والاستریت ژورنال: موشک خیبرشکن ایران خطرناکتر میشود
ترجمه مطالب از رسانههای خارجی به معنای تایید آن محتوا نیست. هدف صرفا اطلاع مخاطب از رویکرد و نگاه رسانههای جهان به تحولات کنونی است.
والاستریتژورنال میگوید موشک خیبرشکن به اسب کاری زرادخانه موشکی تهران تبدیل شده است؛ سلاحی ارزان، متحرک و دقیق که برد آن دستکم ۹۰۰ مایل (حدود ۱۴۵۰ کیلومتر) اعلام شده است. ایران در ماههای اخیر با استفاده از این موشک در حملات پیچیدهتر، نشان داده است که میتواند خود را با شرایط میدان نبرد تطبیق دهد و به رقیبی دشوارتر برای آمریکا تبدیل شود.
مقامهای آمریکایی میگویند از زمان آغاز دوباره درگیریها در این ماه، ایران موشکهای خیبرشکن را به سمت پایگاههای آمریکا شلیک کرده است. به گفته آنها، ایران برای گیج کردن سامانههای دفاعی آمریکا، از ترکیبی از مسیرهای پروازی متفاوت، مانورهای مختلف و تغییر سرعت استفاده میکند.
یکی از مقامهای آمریکایی گفت آمریکا و متحدانش در طول جنگ بیشتر موشکهای خیبرشکن را سرنگون کردهاند، اما برخی از آنها توانستهاند از سامانههای دفاعی عبور کنند.
تحلیلگران نظامی میگویند برخلاف موشکهای قدیمیتر ایران که برای آمادهسازی پیش از پرتاب به زمان طولانی برای سوختگیری نیاز دارند، خیبرشکن میتواند از قبل سوختگیری شود و بهسرعت روی کامیونها یا خودروهای دیگر برای پرتاب قرار گیرد؛ اقدامی که با هدف فرار از حملات هواپیماهای جنگی آمریکا و اسرائیل علیه سایتهای موشکی ایران انجام میشود.
بر اساس گفته تحلیلگران و مقامها، در برخی مدلهای این موشک، بخش جلویی که حامل کلاهک انفجاری است و در مرحله نهایی پرواز جدا میشود، به یک موتور کوچک مجهز شده که به آن اجازه میدهد هنگام نزدیک شدن به هدف، در سرعتی حدود ۶ هزار مایل در ساعت مسیر خود را تغییر دهد.
موشکی که مسیرش را تغییر میدهد
موشکهای بالستیک معمولاً به لایههای بالایی جو یا حتی فضا میروند و سپس به سمت هدف سقوط میکنند؛ اما همه آنها توانایی مانور ندارند.
تحلیلگران نظامی که خیبرشکن را بررسی کردهاند میگویند این موشک میتواند مسیر پروازی خود را بیش از برخی دیگر از موشکهای بالستیک تغییر دهد؛ قابلیتی که هدف آن دشوارتر کردن شناسایی و نابودی موشک پیش از برخورد است.
مقامهای آمریکایی میگویند ایران همچنین پهپادهای تهاجمی پرسرعت و موشکهای سادهتر را به همان اهدافی شلیک میکند که با موشکهای خیبرشکن مجهز به هدایت ماهوارهای هدف قرار میدهد؛ اقدامی که نشان میدهد تهران در طول جنگ تاکتیکهای خود را تغییر داده و بهدنبال ترکیب ابزارهای مختلف حمله است.
آنها همچنین میگویند ایران رادارهایی را که ستون اصلی سامانههای دفاع هوایی منطقه هستند، هدف گرفته است؛ راهبردی که خطر را برای نظامیان آمریکایی افزایش میدهد.
«فکر میکنم چیزی که این موضوع به ما نشان میدهد این است که ایران توجه میکند، یاد میگیرد و به دنبال راههایی است که بتواند به ما ضربه بزند. این یک نیروی نظامی است که توان پهپادی توسعهیافتهای دارد، مدتهاست برنامه موشکی و راکتی دارد و در این حوزه تجربه زیادی به دست آورده است.»- جوزف ووتل، فرمانده پیشین سنتکام
خیبرشکن؛ موشک بالستیک میانبرد
برد: ۹۰۰ مایل
بار مفید: ۹۹۰-۱۳۰۰ پوند
سرعت برخورد: ۵ ماخ
پیشران: سوخت جامد، تک مرحلهای
ذخیره موشکی ایران چقدر است؟
بر اساس برآوردهای آمریکا و اسرائیل، پیش از آغاز جنگ، ایران حدود ۲۵۰۰ موشک میانبرد خیبرشکن و دیگر موشکهای مشابه در اختیار داشت.
ایران ممکن است در حال تولید تعداد بیشتری از این موشکها از طریق قطعات ذخیرهشده در پایگاههای زیرزمینی باشد؛ اما تأسیسات تولید موتور این موشکها نابود شدهاند.- فابیان هینز، کارشناس مستقل موشکی
نیکول گراجفسکی، کارشناس راهبرد ایران در مؤسسه علوم سیاسی پاریس (Sciences Po)، گفت:
«ایرانیها در طول جنگ به این نتیجه رسیدهاند که خیبرشکن موشک بسیار خوبی است؛ چون تولید آن نسبتاً ارزان است، در سامانههای پرتاب مختلف انعطافپذیر است و اثربخشی بالایی دارد.»
ایران خیبرشکن را علیه اسرائیل نیز شلیک کرده است؛ اسرائیل مدعیست بیشتر این موشکها را رهگیری کرده است.
ایران همچنین میگوید که با استفاده از خیبرشکن، دفتر نخستوزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو و مقر فرمانده نیروی هوایی اسرائیل را هدف قرار داده است.
ماه گذشته نیز تهران اعلام کرد حمله دیگری با استفاده از این موشکها و پهپادهای جتموتور انجام داده است؛ اما نتیجه این حملات بهطور مستقل مشخص نشده است.
نام این موشک از نبرد خیبر گرفته شده است؛ نبردی در سال ۶۲۸ میلادی که طی آن نیروهای پیامبر اسلام منطقه مستحکم خیبر را که در اختیار یهودیان عرب بود، فتح کردند.
جنگ موشکی؛ نبرد هزینهها
ایران تاکنون هزینه تولید خیبرشکن را اعلام نکرده است، اما تحلیلگران میگویند قیمت آن بسیار کمتر از موشکهای رهگیری آمریکایی و اسرائیلی است که برای مقابله با آن استفاده میشوند؛ موشکهایی که بسته به نوع سامانه بین ۲ تا ۱۵ میلیون دلار هزینه دارند.
هینز میگوید:
به نظر میرسد ایران حملات موشکی خود را بهبود داده است؛ احتمالاً با بررسی پرتابهای قبلی و پیدا کردن روشهایی برای افزایش احتمال عبور موشکها از سامانههای دفاعی.
او گفت: «ایران دیده است چه نوع مانورهایی برای عبور از دفاع موشکی مؤثرتر هستند. هر استفاده رزمی، نوعی داده در اختیار شما قرار میدهد و این برای ایرانیها بسیار ارزشمند است.»
او افزود ایران مدتهاست اعلام کرده که خیبرشکن میتواند در مرحله نهایی پرواز برای فرار از سامانههای دفاع هوایی مانور دهد.