اعراب برای دور زدن هرمز زیر بار بدهی رفتند

فعالان بازار خود را برای افزایش چشمگیر استقراض دولت‌های حاشیه خلیج فارس آماده می‌کنند؛ زیرا صادرکنندگان نفت برای ساخت مسیرهای جایگزین و پرهزینه در اطراف تنگه هرمز به منابع مالی تازه نیاز دارند.

بلومبرگ می‌نویسد: با ورود جنگ ایران به ششمین ماه، عربستان، کویت، امارات و قطر قصد دارند میلیاردها دلار در زیرساخت‌هایی سرمایه‌گذاری کنند که در مقایسه با مسیر هرمز، آسیب‌پذیری کمتری در برابر حملات داشته باشند.

گزینه‌های جایگزین می‌تواند شامل ساخت بنادر جدید در دریای سرخ یا دریای عمان، بازسازی خطوط لوله فرسوده و توسعه شبکه جاده‌ای باشد.

براساس داده‌های گردآوری‌شده از سوی بلومبرگ، ارزش اوراق بدهی منتشر شده در منطقه از ابتدای امسال به رکورد ۱۱۲ میلیارد دلار رسیده است.

به‌گفته افراد مطلع، نهادهای مدیریت بدهی در بعضی از این کشورها نیز با بانکداران و سرمایه‌گذاران درباره انتشار اوراق بیشتر برای تأمین هزینه این پروژه‌های زیرساختی رایزنی می‌کنند.

سرگئی استریگو رئیس بخش اوراق با درآمد ثابت بازارهای نوظهور در شرکت آموندی (بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار اوراق قرضه اروپا) در این باره گفت: «رتبه اعتباری کشورهای خلیج فارس در مجموع امکان انتشار حجم بالایی از اوراق را فراهم می‌کند. باوجود آنکه فاصله بازده این اوراق با اوراق خزانه آمریکا اکنون نسبتاً محدود است، همچنان تقاضا برای اوراق دارای رتبه اعتباری مناسب وجود دارد. انتظار داریم دولت‌های منطقه اوراق بیشتری منتشر کنند.»

وزیر تجارت خارجی امارات در ماه جاری اعلام کرد خطوط لوله و بنادر جدید به این کشور کمک می‌کنند تا وابستگی خود به تنگه هرمز را به صفر برساند.

عربستان نیز در حال احیای یک خط لوله قدیمی به‌سمت بندر ینبع در ساحل دریای سرخ است.

هم‌زمان، بسیاری از شرکت‌ها امکان انتقال زمینی محموله‌ها از طریق جاده‌ها را بررسی می‌کنند. شرکت بهره‌برداری بندری دی‌پی ورلد نیز دو پایانه آب‌عمیق برای صادرات به آسیا در دست ساخت دارد.

او گفت: «ذخایر ارزی بسیار بزرگی وجود دارد که پشتوانه ثبات مالی کشورهای خلیج فارس است.»

فروش شش میلیارد دلار اوراق قرضه کویت در این هفته نمونه روشنی از این وضعیت بود. میزان سفارش سرمایه‌گذاران بیش از دو برابر اوراق عرضه‌شده بود؛ با وجود آنکه این کشور با حملات روزانه موشکی روبه‌روست و صادرات نفت آن تا حد زیادی متوقف شده است.

اوراقی که عربستان سعودی، ابوظبی و قطر در ماه‌های گذشته منتشر کردند نیز با تقاضای بالایی مواجه شدند. حتی بحرین که رتبه اعتباری پایین‌تری از همسایگانش دارد، اندکی پس از آغاز جنگ توانست یک میلیارد دلار اوراق بفروشد. این اتفاق نشان داد سرمایه‌گذاران همچنان تمایل زیادی به خرید اوراق بدهی کشورهای خاورمیانه دارند.

بااین‌حال، بعضی سرمایه‌گذاران خود را برای موج تازه انتشار اوراق آماده می‌کنند. فاصله بازده اوراق دولتی کشورهای خلیج فارس با اوراق خزانه آمریکا در سال جاری افزایش یافته است.

برای مثال، اوراق ابوظبی با سررسید سال ۲۰۵۴ اکنون حدود ۸۲ واحد پایه بیشتر از اوراق خزانه آمریکا بازده دارند؛ درحالی‌که این فاصله در ژانویه ۵۳ واحد پایه بود.

سرمایه‌گذاران می‌گویند بخشی از این افزایش به تنش‌های ژئوپلیتیکی مربوط است، اما انتظار برای عرضه بیشتر اوراق بدهی نیز در آن نقش دارد.

با افزایش انتشار اوراق، ممکن است سرمایه‌گذاران میان کشورهای خلیج فارس تفاوت بیشتری قائل شوند؛ تفاوتی که بر موقعیت جغرافیایی هر کشور و میزان دسترسی آن به مسیرهای جایگزین انتقال کالا و انرژی استوار خواهد بود.

احمد نبی معامله‌گر بازارهای نوظهور در شرکت کاونتور کپیتال در این باره گفت: «عربستان سعودی، امارات و عمان از این پروژه‌های زیرساختی تازه سود بیشتری خواهند برد؛ زیرا در مقایسه با کویت، بحرین و قطر از مزیت جغرافیایی برخوردارند.»

بااین‌حال، نبی هشدار داد اگر دامنه درگیری گسترده‌تر شود، همین مسیرهای جدید نیز می‌توانند به هدف حملات تبدیل شوند.

در همین هفته، حوثی‌ها به نفتکش‌های سعودی در مسیر جایگزین صادراتی دریای سرخ حمله کردند.

انتظار دارم دولت‌های منطقه اوراق بیشتری منتشر کنند و فاصله بازده نیز افزایش یابد. درعین‌حال، اگر تنش‌ها تشدید شود، باب‌المندب می‌تواند به گلوگاه بعدی تبدیل شود.

- احمد نبی