به گزارش زومان، در جنگ ۴۰ روزه یکی از اهداف اصلی حملات آمریکا و اسرائیل، نابودی برنامه تسلیحاتی ایران بود. با این حال حملات اخیر ایران به کشورهای منطقه نشان میدهد زرادخانه نظامیاش همچنان نیرو دارد.
به گزارش والاستریتژورنال، ایران با انجام حملات مرگبار به یک پایگاه هوایی در اردن ثابت کرد که همچنان زرادخانه قابلتوجهی از موشکها و پهپادها در اختیار دارد؛ زرادخانهای که با وجود ادعای ترامپ درباره «نابودی کامل» توان نظامی ایران، همچنان نیروهای آمریکایی و متحدان منطقهای ایالات متحده را تهدید میکند.
به گفته تحلیلگران نظامی، حمله روز جمعه به پایگاه هوایی موفقالسلطی که به کشتهشدن سه نظامی آمریکایی منجر شد، احتمالاً با استفاده از مؤثرترین موشکهای تهران، از جمله سامانه میانبرد خیبرشکن انجام شده است.
این سامانه موشکی و سامانههای دیگر در تأسیسات زیرزمینی عظیمی نگهداری میشدند که آمریکا و اسرائیل در ماههای مارس و آوریل چند هفته آنها را به شدت بمباران کردند.
تحلیلگران میگویند ایران برخی از این تاسیسات را از زیر آوار خارج کرده و شلیک از برخی پایگاهها را از سر گرفته است.
چالش آمریکا در مهار حملات متقابل ایران
این موضوع بر چالش ادامهدار ایالات متحده تأکید دارد: بیش از یک هفته پس از آغاز دوباره حملات هوایی علیه ایران، آمریکا هنوز نتوانسته است توانایی تهران برای انجام حملات متقابل را مهار کند. فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد نیروهای این کشور سهشنبه شب اهداف نظامی در ایران را بمباران کردند؛ حملهای که یازدهمین شب متوالی عملیات نظامی بود.
پنتاگون تأیید کرد که سومین نظامی آمریکایی نیز در حمله اردن کشته شده است. گروهبان آنجل رمپرساد، ۲۸ ساله، پیشتر در فهرست مفقودان قرار داشت.
حمله ایران چهارمین حمله طی پنج روز گذشته به نیروهای آمریکایی در اردن بود. تحلیلگران نظامی میگویند این موضوع نشان میدهد تهران هنوز ذخایر موشکی خود را تمام نکرده و شاید در عبور از سامانههای پدافند هوایی آمریکا نیز توانمندتر شده باشد.
سیاست ایران؛ خروج آمریکا از منطقه
هدف ایران این است که هزینه ادامه دادن جنگ را برای ایالات متحده افزایش دهد؛ با این امید که ترامپ از تهدیدهایش برای تشدید دوباره جنگ عقبنشینی کند و برای دستیابی به توافقی تازه وارد مذاکره شود؛ توافقی که کنترل تنگه هرمز را در اختیار تهران باقی بگذارد.
بهنام بن طالبلو، مدیر ارشد برنامه ایران در بنیاد دفاع از دموکراسیها، گفت:
«سیاست مرحله به مرحله زمین سوخته که ایران علیه جهان عرب در پیش گرفته، برای آن طراحی شده است که آمریکا را به خروج از منطقه وادار کند، نه اینکه باعث شود حضورش را دوچندان کند.»
نابودی برنامه موشکی ایران؛ ادعایی که واقعیت نداشت
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در ماه آوریل به خبرنگاران گفته بود برنامه موشکی ایران «عملاً نابود شده» و پرتابگرها و موشکهای آن «تحلیل رفته، بهشدت نابود شده و تقریباً کاملاً بیاثر» شدهاند. ترامپ ماه گذشته گفت تنها ۲۱ درصد از ذخایر موشکی پیش از جنگ ایران باقی مانده است؛ هرچند اذعان کرد که این میزان «هنوز هم زیاد است».
سناتور جان آسوف، نماینده دموکرات ایالت جورجیا، روز سهشنبه در جلسه کمیته تخصیص بودجه، هگست را به شدت درباره اظهارات ماه آوریل او زیر سؤال برد؛ اظهاراتی که مدعی بود آمریکا به اهداف خود در جنگ، از جمله «نابودی تهدید موشکی ایران»، دست یافته است. هگست پاسخ داد:
«ما هرگز انتظار نداشتیم آنها دیگر هیچ تواناییای برای شلیک نداشته باشند. مسئله، مقیاس این توانایی در برابر حریفی مانند ایالات متحده آمریکا است.»
زیرساختی که با سالها مطالعه ارتش آمریکا ساخته شد
موشک خیبرشکن که دستکم ۹۰۰ مایل بُرد دارد، در سال ۲۰۲۲ معرفی شد و از سوخت جامد و سامانه هدایت ماهوارهای بهره میبرد. ایران مدعی است این موشک دارای کلاهک مانورپذیر در مرحله ورود مجدد به جو است تا بتواند از سامانههای پدافند هوایی عبور کند. تحلیلگران نظامی میگویند ایران در دورههای پیشین درگیری نیز این موشک را به سوی اسرائیل شلیک کرده بود.
در ویدئویی که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در روزهای اخیر منتشر کرد، گفته شد در تازهترین حملات از موشکهای بالستیک فتاح، ذوالفقار، فاتح-۱۱۰ و قیام و همچنین پهپادهای شاهد و موشکهای کروز پاوه استفاده شده است.
تام کاراکو، کارشناس موشکی در مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، گفت ادامه حملات، دشواری دفاع در برابر حملات موشکی ایران را نشان میدهد؛ دشمنی که سالها به مطالعه ارتش آمریکا پرداخته است. او گفت:
«ایرانیها که دههها نحوه جنگیدن آمریکا را زیر نظر داشتهاند، زیرساختی کلی ایجاد کردهاند که برای دوامآوردن در جنگ با ایالات متحده طراحی شده است.»
توانایی موشکها در عبور از پدافند هوایی آمریکا، دشواری حفاظت از حدود ۵۰ هزار نیروی مستقر در منطقه را آشکار میکند؛ حتی با وجود اینکه ایران در هر موج حمله نسبت به مراحل ابتدایی جنگ موشکهای کمتری شلیک میکند.
ران کوخاو، فرمانده سابق نیروهای پدافند هوایی و موشکی اسرائیل، گفت احتمالاً تعداد بیشتری از موشکها از سامانههای دفاعی عبور میکنند؛ زیرا رادارها و دیگر سامانههای پدافند هوایی در حملات ایران در مراحل ابتدایی جنگ آسیب دیدهاند او گفت:
«رادارهای آنها در معرض حملهاند؛ زیرساختهایشان نیز در معرض حمله قرار دارد.»
او خاطرنشان کرد که رادارها و سامانههای پدافند هوایی در اردن و کشورهای خلیج فارس در مرحله نخست جنگ هدف قرار گرفتند.
بازسازی شهرهای موشکی در آتشبس
آنچه «شهرهای موشکی» ایران نامیده میشود، از اهداف اصلی در مراحل ابتدایی جنگ بود. جنگندهها و پهپادهای مسلح بر فراز این پایگاههای غارمانند پرواز میکردند و هنگامی که پرتابگرهای حامل موشک برای شلیک از آنها خارج میشدند، هدف قرارشان میدادند. همزمان، موجهایی از بمبافکنهای سنگین و موشکهای کروز تاماهاوک برای حمله به ورودی تونلهای این تأسیسات استفاده شدند و در برخی مناطق، سلاحهای ایرانی را در زیر زمین مدفون کردند.
ایران از آتشبس برای بازسازی استفاده کرده است.
به گفته بن تسیون ماکالس، تحلیلگر جغرافیایی اسرائیلی که تصاویر ماهوارهای تجاری این تأسیسات را بررسی کرده است، ایران در چندین پایگاه موشکی در سراسر کشور جادههای جدید احداث کرده و ورودی تونلها را تقویت کرده است.
یکی از حملات در روزهای ابتدایی جنگ، خسارتهای سنگینی به یک پایگاه موشکی ایران در شمال شهر کرمانشاه وارد کرد. چندین ساختمان به تلی از آوار تبدیل شدند و مهمات، در محل جادههایی که پیشتر به تونلهای حفرشده در اعماق کوه منتهی میشدند، گودالهای بزرگی ایجاد کردند.
تا هفته نخست ماه ژوئن، نیروهای عملیاتی هر دو جاده را تعمیر کرده بودند و کامیونهایی که در تصاویر ماهوارهای دیده میشدند، توانستند خاک را جابهجا کنند و برای بازگشایی ورودیهای فروریخته تونلها مشغول کار شوند.
جیم لمسون، پژوهشگر مهمان در کینگز کالج لندن و تحلیلگر سابق سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا با تمرکز بر ارتش ایران، گفت:
«آنها میتوانند ورودی تونلها را هدف قرار دهند، اما همانطور که دیدهایم، ایرانیها میتوانند با استفاده از تیمهای مهندسی خود نسبتاً سریع آنها را پاکسازی کنند و دوباره به عملیات بازگردند.»
نیکول گراجفسکی، کارشناس راهبرد ایران در مؤسسه سیانسپو در پاریس، گفت موشکهایی که به سمت اردن شلیک شدند، احتمالاً از پایگاهی در نزدیکی شهر تبریز یا دیگر پایگاههای غرب ایران پرتاب شدهاند که فعالیت خود را از سر گرفتهاند.
او گفت:
«این یعنی ایران توانسته است ذخایر موشکی خود را دوباره تأمین کند یا شاید برخی از موشکهایی را که در پایگاهها گرفتار شده بودند، از زیر آوار خارج کند. کاملاً روشن است که آنها هنوز تعدادی از موشکهای مؤثرتر خود را در اختیار دارند.»