فرار میلیاردها دلار از روسیه؛ اولیگارشها به پوتین اعتماد ندارند
به گزارش زومان به نقل از بلومبرگ، چندین تن از ثروتمندترین افراد روسیه -از جمله برخی نزدیک به ولادیمیر پوتین- در پی تشدید نگرانیها درباره اقتصاد این کشور و بودجه دولت، در یک سال گذشته میلیاردها دلار از داراییهای خود را به خارج از کشور منتقل کردهاند.
بهگفته ۶ روس ثروتمند و افراد دیگری که با ذهنیت چند تن از میلیاردرهای این کشور آشنا هستند، مصادرههای پرسر و صدای داراییها، نگرانیها را در میان اعضای نخبگان روسیه تشدید کرده است؛ نگرانی از اینکه دولت ممکن است ثروت آنها را مصادره کند یا آنها داراییهای خود را از دست بدهند.
گروه نخبگان روسیه طیف متنوعی از صاحبان قدرت را شامل میشود که همگی بهنوعی به «کرملین» و شخص ولادیمیر پوتین متصل هستند.
بهگفته این افراد، در طول یک سال گذشته و بهویژه در ماههای اخیر، ترکیب پرتفوی(مجموعهای از تمام سرمایهگذاریهای یک شخص یا یک شرکت) برخی از ثروتمندترین روسها تغییر کرده و به سمت رمزارز، طلا، املاک خارجی و صندوقهای سرمایهگذاری خصوصی -بهویژه در خلیج فارس- حرکت کرده است.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، به درخواست اظهارنظر در این باره پاسخی نداد.
برای دههها، نخبگان میلیاردر روسیه در غرب مورد استقبال بودند و بهخاطر معاملات بزرگ تجاری، خریدهای مجلل ملکی و مهمانیهای پرزرقوبرق شهرت یافته بودند. اما پس از آنکه پوتین در فوریه ۲۰۲۲ دستور تهاجم تمامعیار به اوکراین را صادر کرد و روابط با آمریکا و اروپا را به بدترین سطح از زمان جنگ سرد رساند، تحریمهای بینالمللی بسیاری از الیگارشهای روس را مجبور کرد داراییهای خود را به روسیه بازگردانند و شرکتهایشان را دوباره در آنجا ثبت کنند. بسیاری نیز دیدند که داراییهای خارجیشان مسدود شد.
اما در داخل روسیه، آنها با خطرات متفاوتی روبهرو شدند. از سال ۲۰۲۴، دولت مصادرههای پرسر و صدای داراییها را تشدید کرده و چندین سرمایهدار بزرگ هدف قرار گرفتهاند؛ از جمله برخی که تلاش داشتند ارتباط خود را با خارج حفظ کنند یا کسانی که پیشتر سمتهای رسمی داشتهاند.
کندی اقتصاد روسیه از سال ۲۰۲۵ نیز سودآوری آنها را بیش از پیش کاهش داده و فرصتهای حفظ و رشد ثروت در داخل کشور را محدود کرده است.
هرچند اندازهگیری دقیق خروج غیررسمی سرمایه، مانند تراکنشهای مبهم رمزارزی که در دادههای رسمی دیده نمیشوند، دشوار است، اما دو فرد آشنا با تصمیمات سرمایهگذاری چند میلیاردر روس گفتند برآورد محتاطانه از پولی که تاکنون امسال و خارج از ارقام رسمی از روسیه خارج شده، در حد دهها میلیارد دلار است.
بهگفته آنها، این رقم نسبت به سال گذشته افزایش یافته است.
البته بسیاری از روسهای ثروتمند همچنان با وجود دشواریهای ناشی از جنگ و تحریمها، بهدنبال فرصتهای سرمایهگذاری خارج از کشور هستند.
خروج سرمایه همچنین در طول جنگ به یکی از موضوعات پایدار در روسیه تبدیل شده است و بانک مرکزی این کشور گفته که حدود ۲۵۰ میلیارد دلار دارایی در سال نخست درگیری از کشور خارج شد.
برخی کارآفرینان پس از نشست غیرعلنی با پوتین در ماه مارس، نگرانی بیشتری پیدا کردند؛ نشستی که در آن سلیمان کریمُف پیشنهاد داد پیشنهاد داد حاضران کمک مالی قابلتوجهی به دولت بکنند تا بازتابی از این باشد که کسبوکارهایشان در دهه ۱۹۹۰، یعنی دوران خصوصیسازی گسترده پس از فروپاشی شوروی و تصاحب داراییهای دولتی با قیمتهای ناچیز، شکل گرفته است؛ پیشنهادی که پوتین از آن استقبال کرد.
پس از این نشست، کرملین انکار کرد که رئیسجمهور از الیگارشها خواسته باشد کمک مالی کنند؛ این در حالی بود که کریمُف پیشنهاد داده بود مبلغ هنگفتی به دولت بدهند.
اما گویا این فشار از سوی دولت بر دوش الیگارشها سنگینی میکند.
یک تاجر به بلومبرگ گفت که در پی نگرانیها درباره فشار دولت بر سرمایهداران، او پول خود را به کشورهایی از جمله قبرس و امارات متحده عربی منتقل میکند.
دو نفر دیگر گفتند در امارات، ترکیه یا عربستان سعودی در حجمی مشابه سالهای گذشته سرمایهگذاری میکنند، در حالی که فرد دیگری سرمایهگذاری در آفریقا را آغاز کرده است.
روشهای انتقال ثروت به خارج نیز در پی تلاش برای یافتن مسیرهای تازه دور زدن تحریمهای غرب و همچنین تمرکز کرملین، تکامل یافته است.