آلومینیوم به جنگ مس رفت؛ آغاز یک جابه‌جایی بزرگ در صنعت خودرو

به گزارش زومان، تصور کنید فلزی که بیش از دویست سال ستون اصلی سیم‌کشی الکتریکی جهان بوده، حالا آرام‌آرام جای خود را به رقیبی ارزان‌تر می‌دهد.

بر اساس گزارش رویترز، فراری و بی‌ام‌و در مدل‌های جدید خود استفاده از سیم‌کشی آلومینیومی سبک‌تر و کم‌هزینه‌تر را آغاز کرده‌اند. این تصمیم نشانه‌ای از یک تغییر بزرگ در صنعت خودرو است: فاصله گرفتن از مس؛ فلزی که از زمان اختراع باتری الکتریکی تا امروز ماده اصلی سیم‌کشی بوده است.

این دو شرکت در واقع تنها نیستند. پیش از آن‌ها تسلا و چندین خودروساز چینی خودروهای برقی نیز همین مسیر را آغاز کرده‌اند. برآورد بانک جی‌پی مورگان نشان می‌دهد همین روند می‌تواند امسال حدود دو درصد از تقاضای جهانی مس را تحت تأثیر قرار دهد.

اما سؤال مهم‌تر اینجاست: آیا این فقط شروع ماجراست؟

بازار فلزات پاسخ روشنی به این سوال مهم می‌دهد.

قیمت مس به‌دلیل کمبود عرضه و افزایش تقاضا از سوی انرژی‌های تجدیدپذیر و مراکز داده در حال افزایش بنیادی است. همین موضوع باعث شده بسیاری از صنایع به فکر جایگزین بیفتند.

در گفت‌وگوهایی که رویترز با ۱۸ شرکت خودروسازی، تولیدکنندگان کابل، شرکت‌های تهویه، تولیدکنندگان فلز و مشاوران صنعتی انجام داده، یک نکته مشترک دیده می‌شود:

البته خودروسازان دلیل دیگری هم دارند: وزن کمتر.

در واقع جایگزینی آلومینیوم به‌جای مس طی دو دهه گذشته چندین بار مطرح شده بود، اما یک عامل جدید این روند را جدی‌تر کرد:

در ژانویه امسال قیمت مس به نزدیک ۱۵ هزار دلار در هر تن رسید؛ رکوردی که دوباره بحث جایگزینی را به مرکز توجه آورد.

از طرف دیگر پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد عرضه جهانی مس حداقل برای یک دهه آینده از تقاضا عقب خواهد ماند.

فراری که از قبل در بدنه، موتور و شاسی خودروهایش از آلومینیوم استفاده می‌کرد، از سال گذشته این فلز را در کابل‌های قدرت خودروی هیبریدی 296 به کار گرفته است.

از آن زمان این فناوری به مدل‌های دیگر نیز گسترش یافته، از جمله «لوسه» (Luce)؛ نخستین خودروی تمام برقی تاریخ فراری که ماه گذشته معرفی شد.

به گفته داریو اسپوزیتو، مدیر ارتباطات فراری، این تغییر یک مزیت مهم دارد: وزن کل سیم‌کشی خودرو تا ۲۰ درصد کاهش می‌یابد.

او البته تأکید می‌کند:

ما آلومینیوم را فقط به‌خاطر ارزان بودن انتخاب نکرده‌ایم؛ ما ماده‌ای را انتخاب می‌کنیم که عملکرد بهتری داشته باشد.

با این حال واقعیت بازار چیز دیگری هم می‌گوید: قیمت آلومینیوم اکنون حدود ۳۱۰۰ دلار در هر تن است؛ یعنی تقریباً یک‌چهارم قیمت مس.

بی‌ام‌و در واقع زودتر از بسیاری از رقبا وارد این حوزه شده است. این شرکت آلمانی اعلام کرده که نخستین بار در سال ۲۰۱۱ در مدل سری ۱ از رساناهای آلومینیومی استفاده کرده است.

از آن زمان استفاده از این فلز به‌تدریج در خودروهای هیبریدی و برقی گسترش یافته و اکنون در فناوری جدید ای‌درایو این شرکت، کابل‌های آلومینیومی در سامانه‌های ولتاژ بالا و پایین به کار می‌روند.

حتی شرکت بزرگ استلانتیس نیز به‌تازگی در حال جایگزینی سیم‌کشی مسی با آلومینیومی است، هرچند این شرکت درباره این موضوع اظهار نظر رسمی نکرده است.

در سمت دیگر زنجیره تأمین هم تغییرات آغاز شده است.

مدیر فروش شرکت چینی «جانور» (Jonver) می‌گوید سهم محصولات سیم‌کشی آلومینیومی در فروش این شرکت از ۲۰ درصد در سال ۲۰۲۳ به حدود ۳۰ درصد در سال جاری رسیده است.

شرکت نروژی «هایدرو» نیز اعلام کرده فروش لوله‌های گرمایش و تهویه ساخته‌شده از آلومینیوم که جایگزین مس می‌شوند، در سال‌های اخیر به‌طور پیوسته رشد کرده است.

به گفته این شرکت، وقتی قیمت مس به حدود ۳.۵ برابر آلومینیوم برسد، تقاضا برای آلومینیوم جهش می‌کند.

اکنون این نسبت حتی بیشتر است: قیمت مس بیش از ۴.۲ برابر آلومینیوم است.

با وجود مزایای اقتصادی، جایگزینی کامل ساده نیست.

چند مانع مهم وجود دارد:

• تعرفه‌های تجاری آمریکا
• مصرف انرژی بسیار بالا در تولید آلومینیوم
• انتشار بیشتر گازهای گلخانه‌ای در فرآیند تولید

از نظر فنی هم یک نکته مهم وجود دارد: آلومینیوم رسانایی کمتری دارد، بنابراین برای انتقال همان مقدار برق باید حجم بیشتری از آن استفاده شود.

با این حال جی‌پی مورگان سناریویی را مطرح کرده که در آن تا سال ۲۰۳۰ حدود ۶ درصد تقاضای جهانی مس می‌تواند با آلومینیوم جایگزین شود؛ در حالی که این رقم امروز حدود ۲ درصد است.

در این تحول، چین نقش بسیار مهمی دارد.

دولت چین در یک سند سیاستی در مارس ۲۰۲۵ شرکت‌ها را تشویق کرده است که در صنایع مختلف به سمت استفاده از آلومینیوم حرکت کنند.

تحلیلگران مؤسسه «ژوچوانگ» پیش‌بینی می‌کنند تا سال ۲۰۳۰ حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد قطعاتی که امروز از مس ساخته می‌شوند در صنایع برق، خودرو و لوازم خانگی می‌توانند با آلومینیوم جایگزین شوند.

در صنعت خودروهای برقی چین نیز چند شرکت این مسیر را آغاز کرده‌اند، از جمله:

• آواتر
• اکس‌پنگ
• شیائومی

دو دلیل اصلی وجود دارد:

• ۱-کاهش وزن: در خودروهای برقی هر کیلوگرم کاهش وزن می‌تواند برد حرکتی را افزایش دهد.
• ۲-فشار شدید قیمت: در بازار خودروهای برقی چین جنگ قیمتی شدیدی شکل گرفته و حاشیه سود شرکت‌ها بسیار پایین است؛ بنابراین کاهش هزینه‌ها حیاتی است.

از طرف دیگر هنوز حدود ۸۵ درصد باس‌بارهای الکتریکی خودروها (قطعاتی که باتری را به سیستم خودرو متصل می‌کنند) از مس ساخته می‌شوند؛ یعنی هنوز فضای زیادی برای ورود آلومینیوم وجود دارد.

بسیاری از خودروسازان چینی در واقع از تسلا الگو گرفته‌اند.

تسلا از نخستین شرکت‌هایی بود که در سال ۲۰۱۹ با معرفی مدل Y استفاده گسترده از سیم‌کشی آلومینیومی را آغاز کرد؛ مسیری که بعدها در سایبرتراک نیز ادامه یافت.

اکنون به نظر می‌رسد این تصمیم به یک روند صنعتی جهانی تبدیل شده است.