توافق رمزارزی پاکستان با خانواده ترامپ به کجا رسید؟

به گزارش زومان، الجزیره نوشت: زمانی که گزارش درآمدهای مالی رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ برای سال ۲۰۲۵ این هفته منتشر شد، یک عدد بیش از بقیه جلب توجه کرد. پروژه رمزارزی خانوادگی او با نام ورلد لیبرتی فایننشال تنها از محل فروش توکن‌ها در سال گذشته بیش از ۵۰۰ میلیون دلار برای او درآمد ایجاد کرده است؛ بخشی از یک موج درآمدی گسترده‌تر در حوزه رمزارز که صدها میلیون دلار دیگر نیز به همراه داشته است.

پاکستان از نخستین کشورهایی بود که به این شرکت پیوست.

در ژانویه، وزارت دارایی پاکستان یک یادداشت تفاهم با شرکت اس‌سی فایننشال تکنالوجیز -یکی از زیرمجموعه‌های وابسته به ورلد لیبرتی فایننشال- امضا کرد تا استفاده از استیبل‌کوین دلاری این شرکت با نام یو‌اس‌دی۱ (USD1) برای پرداخت‌های فرامرزی بررسی شود.

شهباز شریف نخست‌وزیر پاکستان و فیلد مارشال عاصم منیر فرمانده ارتش این کشور هر دو در مراسمی حضور داشتند که طی آن مدیران شرکت —از جمله زک ویتکاف (پسر استیو ویتکاف) در اسلام‌آباد مورد استقبال قرار گرفتند.

زک ویتکاف این توافق را با محمد اورنگزیب وزیر دارایی پاکستان امضا کرد.

تقریباً شش ماه بعد، مقام‌های پاکستانی تأیید کرده‌اند که هیچ پروژه آزمایشی برای استفاده از یو‌اس‌دی۱ اجرا نشده، هیچ مجوزی صادر نشده و هیچ تراکنش شناخته‌شده‌ای با این استیبل‌کوین انجام نگرفته است.

با این حال، با وجود فاصله میان مراسم امضای توافق و هدف رسمی آن، تحلیلگران می‌گویند پاکستان چیزی به دست آورده که از نظر ارزش کمتر از درآمد ۵۰۰ میلیون دلاری ترامپ از ورلد لیبرتی فایننشال نیست: اسلام‌آباد دسترسی کم‌سابقه‌ای به دولت ترامپ پیدا کرده است.

اما استیبل کوین چیست؟

استیبل‌کوین نوعی ارز دیجیتال است که ارزش آن به یک دارایی ثابت—تقریباً همیشه دلار آمریکا—پیوند خورده و برای انتقال پول در اینترنت بدون نیاز به بانک طراحی شده است. یو‌اس‌دی۱ نسخه‌ای از همین مدل است که توسط ورلد لیبرتی فایننشال ارائه شده است.

این شرکت از محل سود ذخایر پشتوانه هر توکن درآمد کسب می‌کند؛ بنابراین افزایش استفاده از یو‌اس‌دی۱ به معنای افزایش درآمد برای مالکان آن، از جمله خانواده ترامپ است.

پاکستان از قبل یکی از بزرگ‌ترین بازارهای رمزارز در جهان بوده است. بر اساس شاخص پذیرش رمزارز چین‌آنالیسس، این کشور سال گذشته پس از هند و آمریکا، رتبه سوم جهان را در این زمینه داشت.

با این حال، الجزیره می‌گوید هیچ نشانه‌ای از اینکه یو‌اس‌دی۱ در تراکنش‌های مالی پاکستان استفاده شده باشد وجود ندارد و حجم واقعی پولی که از این مسیرها جابه‌جا می‌شود مشخص نیست.

یک مقام ارشد بانکی در پاکستان که نخواست نامش فاش شود گفته است هیچ برآورد قابل اعتمادی وجود ندارد و ارقامی که مطرح می‌شوند بیشتر بر اساس ورودهای رسمی مالی تخمین زده می‌شوند، نه داده‌های مستقیم.

گمان می‌رود کانال‌های غیررسمی حدود یک‌دهم حواله‌های مالی را تشکیل دهند و استیبل‌کوین‌ها نیز بخشی نامشخص از این سهم را شامل شوند.

این ابهام در حالی مطرح می‌شود که ورود ارز از مسیر رسمی به پاکستان به رکوردهای تاریخی رسیده است.

بر اساس اعلام بانک مرکزی پاکستان، در سال مالی گذشته مجموع حواله‌های ارزی به این کشور به ۳۸.۳ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که هم بالاترین سطح ثبت‌شده در تاریخ پاکستان محسوب می‌شود و هم ۲۷ درصد بیشتر از سال قبل است.

بانک مرکزی پاکستان همچنین پیش‌بینی کرده است که این روند صعودی ادامه‌دار باشد و حجم حواله‌های ارزی در سال جاری از ۴۲ میلیارد دلار نیز فراتر برود.

با این حال، پاکستان با سرعت به سمت ایجاد چارچوب قانونی حرکت کرده است.

قانون دارایی‌های مجازی که در ماه مارس تصویب شد، یک نهاد نظارتی دائمی با نام سازمان تنظیم دارایی‌های مجازی پاکستان ایجاد کرد که اختیار صدور مجوز و حتی اعمال مجازات تا پنج سال زندان برای فعالیت بدون مجوز را دارد.

در ماه آوریل، بانک مرکزی پاکستان به بانک‌ها اجازه داد حساب‌های بانکی برای شرکت‌های رمزارزی دارای مجوز باز کنند.

اما سازمان تنظیم دارایی‌های مجازی هنوز فقط در حال پذیرش درخواست‌های اولیه است و مقررات نهایی صدور مجوز هنوز منتشر نشده است. بایننس و اچ‌تی‌ایکس (دو صرافی بزرگ جهانی) مجوز عدم دریافت کرده‌ و ثبت شده‌اند اما هنوز اجازه فعالیت رسمی ندارند.

یک مقام ارشد بانکی که به شرط ناشناس ماندن صحبت کرده، درباره توافق ورلد لیبرتی فایننشال گفته است:

این تفاهم‌نامه در مرحله‌ای صرفاً اولیه و بررسی قرار دارد و فقط شامل گفت‌وگوهای فنی و تبادل دانش است، بدون اینکه هیچ تعهدی برای اجرای یک استیبل‌کوین مشخص ایجاد کند.

اگرچه کارکرد این توافق در حوزه حواله‌های ارزی همچنان محل تردید است، اما منطق دیپلماتیک پشت آن به‌سختی قابل انکار است.

هیئت شرکت ورلد لیبرتی فایننشال نخستین بار در آوریل سال گذشته وارد اسلام‌آباد شد؛ تنها چند روز پس از حمله مرگبار در کشمیر تحت کنترل هند که بار دیگر تنش‌ها میان هند و پاکستان را تشدید کرد.

بیلال بن سعید رئیس سازمان تنظیم دارایی‌های مجازی در آوریل سال گذشته به‌عنوان مشاور ورلد لیبرتی فایننشال منصوب شده بود، اما پس از ورود به دولت پاکستان از این سمت کناره‌گیری کرد.

او در مارس ۲۰۲۶ به بلومبرگ گفت که این مسیر رمزارزی باعث باز شدن درهای جدید و بازسازی اعتماد با واشنگتن شده است.

کاخ سفید اعلام کرده است که هیچ تعارض منافعی در این روند وجود نداشته است.

در نهایت، این پرسش مطرح است که آیا این توافق واقعاً به نفع کارگران پاکستانی خواهد بود یا نه؛ موضوعی که در نهایت شاید کمتر از دستاورد سیاسی آن برای دولت اهمیت داشته باشد.

یک اقتصاددان و تحلیلگر مستقر در کراچی می‌گوید: «این تفاهم‌نامه چیزی جز یک ابزار برای دسترسی نبود. هیچ پایه سیاستی واقعی پشت آن وجود نداشت. هدف اصلی دسترسی بود و این محاسبه کاملاً جواب داد. دستاورد واقعی برای اسلام‌آباد، دسترسی بهتر به کاخ سفید بود.»