انتخاب کند: ادامه حملات محدود با امید به مهار بحران، یا اجرای یک کارزار هوایی گسترده که می‌تواند مسیر جنگ را تغییر دهد، اما خطر گسترش آن را نیز افزایش می‌دهد.

نقش ترامپ از این جهت اهمیت دارد که هر دو سناریو، پیامدهایی فراتر از میدان نبرد دارند. تشدید حملات می‌تواند به افزایش تنش در سراسر منطقه منجر شود و در مقابل، خودداری از اجرای این طرح نیز ممکن است از نگاه برخی فرماندهان آمریکایی، فرصت وارد کردن یک ضربه تعیین‌کننده را از بین ببرد.

اما همه توصیه‌ها با وزن یکسان به گوش رئیس‌جمهور آمریکا نمی‌رسد. وال‌استریت ژورنال به نقل از مقام‌های آگاه می‌نویسد ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، به دلیل جایگاه خود دسترسی مستقیم‌تر و منظم‌تری به دونالد ترامپ دارد؛ در حالی که برد کوپر معمولاً از طریق وزیر دفاع و زنجیره فرماندهی نظامی دیدگاه‌هایش را به رئیس‌جمهور منتقل می‌کند. همین تفاوت در سطح دسترسی، می‌تواند بر میزان اثرگذاری توصیه‌های دو فرمانده در تصمیم نهایی کاخ سفید اثر بگذارد.

هم‌زمان با ادامه این بحث‌ها، سنتکام حملاتی را علیه مراکز فرماندهی، تأسیسات موشکی و زیرساخت‌های مرتبط با سپاه پاسداران انجام داده است. اما هنوز مشخص نیست این حملات، سقف عملیات آمریکا بوده یا مقدمه‌ای برای اجرای همان طرحی است که برد کوپر از آن دفاع می‌کند. وال‌استریت ژورنال تأکید می‌کند پاسخ این پرسش، بیش از هر چیز به تصمیمی بستگی دارد که در کاخ سفید گرفته خواهد شد.

برد کوپر این طرح را بر پایه یک برداشت ساده اما مهم بنا کرده است؛ اینکه حملات ماه‌های گذشته، برخلاف برخی ارزیابی‌های اولیه، نتوانسته توان موشکی ایران را به طور کامل از بین ببرد.

وال‌استریت ژورنال می‌نویسد کوپر از همان روزهای نخست جنگ معتقد بود برای رسیدن به اهداف نظامی آمریکا، زمان بیشتری لازم است. او در مقطعی برآورد کرده بود عملیات دست‌کم شش هفته ادامه داشته باشد و حتی در هفته‌های پایانی نیز تأکید داشت حدود ۲۰ روز دیگر برای تکمیل مأموریت نیاز دارد. اما تحولات میدانی و سپس آتش‌بس، این اجازه را به او ندادو

از نگاه فرمانده سنتکام، جنگ زمانی پایان می‌یابد که توان طرف مقابل برای ادامه حملات به شکل محسوسی کاهش پیدا کند؛ هدفی که به باور او هنوز محقق نشده است.

پس از پایان دور نخست درگیری‌ها، برخی مقام‌های آمریکایی اعلام کردند برنامه موشکی ایران «تقریباً نابود شده است». اما گزارش‌های اطلاعاتی بعدی، تصویری متفاوت ارائه داد.

به نوشته وال‌استریت ژورنال، ارزیابی‌های تازه نشان داد بخش مهمی از توان موشکی ایران همچنان حفظ شده است. دونالد ترامپ نیز در یکی از اظهارنظرهای خود گفت ایران هنوز حدود یک‌پنجم زرادخانه موشکی خود را در اختیار دارد؛ رقمی که برخی تحلیلگران آن را حتی بیشتر می‌دانند.

همین ارزیابی‌ها یکی از دلایل اصلی اصرار کوپر برای اجرای مرحله دوم عملیات عنوان شده است؛ مرحله‌ای که از نگاه او باید کاری را تمام کند که در دور نخست نیمه‌تمام مانده است.

برخی مقام‌های نظامی معتقدند تجربه ماه‌های اخیر نشان داده است که حملات هوایی، حتی اگر خسارت قابل توجهی وارد کنند، الزاماً به از بین رفتن کامل توان نظامی سئاه منجر نمی‌شوند. وال‌استریت ژورنال می‌نویسد ایران پس از هر موج حملات، بخشی از زیرساخت‌های خود را دوباره فعال کرده، پرتابگرهای موشکی را جابه‌جا کرده و استفاده از پهپادها را افزایش داده است؛ موضوعی که تردیدهایی درباره اثربخشی یک کارزار طولانی‌تر ایجاد کرده است.

به همین دلیل، مخالفان طرح کوپر هشدار می‌دهند که تشدید حملات شاید هزینه‌های بیشتری به ایران تحمیل کند، اما تضمینی وجود ندارد که به هدف نهایی آمریکا، یعنی حذف توان موشکی ایران، منجر شود.

اکنون همه این اختلاف‌نظرها روی میز دونالد ترامپ قرار گرفته است.او باید میان دو راهبرد متفاوت تصمیم بگیرد؛ ادامه حملات محدود با هدف مهار بحران و حفظ گزینه مذاکره، یا پذیرش پیشنهاد فرمانده سنتکام برای اجرای یک کارزار هوایی ۱۰ تا ۱۴ روزه که می‌تواند دامنه جنگ را وارد مرحله‌ای تازه کند.

وال‌استریت ژورنال این اختلاف را صرفاً یک بحث نظامی نمی‌داند؛ بلکه آن را نشانه‌ای از دو نگاه متفاوت در واشنگتن نسبت به آینده درگیری با ایران توصیف می‌کند. یک نگاه بر این باور است که فرصت وارد کردن ضربه‌ای تعیین‌کننده هنوز از دست نرفته و نگاه دیگر هشدار می‌دهد که هر گام جدید، احتمال گسترش جنگ و افزایش هزینه‌های آمریکا را بیشتر می‌کند.

در نهایت، تصمیم رئیس‌جمهور آمریکا فقط درباره تعداد روزهای یک عملیات نظامی نیست؛ بلکه می‌تواند مشخص کند واشنگتن در ادامه این بحران، مسیر تشدید درگیری را انتخاب می‌کند یا همچنان تلاش خواهد کرد میان فشار نظامی و دیپلماسی، تعادلی شکننده را حفظ کند.