بنیاد دفاع از دموکراسیها (FDD) با اشاره به اظهارات دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده، در برنامه رادیویی «هیو هویت» مبنی بر اینکه «ما “کوه کلنگ” را نابود خواهیم کرد. به ایرانیها بگویید آماده باشند.» مدعیست که این موضعگیری نشاندهنده عزم واشنگتن برای مقابله با اقداماتی است که به نظر میرسد با هدف دور زدن محدودیتهای پیشین انجام میشوند.
در روزهای اخیر برخی رسانهها مدعی شدند ایران در تلاش برای تکمیل ساخت سایت هستهای عمیق خود در نزدیکی نطنز، معروف به «کوه کلنگ» (Pickaxe Mountain) است.
FDD یکی از مشاوران ارشد تهران پیش از این با توصیف «کوه کلنگ» به عنوان «مستحکمترین تأسیسات هستهای جهان»، هشدار داده بود که هرگونه حمله به آن با واکنش شدید در سطح منطقه مواجه خواهد شد. این تأسیسات در عمق ۱۰۰ متری زیر زمین و در دل کوه حفر شده و به گونهای طراحی شده است که در برابر بمبهای نفوذگر سنگین (MOP) ایالات متحده مقاومت کند؛ هرچند این ویژگی آن را به طور کامل از دسترس توانمندیهای نظامی آمریکا خارج نمیکند.
این رسانه مدعیست به نظر این پروژه، تلاشی از سوی تهران برای احیای ظرفیتهای هستهای خود پس از حملات ایالات متحده و اسرائیل در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ باشد.
ترامپ پیش از این در ماه مارس هشدار داده بود که ایران حتی پس از انهدام تأسیسات کلیدیاش در ژوئن ۲۰۲۵ توسط حملات آمریکا، در حال انتقال تجهیزات به سایتی جدید و عمیقتر در میان لایههای گرانیتی بوده است. او در آن زمان با تأکید بر پیگیری برنامه هستهای توسط ایران گفته بود: «آنها میخواستند خیلی عمیقتر بروند.»
مقامهای ایرانی اعلام کردهاند که فعالیتهای این سایت صلحآمیز بوده و «کوه کلنگ» صرفاً یک کارگاه مونتاژ سانتریفیوژ است که ساخت آن از سال ۲۰۲۰ آغاز شده است. با این حال، نهادهای اطلاعاتی غربی مدعیاند این سایت پتانسیل میزبانی از یک تأسیسات غنیسازی اعلامنشده — حتی در عمقی بیشتر از سایت فردو — را دارد و احتمال میرود قطعات سانتریفیوژ و تجهیزات کلیدی به داخل آن منتقل شده باشد.
طبق این گزارش حجم داراییهای هستهای ایران پیش از حملات سال ۲۰۲۵ شامل حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد (کافی برای تولید ۱۱ سلاح هستهای) به همراه ذخایری با غنای پایینتر بود که در سایتهای فردو، نطنز و اصفهان توزیع شده بود. اگرچه حملات مشترک آمریکا و اسرائیل بخش زیادی از این زیرساختها را منهدم کرد، اما نگرانیها درباره بازسازی مواد و تجهیزات باقیمانده در سایت جدید افزایش یافته است.
دونالد ترامپ در مصاحبه با فاکسنیوز اعلام کرد:
ما این سایت را در لیست خود داریم و آن را به دقت زیر نظر داریم. دوربینهای ما فعال هستند و هرگونه تحرکی با اقدام فوری مواجه خواهد شد.
کارشناسان معتقدند واشنگتن در گام نخست باید خواستار دسترسی کامل و بدون قید و شرط بازرسان آژانس به «کوه کلنگ» شود و در صورت ممانعت ایران، گزینههای نظامی را فعال کند.