هشدار تازه درباره مهم‌ترین سلاح نفتی آمریکا

به گزارش زومان، همزمان با افزایش تنش‌ها در تنگه هرمز، اریک ناتال، از تحلیلگران شناخته‌شده بازار انرژی، هشدار داده است که ذخایر راهبردی نفت آمریکا تنها ۱۹ میلیون بشکه با «حداقل سطح عملیاتی» فاصله دارد؛ هشداری که این پرسش را مطرح می‌کند: اگر بحران تازه‌ای در بازار نفت شکل بگیرد، آیا واشنگتن هنوز همان ابزار گذشته را برای مهار شوک قیمت‌ها در اختیار دارد؟

گاهی یک نمودار، بیشتر از چند صفحه گزارش حرف می‌زند.

اریک ناتال، مدیر سرمایه‌گذاری شرکت کانادایی Ninepoint و از تحلیلگران شناخته‌شده بازار انرژی، در شبکه ایکس نموداری از ذخایر راهبردی نفت آمریکا منتشر کرد و زیر آن نوشت:

ذخایر راهبردی نفت آمریکا اکنون تنها حدود ۱۹ میلیون بشکه با حداقل سطح عملیاتی فاصله دارد. به‌زودی دیگر حاشیه اطمینانی برای محافظت از جهان در برابر اختلال‌های بیشتر در تنگه هرمز باقی نخواهد ماند.

ناتال مقام دولتی آمریکا نیست و این جمله موضع رسمی واشنگتن محسوب نمی‌شود. اما او سال‌هاست در بازار انرژی فعالیت می‌کند و تحلیل‌هایش در میان سرمایه‌گذاران نفت و گاز دنبال می‌شود. به همین دلیل، هشدار او بیش از آنکه یک اظهار نظر در شبکه‌های اجتماعی باشد، بازتاب یک نگرانی در بخشی از بازار انرژی است.

در نگاه اول، عدد ۱۹ میلیون بشکه شاید کوچک به نظر برسد، اما اصل ماجرا این عدد نیست. اگر به نمودار نگاه کنید، یک خط قرمز روی حدود ۳۰۰ میلیون بشکه دیده می‌شود؛ جایی که ناتال آن را «حداقل سطح عملیاتی» نامیده است.

ممکن است تصور شود این عدد یعنی آمریکا فقط ۳۰۰ میلیون بشکه نفت برای مصرف دارد یا پس از آن ذخایر تمام می‌شود؛ اما واقعیت چیز دیگری است.

آمریکا حتی پایین‌تر از این سطح نیز همچنان صدها میلیون بشکه نفت در مخازن خود خواهد داشت. مسئله این نیست که نفت تمام می‌شود؛ مسئله این است که از نگاه برخی کارشناسان، ذخایر راهبردی از آن نقطه به بعد دیگر نقش سابق خود را به‌عنوان یک «ضربه‌گیر بحران» از دست می‌دهند.

به زبان ساده، مانند خودرویی است که هنوز بنزین دارد، اما عقربه روی آخرین خط ایستاده است. خودرو خاموش نشده، اما دیگر کسی با خیال راحت سفر طولانی را آغاز نمی‌کند، چون حاشیه اطمینان از بین رفته است.

بر همین اساس، ناتال می‌گوید موجودی فعلی این ذخایر حدود ۳۱۹ میلیون بشکه است؛ یعنی تنها حدود ۱۹ میلیون بشکه با این خط فرضی فاصله دارد.

اگر این توییت چند ماه پیش منتشر می‌شد، شاید چندان مورد توجه قرار نمی‌گرفت. اما امروز شرایط فرق کرده است. تنش‌ها در تنگه هرمز دوباره به یکی از مهم‌ترین ریسک‌های بازار نفت تبدیل شده‌اند. حملات به کشتی‌های تجاری، بازگشت تحریم‌های نفتی آمریکا و نگرانی درباره امنیت عبور نفتکش‌ها، این احتمال را دوباره مطرح کرده که در صورت تشدید بحران، بخشی از عرضه جهانی نفت با اختلال روبه‌رو شود.

در چنین شرایطی، نگاه معامله‌گران فقط به میزان تولید نفت آمریکا نیست؛ آن‌ها می‌خواهند بدانند اگر بازار با یک شوک بزرگ مواجه شود، واشنگتن تا چه اندازه می‌تواند با آزادسازی ذخایر استراتژیک، کمبود عرضه را جبران کند.

هشدار ناتال دقیقاً به همین نقطه اشاره دارد. او معتقد است فضای مانور آمریکا نسبت به چند سال قبل محدودتر شده و اگر بحران دیگری مشابه سال ۲۰۲۲ رخ دهد، دیگر امکان برداشت گسترده از این ذخایر مانند گذشته وجود نخواهد داشت.

با وجود این، برداشت ناتال تنها دیدگاه موجود نیست. نخست اینکه عدد ۳۰۰ میلیون بشکه یک برآورد تحلیلی است، نه حد رسمی اعلام‌شده از سوی وزارت انرژی آمریکا. این وزارتخانه تاکنون عدد مشخصی را به‌عنوان «کف عملیاتی» اعلام نکرده است.

دوم اینکه بسیاری از کارشناسان امنیت انرژی معتقدند ارزیابی توان آمریکا فقط با نگاه کردن به ذخایر استراتژیک، تصویر کاملی ارائه نمی‌دهد.

آمریکا امروز بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت جهان است. علاوه بر ذخایر راهبردی، ذخایر تجاری شرکت‌های نفتی، ظرفیت افزایش تولید داخلی و امکان هماهنگی با دیگر تولیدکنندگان نیز بخشی از ابزارهای واشنگتن برای مدیریت بحران به شمار می‌روند.

با این حال، حتی منتقدان ناتال نیز بر سر یک موضوع اختلاف چندانی ندارند: ذخایر راهبردی آمریکا نسبت به سال‌های قبل بسیار کوچک‌تر شده‌اند.

اختلاف اصلی بر سر این است که آیا این کاهش، توان آمریکا برای مقابله با یک بحران بزرگ نفتی را به‌طور جدی محدود کرده است یا هنوز ابزارهای دیگری می‌توانند این خلأ را جبران کنند.

شاید به همین دلیل است که اهمیت توییت ناتال، نه در عدد «۱۹ میلیون بشکه»، بلکه در پرسشی است که دوباره پیش روی بازار نفت قرار داده است: اگر هرمز دوباره به یک بحران تمام‌عیار تبدیل شود، آیا آمریکا هنوز همان ضربه‌گیر نفتی گذشته را در اختیار دارد؟