پاکستان از آمریکا ۱۰ میلیارد دلار کمک خواست
به گزارش زومان به نقل از رویترز، پاکستان از ایالات متحده درخواست کرده یک خط حمایت ۱۰ میلیارد دلاری برای تثبیت بازار ارز در اختیار این کشور قرار دهد؛ درخواستی که در صورت موافقت واشنگتن، میتواند به راه نجاتی برای اقتصاد گرفتار کمبود نقدینگی پاکستان تبدیل شود.
این درخواست که برای نخستینبار گزارش میشود، پس از نقشآفرینی پاکستان در میانجیگری مذاکرات مربوط به جنگ ایران مطرح شد؛ نقشی که جایگاه دیپلماتیک اسلامآباد را تقویت کرد و این امید را به وجود آورد که پاکستان بتواند از واشنگتن و دیگر شرکای خود امتیازهای اقتصادی بگیرد.
اسلامآباد در درخواست خود از اسکات بسنت وزیر خزانهداری آمریکا خواستار ایجاد «سازوکار دوجانبه حمایت از تثبیت نرخ ارز» میان دولت آمریکا و پاکستان به ارزش ۱۰ میلیارد دلار و با سررسید حداکثر پنجساله شده است.
در صورت موافقت با این درخواست، ذخایر ارزی پاکستان تقویت خواهد شد، فشار بر روپیه کاهش مییابد و وابستگی این کشور به منابع مالی نهادهای بینالمللی کمتر میشود؛ آن هم در شرایطی که اسلامآباد همزمان با اجرای برنامه صندوق بینالمللی پول، سیاستهای مالی و پولی سختگیرانهتری را دنبال میکند.
محمد اورنگزیب وزیر دارایی پاکستان روز سهشنبه در واشنگتن با بسنت دیدار کرد.
او در این نشست درباره آسیبپذیری اقتصاد کشورش در برابر تحولات ژئوپلیتیکی منطقه صحبت کرده، اما در بیانیه این وزارتخانه اشارهای به درخواست خط حمایت ارزی نشد.
در این بیانیه آمده است:
سناتور اورنگزیب خواستار حمایت بیشتر آمریکا از مسیر بازگشت پاکستان به بازارهای مالی شد؛ مسیری که بر دسترسی بهتر به بازارهای بینالمللی، افزایش ذخایر ارزی و بهبود رتبه اعتباری دولت استوار است.
در ادامه این بیانیه آمده که دو طرف بر گسترش روابط اقتصادی، افزایش سرمایهگذاری آمریکا در پاکستان و پیشبرد پروژههای مشترک تأکید کردهاند.
درخواست تازه اسلامآباد در شرایطی مطرح شده که پاکستان همچنان زیر نظر برنامه ۷ میلیارد دلاری صندوق بینالمللی پول قرار دارد.
اجرای این برنامه، دولت این کشور را وادار کرده مالیاتها را افزایش دهد، هزینههای عمومی را محدود کند و اصلاحاتی را پیش ببرد که از نظر سیاسی محبوب نیستند.
سازوکاری که پاکستان از آمریکا درخواست کرده، نوعی پشتوانه اضطراری ارزی است. وزارت خزانهداری آمریکا در مواردی محدود، از طریق «صندوق تثبیت ارز» به یک کشور دلار، تضمین مالی یا امکان مبادله ارزی میدهد تا ذخایر آن تقویت شود و ارزش پول ملیاش با فشار کمتری روبهرو شود.
این ابزار با خطوط دائمی تأمین دلار بانک مرکزی آمریکا تفاوت دارد.
بانک مرکزی آمریکا با شماری از بانکهای مرکزی بزرگ جهان قراردادهای دائمی دارد تا در زمان بحران، دلار موردنیاز آنها را تأمین کند؛ اما تسهیلات مورد درخواست پاکستان موقت، محدود و نیازمند تصمیم سیاسی دولت آمریکاست.
پاکستان چرا به این حمایت نیاز دارد؟
پاکستان در سال ۲۰۲۳ تا آستانه ناتوانی در پرداخت بدهیهایش پیش رفت و تنها با دریافت یک بسته موقت ۳ میلیارد دلاری از صندوق بینالمللی پول از بحران عبور کرد.
این کشور کمی بعد یک برنامه مالی ۷ میلیارد دلاری و وامی جداگانه به ارزش ۱.۳ میلیارد دلار برای مقابله با پیامدهای تغییرات اقلیمی و بلایای طبیعی دریافت کرد.
با این حال، ذخایر ارزی پاکستان هنوز به کمکهای خارجی وابسته است. بخش مهمی از این منابع از طریق وامهای رسمی، تمدید بدهیها و سپردههای چین و عربستان سعودی تأمین میشود.
این وابستگی، اقتصاد پاکستان را در برابر هرگونه تغییر در حمایت شرکای خارجی یا تأخیر در پرداخت اقساط صندوق بینالمللی پول آسیبپذیر کرده است.
نمونه روشن آن در ماه آوریل دیده شد؛ زمانی که پاکستان حدود ۳.۵ میلیارد دلار به امارات متحده عربی بازپرداخت کرد. این مبلغ معادل یکپنجم ذخایر ارزی کشور بود و عربستان همزمان با اختصاص ۳ میلیارد دلار کمک تازه، بخشی از فشار را جبران کرد.
بانک مرکزی پاکستان پیشبینی کرده ذخایر ارزی این کشور تا پایان سال ۲۰۲۶ به حدود ۲۰ میلیارد دلار برسد؛ رقمی نزدیک به رکورد ثبتشده در سال ۲۰۲۱.
چرا توافق با آمریکا اهمیت دارد؟
دریافت خط حمایت ارزی از آمریکا برای پاکستان فقط یک کمک مالی نیست. چنین توافقی میتواند نشاندهنده حمایت سیاسی واشنگتن از اسلامآباد نیز باشد.
در صورت موافقت آمریکا، پاکستان میتواند بخشی از فشار بر ذخایر ارزی و روپیه را کاهش دهد و کمتر به پرداختهای مرحلهای صندوق بینالمللی پول یا کمکهای اضطراری کشورهایی مانند چین و عربستان وابسته باشد.
اصلاحات صندوق بینالمللی پول تا حدی ثبات را به اقتصاد پاکستان بازگردانده، اما هزینه سنگینی برای مردم و دولت داشته است.
افزایش مالیات، محدودیت هزینههای عمومی و کاهش بودجه طرحهای عمرانی و حمایتی از جمله پیامدهای این سیاستها بوده است.
مؤسسه اعتبارسنجی فیچ در ماه آوریل اعلام کرد پایبندی پاکستان به برنامه صندوق بینالمللی پول، توان این کشور برای جذب منابع مالی را بهتر کرده و افزایش ذخایر ارزی نیز تا حدی از اقتصاد در برابر شوکهای ناشی از درگیریهای خاورمیانه محافظت میکند.
تلاش برای نزدیکشدن به دولت ترامپ
پاکستان در ماههای اخیر تلاش کرده روابط خود با دولت دونالد ترامپ را به همکاریهای اقتصادی تبدیل کند و این همکاریها تاکنون حوزههایی مانند رمزارز، املاک و معدن را دربر گرفته است.
پاکستان همچنین به دنبال توافق با دولت آمریکا برای بازسازی هتل تعطیلشده روزولت در نیویورک است؛ هتلی که مالک آن شرکت هواپیمایی بینالمللی پاکستان است.
در مجموع، درخواست خط حمایت ۱۰ میلیارد دلاری بخشی از تلاش گستردهتر پاکستان برای کاهش وابستگی به کمکهای مقطعی، تقویت ذخایر ارزی و بازتعریف روابط اقتصادی خود با واشنگتن است.