روایت تایم از پشت پرده آخرین ساعات مادورو؛ هفت پرده از ونزوئلای جدید

چند سال پیش، ونزوئلا در جهان با ابرتورم، قفسه‌های خالی فروشگاه‌ها، خاموشی‌های مکرر و میلیون‌ها مهاجری شناخته می‌شد که کشور را ترک کرده بودند. امروز اما تصویری که مجله تایم از کاراکاس ترسیم می‌کند، متفاوت است. نشانه‌هایی از بازگشت فعالیت اقتصادی دیده می‌شود، صنعت نفت دوباره مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار گرفته و برخی شرکت‌های خارجی در حال بازگشت به بازار این کشور هستند.

اما تایم این تغییر را صرفاً یک داستان موفقیت اقتصادی روایت نمی‌کند.

• نخستین تماس برای خروج مادورو، به روایت تایم، از سوی امیر قطر انجام شد.
• ترکیه به عنوان مقصد احتمالی پناهندگی مادورو مطرح شده بود.
• واشنگتن هم‌زمان با افزایش فشار، مسیر خروج امن را نیز باز گذاشته بود.
• دلسی رودریگز خیلی زود به گزینه اصلی دوران انتقال تبدیل شد.
• مارکو روبیو از همان ابتدا نقش محوری در هماهنگی مذاکرات داشت.
• هدف آمریکا فقط کنار رفتن مادورو نبود؛ حفظ ساختار حکومت نیز بخشی از برنامه بود.
• انتقال قدرت بیش از آنکه در میدان نبرد رقم بخورد، پشت خطوط دیپلماتیک شکل گرفت.
• روایت تایم نشان می‌دهد مذاکره و فشار نظامی به‌طور هم‌زمان پیش می‌رفتند.
• برخی تصمیم‌های کلیدی تنها در فاصله چند ساعت آینده ونزوئلا را تغییر داد.
• این روایت تصویری متفاوت از آن چیزی ارائه می‌کند که تاکنون درباره پایان حکومت مادورو منتشر شده است.

گفت‌وگوی مفصل این مجله با دلسی رودریگز، چهره محوری دولت جدید ونزوئلا، از همان ابتدا بر یک دوگانگی استوار است؛ اینکه اقتصاد نسبت به سال‌های اوج بحران بهبود یافته، اما این بهبود بدون هزینه نبوده است.

خبرنگار تایم، فضای گفت‌وگو را در شرایطی توصیف می‌کند که ونزوئلا در حال عبور از یکی از عمیق‌ترین بحران‌های اقتصادی تاریخ خود است. در این روایت، فروشگاه‌ها دیگر مانند سال‌های گذشته خالی نیستند، تولید نفت چشم‌انداز بهتری پیدا کرده و امید به بازگشت سرمایه خارجی افزایش یافته است. با این حال، پرسش اصلی گزارش این نیست که آیا اقتصاد بهتر شده یا نه؛ بلکه این است که این بهبود چگونه به دست آمده است؟

تایم در ادامه نشان می‌دهد که احیای اقتصاد، هم‌زمان با شکل‌گیری رابطه‌ای متفاوت میان کاراکاس و واشنگتن رخ داده است. بازگشت برخی شرکت‌های آمریکایی، افزایش همکاری‌های اقتصادی و تلاش برای احیای صنعت نفت، همگی بخشی از این تصویر جدید هستند.

اما درست در همین نقطه، گزارش از روایت صرفاً اقتصادی فاصله می‌گیرد و وارد بحثی سیاسی می‌شود. اگر بخشی از رونق امروز نتیجه توافق‌های جدید با ایالات متحده باشد، آیا ونزوئلا در مقابل، بخشی از استقلال تصمیم‌گیری خود را واگذار کرده است؟

این همان پرسشی است که مانند نخ تسبیح، سراسر گفت‌وگوی تایم را به هم پیوند می‌دهد. از مدیریت درآمدهای نفتی گرفته تا بازگشت شرکت‌های خارجی، از روابط نزدیک مقام‌های دو کشور تا آینده اصلاحات سیاسی، همه در نهایت به همین سؤال بازمی‌گردند: مرز میان احیای اقتصاد و وابستگی سیاسی کجاست؟

تایم در این بخش پاسخ قطعی به این پرسش نمی‌دهد. در عوض، آن را به عنوان چارچوبی برای خواندن ادامه مصاحبه مطرح می‌کند؛ مصاحبه‌ای که در بخش‌های بعدی به انتقال قدرت از نیکلاس مادورو، نقش مارکو روبیو در شکل‌گیری نظم جدید، توافق‌های نفتی و آینده سیاسی دلسی رودریگز می‌پردازد.

تایم در بازسازی آخرین روزهای حکومت نیکلاس مادورو، از مجموعه‌ای از تماس‌های دیپلماتیک، پیشنهادهای خروج و فشارهای سیاسی و نظامی روایت می‌کند که سرانجام به انتقال قدرت انجامید.

به گزارش زومان، اگر بخش نخست گفت‌وگوی تایم درباره بهای رونق اقتصادی است، بخش دوم مخاطب را به روزهایی می‌برد که سرنوشت حکومت ونزوئلا در پشت درهای بسته رقم می‌خورد. روایت مجله، نه از میدان‌های نبرد، بلکه از اتاق‌های مذاکره، تماس‌های تلفنی و تصمیم‌هایی آغاز می‌شود که در فاصله چند ساعت آینده سیاسی کشور را تغییر داد.

در روایت تایم، دولت آمریکا هم‌زمان دو مسیر را دنبال می‌کرد؛ از یک سو فشار سیاسی و نظامی بر حکومت مادورو را افزایش می‌داد و از سوی دیگر، راهی برای انتقال قدرت بدون فروپاشی کامل ساختار دولت جست‌وجو می‌کرد.

در همین چارچوب، پیشنهادهایی برای خروج امن مادورو مطرح شد. به نوشته تایم، ترکیه یکی از گزینه‌های مورد بحث برای میزبانی او بود و قطر نیز در تماس‌های دیپلماتیک نقش میانجی ایفا می‌کرد. هدف این بود که انتقال قدرت بدون ورود کشور به جنگ داخلی یا فروپاشی کامل نهادهای حکومتی انجام شود.

تایم این روند را صرفاً نتیجه فشار نظامی نمی‌داند. گزارش نشان می‌دهد هم‌زمان با افزایش فشارها، گفت‌وگوهای سیاسی نیز ادامه داشت و بخشی از نخبگان حکومت به این جمع‌بندی رسیده بودند که ادامه وضعیت پیشین امکان‌پذیر نیست.

در همین فضای پرتنش، نام دلسی رودریگز بیش از دیگر مقام‌های ونزوئلا مطرح شد؛ چهره‌ای که از نگاه واشنگتن، در مقایسه با سایر مقام‌های ارشد حکومت، امکان بیشتری برای مدیریت دوران انتقال داشت.

از نگاه تایم، انتقال قدرت در ونزوئلا نه با یک پیروزی کامل نظامی و نه با یک مصالحه کامل سیاسی رخ داد؛ بلکه حاصل ترکیبی از فشار، مذاکره و محاسبه بود؛ مدلی که زمینه شکل‌گیری نظم جدید سیاسی این کشور را فراهم کرد.

در روایت تایم، مارکو روبیو تنها وزیر خارجه آمریکا نیست؛ او طراح اصلی روندی معرفی می‌شود که از انتقال قدرت تا بازسازی روابط واشنگتن و کاراکاس را هدایت کرده است.

به گزارش زومان، اگر دونالد ترامپ چهره سیاسی توافق با ونزوئلا بود، تایم نقش اجرایی و راهبری این پروژه را به مارکو روبیو نسبت می‌دهد. در سراسر گفت‌وگو، نام روبیو بارها تکرار می‌شود؛ نه به عنوان یک دیپلمات معمولی، بلکه به عنوان فردی که ارتباط میان دولت جدید ونزوئلا و کاخ سفید را مدیریت می‌کند.

به روایت تایم، ارتباط میان دلسی رودریگز و روبیو محدود به مذاکرات اولیه نبود. تماس‌های منظم میان دو طرف ادامه یافت و درباره موضوع‌هایی از بازسازی ساختار دولت تا انتصاب مقام‌های حساس امنیتی گفت‌وگو انجام می‌شد.

مجله همچنین روایت می‌کند که روبیو از همان مراحل نخست، رودریگز را مناسب‌ترین گزینه برای عبور ونزوئلا از دوران انتقال می‌دانست؛ شخصیتی که هم در ساختار حکومت نفوذ داشت و هم می‌توانست با واشنگتن وارد معامله شود.

از نگاه تایم، نقش روبیو تنها به سیاست خارجی محدود نبود. او در طراحی سازوکار همکاری‌های اقتصادی، بازگشت شرکت‌های آمریکایی، روند کاهش تحریم‌ها و چارچوب روابط جدید دو کشور نیز نقشی محوری ایفا می‌کرد.

در این روایت، روبیو تلاش می‌کند بدون فروپاشی کامل ساختار قدرت، مسیر تغییر رفتار حکومت ونزوئلا را هموار کند؛ الگویی که به اعتقاد تایم، با سیاست‌های گذشته آمریکا در قبال کاراکاس تفاوت اساسی دارد.

تایم در گفت‌وگو با دلسی رودریگز، تصویری متفاوت از یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های حکومت ونزوئلا ارائه می‌دهد؛ سیاستمداری که اکنون میان میراث چاویسم و واقعیت‌های اقتصادی کشور تعادل برقرار می‌کند.

به گزارش زومان، دلسی رودریگز سال‌ها یکی از وفادارترین چهره‌های جریان چاویسم شناخته می‌شد؛ سیاستمداری که در دولت‌های هوگو چاوز و نیکلاس مادورو مسئولیت‌های کلیدی برعهده داشت و بارها در تقابل با آمریکا موضع گرفت.

اما تایم نشان می‌دهد شرایط جدید، نقش او را تغییر داده است. رودریگز همچنان خود را بخشی از همان جریان سیاسی می‌داند، اما در عمل از همکاری با آمریکا، بازگشت سرمایه خارجی و احیای صنعت نفت دفاع می‌کند.

در گفت‌وگو، او تلاش می‌کند این تغییر را نه عقب‌نشینی، بلکه ضرورتی برای نجات اقتصاد ونزوئلا معرفی کند. از نگاه او، بقای کشور و بازسازی اقتصاد بدون تعامل با جهان امکان‌پذیر نیست.

تایم در عین حال تأکید می‌کند که رودریگز همچنان می‌کوشد هویت سیاسی خود را حفظ کند و همکاری با واشنگتن را به معنای کنار گذاشتن کامل میراث چاویسم معرفی نکند.

در روایت تایم، نفت تنها یک کالای صادراتی نیست؛ محور اصلی توافقی است که زمینه بازگشت سرمایه‌گذاری و تغییر روابط آمریکا و ونزوئلا را فراهم کرده است.

به گزارش زومان، تقریباً همه مسیرهای گفت‌وگوی تایم در نهایت به صنعت نفت می‌رسد. بازگشت شرکت‌های آمریکایی، افزایش تولید، احیای زیرساخت‌ها و امید به رشد اقتصاد، همگی به سرنوشت بزرگ‌ترین ذخایر نفتی جهان گره خورده‌اند.

مجله روایت می‌کند که شرکت‌های آمریکایی بار دیگر برای حضور در ونزوئلا برنامه‌ریزی کرده‌اند و صنعت انرژی به مهم‌ترین حوزه همکاری دو کشور تبدیل شده است.

اما این همکاری تنها اقتصادی نیست. تایم توضیح می‌دهد که مدیریت درآمدهای نفتی، سازوکار هزینه‌کرد منابع و چارچوب همکاری‌ها نیز بخشی از توافق جدید میان دو طرف است.

در این روایت، نفت همان نقطه‌ای است که منافع اقتصادی واشنگتن و نیازهای مالی کاراکاس به یکدیگر می‌رسند.

تایم در پایان گفت‌وگو، از اقتصاد فاصله می‌گیرد و پرسش اصلی را به آینده سیاست ونزوئلا پیوند می‌زند؛ اینکه آیا رونق اقتصادی می‌تواند جای خالی دموکراسی را پر کند؟

به گزارش زومان، هرچند گفت‌وگو با دلسی رودریگز بر بهبود اقتصاد و آغاز فصل تازه‌ای در روابط خارجی تمرکز دارد، اما تایم در پایان، موضوع مشروعیت سیاسی را پیش می‌کشد.

مجله به وضعیت مخالفان، آینده ماریا کورینا ماچادو، برگزاری انتخابات آزاد، حقوق بشر و قانون عفو اشاره می‌کند و این پرسش را مطرح می‌سازد که آیا اصلاحات اقتصادی بدون اصلاحات سیاسی پایدار خواهد ماند.

در روایت تایم، آینده ونزوئلا تنها به قیمت نفت یا بازگشت سرمایه وابسته نیست؛ بلکه به میزان اعتماد شهروندان به ساختار سیاسی جدید نیز بستگی دارد.

گزارش با این پرسش به پایان می‌رسد که آیا نظم تازه‌ای که پس از مادورو شکل گرفته، می‌تواند به دولتی با مشروعیت گسترده‌تر تبدیل شود یا صرفاً فصل تازه‌ای از همان ساختار قدرت خواهد بود.