اکونومیست واقعاً آینده را می‌بیند؟ پاسخ در کارنامه ۲۵ ساله این نشریه

در دنیای پرآشوب امروز، جایی که بحران‌ها و جنگ‌ها هر لحظه معادلات را به هم می‌ریزند، پیش‌بینی آینده کاری جسورانه و گاه خطرناک است. راستی‌آزمایی دقیق داده‌ها معمولا ما را از گاف‌های شرم‌آور در زمان حال نجات می‌دهد، اما آینده داستان کاملا متفاوتی است. به گزارش زومان به نقل از اکونومیست، کمال‌گرایی مطلق در پیش‌بینی هدف اصلی ما نیست، بلکه بیشتر قصد داریم اطلاع‌رسانی کنیم و ذهن‌ها را گسترش دهیم. با این حال، همیشه این سوال مطرح بوده که در برابر عدم قطعیت‌های جهان، پیش‌بینی‌های ما چقدر دقیق از آب درآمده‌اند. آیا ما واقعا بیشتر مواقع درست می‌گوییم یا اشتباه؟

در سال ۱۹۹۹ میلادی نوشتیم که قیمت نفت ممکن است از حدود ۱۰ دلارِ آن زمان، به بشکه‌ای ۵ دلار کاهش یابد. اما آن ۱۰ دلار در واقع پایین‌ترین قیمت در یک نسل از آب درآمد و قیمت‌ها در دهه بعد بیش از ۱۰ برابر شد. سپس در سال ۲۰۱۳ میلادی گفتیم که تقاضای جهانی نفت به نقطه اوج خود رسیده است، در حالی که امروز هنوز هم با سماجت تمام رو به افزایش است. همین اواخر، در آوریل امسال نوشتیم که بازارهای نفتی درباره جنگ ایران در «توهم» به سر می‌برند و پیش‌بینی کردیم قیمت‌ها به شدت بالا برود؛ اما از آن زمان قیمت‌ها حدود یک‌سوم افت کرده‌اند. 

شاید این ماده سیاه نقطه ضعف ما باشد. این گاف‌ها باعث شده برخی منتقدان بگویند اکونومیست آن‌قدر در اشتباه کردن قابل اتکا است که هوشمندانه‌ترین کار، شرط‌بندی خلاف جهت آن است. می‌گویند بهترین زمان برای سرمایه‌گذاری روی رونق بازار سهام، دقیقا همان زمانی است که ما نگران حبابی شدن آن (وضعیتی که قیمت‌ها به شکلی غیرواقعی و کاذب بالا می‌روند) می‌شویم. سال گذشته، رئیس حزب «رفورم بریتانیا» ما را «نشانگر معکوس نهایی» نامید؛ هرچند چند ماه بعد حزبش تغییر مسیر داد.

برای ارزیابی بی‌طرفانه سوابقمان، حدود ۷ هزار سرمقاله منتشر شده در هزاره جدید را به مدل هوش مصنوعی GPT-5.5 دادیم. از آن خواستیم بررسی کند کدام متن ادعایی قابل‌سنجش دارد. حدود ۱ هزار و ۴۰۰ مورد یافت شد. سپس هوش مصنوعی از یک تا ۱۰ به دو شاخص نمره داد: چقدر پیش‌بینی با خرد جمعی متفاوت بود و چقدر دقیق از آب درآمد.

نتیجه دلگرم‌کننده بود. پیش‌بینی‌هایی که به شدت با نظر جمع همسو بودند، مثل بقای ولادیمیر پوتین در سال ۲۰۰۷، معمولا درست بودند. در مقابل، پیش‌بینی‌های کاملا خلاف جریان، مثل افزایش قیمت نفت در آوریل، معمولا غلط بودند. اما بهترین عملکرد ما زمانی بود که نه کاملا محتاط بودیم و نه بیش از حد جسور. مثلا پیش‌بینی سال ۲۰۱۳ ما درباره ماندگاری بیت‌کوین که آن زمان نامتعارف بود؛ ارزی که از آن زمان تاکنون بیش از ۶۰ هزار درصد رشد کرده است.

به اوایل هزاره بازگردید. با شروع سقوط شرکت‌های اینترنتی، ما به درستی نگران سرایت آسیب‌های آمریکا به اروپا شدیم و به اشتباه از رکود رشد اقتصادی (دوره‌ای که تولید و فعالیت‌های تجاری کاهش چشمگیری می‌یابد) ترسیدیم. اما خیلی زود درباره بحران مسکن آمریکا که به آشفتگی مالی سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ ختم شد، هشدار دادیم.

تا سال ۲۰۰۳ به خوانندگان هشدار دادیم که مسکن حبابی شده است. تا سال ۲۰۰۴ نگرانی‌ها به بازار سهام کشیده شد، زیرا سیاست پولی آسان (تزریق پول ارزان به بازار توسط بانک مرکزی) در حال ایجاد دردسر بود. در سال ۲۰۰۵ تصویر یک آجرِ در حال سقوط با برچسب «قیمت مسکن» را روی جلد بردیم و در سال ۲۰۰۶ اقتصاد آمریکا را به دینامیت تشبیه کردیم. ما امیدوار بودیم رشد اقتصادی خارج از آمریکا بقیه را نجات دهد، اما در نهایت تولید ناخالص داخلی (ارزش کل کالاها و خدمات تولید شده در یک کشور) در سطح جهانی کاهش یافت.

هشدار ما در سال ۲۰۰۷ درباره اقتصاد آمریکا، که با پوستر فیلم «آرواره‌ها» تصویرسازی شد، دقیق بود. اما در سال ۲۰۱۱ وقتی دوباره از تصویر کوسه برای رکود دوگانه استفاده کردیم، این ترس بی‌اساس ثابت شد.

در زمینه فناوری ما پرشور بودیم. در سال ۲۰۰۲ گوشی‌های هوشمند را آینده دانستیم، در سال ۲۰۰۸ ظهور پدیده‌ای شبیه استریم فیلم را پیش‌بینی کردیم و در سال ۲۰۱۱ از سیل خودروهای چینی به غرب خبر دادیم. اما خوش‌بینی ما گاهی از واقعیت جلوتر بود؛ شبکه‌های برق توزیع‌شده (۲۰۰۰)، بیواتانول ارزان (۲۰۰۳) و واقعیت افزوده (۲۰۱۶) هنوز آن انقلاب موعود را رقم نزده‌اند.

پیش‌بینی رفتار حاکمان یا رای‌دهندگان سخت است. ما فریب ادعای پنهان‌سازی سلاح‌های کشتار جمعی توسط صدام را خوردیم، اما در سال ۲۰۰۳ به درستی شک کردیم که پوتین یک دموکرات باشد. در انتخابات ۲۰۱۶ آمریکا درست گفتیم که تد کروز برنده نمی‌شود، اما دلیل‌مان غلط بود؛ دونالد ترامپ خشمگین‌تر ظاهر شد و پیروز گشت.

در ماجرای کووید-۱۹ ما جلوتر بودیم. در ژانویه ۲۰۲۰ زنگ خطر شیوع جهانی را به صدا درآوردیم و در فوریه آن را پاندمی نامیدیم. وقتی هزینه‌های این دوران در سال ۲۰۲۲ باعث تورم شد، به درستی انتظار افزایش شدید نرخ بهره را داشتیم. اما شرط بعدی ما که این سیاست انقباضی (کاهش عرضه پول برای مهار تورم) منجر به رکود می‌شود، غلط بود؛ اقتصاد جهان در واقع یک فرود نرم (کاهش سرعت رشد بدون افتادن در دام رکود شدید) را تجربه کرد.

در مورد آینده؟ ما انتظار داریم ولخرجیِ بدهی‌های کشورهای ثروتمند در آشفتگی تورمی پایان یابد و هوش مصنوعی اقتصاد را بلرزاند. آیا این‌ها درست از آب در می‌آیند؟ همان‌طور که می‌گویند: «برای قضاوت خیلی زود است». ربع قرن دیگر بازگردید تا ببینید عملکرد ما چگونه بوده است.