از انگلیس تا اسپانیا؛ خانه واقعی فوتبال کجاست؟

آیا فوتبال به خانه برمی‌گردد؟ این پرسشی است که هواداران فوتبال انگلیس در هر تورنمنت بین‌المللی از خود می‌پرسند.

انگلیس زادگاه فوتبال مدرن است؛ کشوری که قوانین این ورزش را در سال ۱۸۶۳ تدوین کرد. این کشور همچنین میزبان پردرآمدترین لیگ باشگاهی جهان است. اما فوتبال امروز دیگر یک ورزش جهانی است. نهاد اداره‌کننده آن، فیفا، اعضای بیشتری از سازمان ملل متحد دارد.

پس خانه واقعی فوتبال کجاست؟

اکونومیست می‌گوید: برای مدت طولانی، شاید پاسخ این سؤال برزیل بود. تیم ملی مردان این کشور بیش از هر تیم دیگری قهرمان جام جهانی شده است. اما شمارش ساده قهرمانی‌های گذشته، معیار مناسبی برای سنجش کیفیت فعلی تیم‌ها نیست. نمونه‌اش حذف برزیل در مرحله یک‌هشتم نهایی همین دوره از رقابت‌هاست.

رتبه‌بندی «Elo» معیار دقیق‌تری است؛ در این رتبه‌بندی عملکرد یک تیم در هر مسابقه را با توجه به قدرت حریف مقابل ارزیابی می‌کنند.

در حال حاضر، بالاترین رتبه در اختیار اسپانیاست؛ تیمی که به مرحله فینال راه یافته است.

اما برای اینکه بفهمیم قدرت اصلی فوتبال جهان اکنون کدام کشور است، نباید فقط بهترین تیم را بررسی کرد.

به جای آن، نقطه تمرکز قدرت فوتبال جهان مورد محاسبه قرار گرفت؛ نقطه‌ای که با توجه به جایگاه جغرافیایی ۲۴۴ تیم ملی و قدرت آن‌ها در رده‌بندی Elo مشخص می‌شود.

این نقطه طی یک قرن گذشته بیش از ۳ هزار مایل جابه‌جا شده و همواره مسیر تغییر توازن قدرت در فوتبال را دنبال کرده است.

در سال ۱۹۰۱، این نقطه کمی دورتر از سواحل غربی انگلستان قرار داشت. (در آن سال فقط چهار تیم ملی انگلیس، اسکاتلند، ولز و ایرلند مسابقه برگزار می‌کردند.) همان‌طور که اروپایی‌ها به سمت غرب مهاجرت کردند، فوتبال نیز در همین مسیر گسترش یافت.

اولین جام جهانی که در سال ۱۹۳۰ به میزبانی و قهرمانی اروگوئه برگزار شد، ۹ تیم از قاره آمریکا داشت؛ در حالی که تنها چهار تیم اروپایی در آن حضور پیدا کردند.

تا زمانی که برزیل در سال ۲۰۰۲ پنجمین قهرمانی خود در جام جهانی را کسب کرد، تیم‌های آمریکای جنوبی بیش از نیمی از ۱۷ دوره برگزارشده جام جهانی را فتح کرده بودند.

اما با گسترش فوتبال در آسیا و افزایش قدرت تیم‌های اروپایی، مرکز قدرت این ورزش دوباره به سمت شرق حرکت کرد.

از سال ۲۰۰۲ تاکنون، چهار تیم از پنج قهرمان جام جهانی اروپایی بوده‌اند؛ همچنین شش تیم از هشت تیم حاضر در مرحله یک‌چهارم نهایی جام جهانی امسال نیز از اروپا آمده‌اند.

اکنون توازن قدرت در میان بزرگ‌ترین تیم‌های جهان در منطقه مدیترانه قرار دارد؛ نزدیک به اسپانیا و فرانسه، دو تیمی که در این دوره از مدعیان اصلی قهرمانی بودند.