چین از توافق عبور کرد؛ چرا ترامپ سکوت کرده است؟

به گزارش زومان، توافق تجاری آمریکا و چین که قرار بود بخشی از تنش میان دو اقتصاد بزرگ جهان را کاهش دهد، حالا با یک پرسش تازه روبه‌رو شده است: آیا پکن به تعهدات خود عمل کرده است؟

به گزارش بلومبرگ، برخی مقام‌های تجاری دولت دونالد ترامپ معتقدند چین در اجرای بخش‌هایی از توافق، به‌ویژه در زمینه دسترسی به مواد معدنی حیاتی و عناصر کمیاب خاکی، آن‌گونه که واشنگتن انتظار داشته عمل نکرده است.

با این حال، برخلاف رویکرد سخت‌گیرانه‌ای که ترامپ در دوره‌های قبلی در برابر پکن دنبال می‌کرد، دولت آمریکا فعلاً از تشدید فشارها خودداری کرده است.

موضوع اصلی اختلاف به یکی از مهم‌ترین منابع قدرت اقتصادی چین بازمی‌گردد: کنترل بخش بزرگی از زنجیره تأمین مواد معدنی کمیاب. این مواد در تولید خودروهای برقی، تجهیزات الکترونیکی، فناوری‌های پیشرفته و برخی صنایع دفاعی نقش کلیدی دارند.

بر اساس گزارش بلومبرگ، توافق میان ترامپ و شی جین‌پینگ قرار بود مسیر صادرات این مواد به شرکت‌های آمریکایی را آسان‌تر کند. اما مقام‌های آمریکایی می‌گویند روند صدور مجوزها همچنان کند و پیچیده است و دسترسی شرکت‌ها به برخی مواد، کمتر از سطح مورد انتظار پس از توافق باقی مانده است.

با این حال، اختلاف میان دو کشور بر سر یک واقعیت مشترک شکل گرفته است: وابستگی متقابل. آمریکا می‌تواند فشار اقتصادی بیشتری بر چین وارد کند، اما جایگزین کردن سریع زنجیره تأمین مواد معدنی که پکن در آن نقش مسلط دارد، آسان نیست.

همین موضوع یکی از دلایل احتیاط دولت ترامپ است. به نوشته بلومبرگ، در داخل تیم تجاری آمریکا نگرانی وجود دارد که واکنش شدید به اختلافات موجود، دوباره جنگ تجاری را شعله‌ور کند و چین نیز در پاسخ، محدودیت‌های بیشتری بر صادرات مواد حساس اعمال کند.

در سوی دیگر، چین روایت متفاوتی دارد. پکن می‌گوید اقداماتش در زمینه کنترل صادرات، بخشی از قوانین داخلی و استانداردهای بین‌المللی است و آمریکا نیز با محدودیت‌هایی علیه شرکت‌های چینی، تعهدات خود را زیر سؤال برده است.

به این ترتیب، اختلاف تازه واشنگتن و پکن بیشتر از آنکه نشانه پایان توافق باشد، تصویری از شکنندگی آن ارائه می‌دهد. آمریکا از اجرای ناقص توافق سخن می‌گوید، اما هنوز حاضر نیست هزینه یک رویارویی جدید با چین را بپردازد.

ماجرای مواد معدنی کمیاب نشان می‌دهد در رقابت اقتصادی قرن بیست‌ویکم، قدرت فقط در تعرفه و تحریم خلاصه نمی‌شود؛ گاهی کنترل یک زنجیره تأمین می‌تواند به اندازه یک ابزار سیاسی، اهرم فشار ایجاد کند.