معمای جانشینی در چین؛ شی همه رقیبان را حذف کرد
«ترجمه مطالب از رسانههای خارجی به معنای تایید آن محتوا نیست. هدف صرفا اطلاع مخاطب از رویکرد و نگاه رسانههای جهان به جنگ کنونی است.»
در راهروهای قدرت پکن، ترسی خاموش اما آشنا قدم میزند. به گزارش زومان به نقل از وال استریت ژورنال، شی جینپینگ برای سرکوب مخالفان می خواهد پای خود را جای پای مائو و استالین بگذارد.
طوفان تصفیهها در بالاترین سطوح
هدف او روشن است: تعیین سرنوشت چین برای سالهای پیش رو تا این کشور بتواند در عرصه نظامی و اقتصادی با ایالات متحده رقابت کند. شی جینپینگ که اکنون ۷۳ سال دارد و چهاردهمین سال رهبری خود بر حزبش را سپری میکند، در اقدامی بیسابقه دهها مقام ارشد و حتی دستپروردگان خودش را پاکسازی کرده است تا وفاداری مطلق را تضمین کند.
در دوران استالین و مائو، ماشین تصفیه میلیونها نفر را به زندان و کام مرگ کشاند. مائو با انقلاب فرهنگی خود، جوانان را برای حمله به مخالفان بسیج کرد و آشوبی بزرگ به راه انداخت. هرچند شی از این خشونتهای خیابانی دوری کرده، اما مقامات ارشد را با سرعت و گستردگیای حذف کرده که از دوران مائو تا امروز بیسابقه بوده است. او در عرض تنها شش ماه، سه عضو ارشد دفتر سیاسی (پلیتبورو) را برکنار کرد. پلیتبورو در واقع هسته اصلی و قدرتمندترین نهاد تصمیمگیری در ساختار سیاسی چین است. این بزرگترین پاکسازی در این سطح عالی از سال ۱۹۷۶ میلادی به شمار میرود.
وزرای دفاع، امور خارجه و کشاورزی، به همراه مدیران مالی و فرماندهان نظامی، یکی پس از دیگری با اتهاماتی چون فساد مالی کنار گذاشته شدهاند. شی حتی اعضا را مجبور میکند در جلسات سالانه، از خود و یکدیگر انتقاد کنند؛ سنتی که دقیقاً از دوران مائو کپیبرداری شده است.
جوزف توریجیان، مورخ دانشگاه امریکن، در این باره میگوید: «در نگاه رهبران کمونیست، هرچه موفقتر باشید، دشمنان بیشتر از شما میترسند و برای نابودیتان بسیج میشوند؛ در نتیجه، نیاز بیشتری به پاکسازی احساس میکنید. در اینجا هیچ تعادلی وجود ندارد؛ دشمنان مدام رخ مینمایند.»
عبور از خطوط قرمز و معمای جانشینی
دههها پیش، سازوکارهایی در چین وضع شد تا جلوی بازگشت استبداد و حکومت مادامالعمر یک نفر را بگیرد. اما شی با بیاعتنایی، تمام این موانع را از سر راه برداشته است. او قانون بازنشستگی اجباری بر اساس سن را لغو کرد و به محدودیت دو دورهای ریاستجمهوری پایان داد.
حالا او رکورد طولانیترین رهبری حزب پس از مائو را در دست دارد و ظاهراً خیز برداشته تا در سال ۲۰۲۷ میلادی، برای چهارمین دوره پنجساله به عنوان رهبر حزب و سال پس از آن به عنوان رئیسجمهور، در قدرت بماند. با این حال، چنین یکهتازیهایی بیخطر نیست. با خفه شدن صدای منتقدان و تزریق رعب و وحشت، روند سیاستگذاری کاملاً سلیقهای شده است؛ به این معنا که تصمیمات کلان کشوری تنها بر اساس نظر شخصی یک نفر و بدون مشورت واقعی گرفته میشود. این رویه، جبران اشتباهات را بسیار دشوار میکند.
حلقه سالخوردگان و آیندهای مبهم
شی در سالهای اول حکومت خود، تمام اهرمهای اقتصاد و امنیت ملی را شخصاً در دست داشت. اما اکنون در دوره سوم، او بخشی از کارها را به حلقه کوچکی از یاران وفادارش سپرده است. مشکل اینجاست که این افراد در اواخر دهه ۶۰ و اوایل دهه ۷۰ زندگی خود هستند و برای تبدیل شدن به جانشینانی بالقوه، بیش از حد پیر به حساب میآیند.
به گفته منابع آگاه در درون حزب، او هنوز هیچ فرد جوان و کارآزمودهای را وارد کادر رهبری هفتنفره نکرده است. در غیاب یک برنامه روشن برای آینده، شی جینپینگ به همان سرنوشتی نزدیک میشود که گریبان استالین و مائو را گرفت؛ رهبرانی که مرگشان در مسند قدرت، جرقه جنگ قدرتی را زد که در نهایت به فروپاشی تمام چشماندازهای سیاسی آنها انجامید.