پایان جنگ ایران؛ آغاز موج جدید گرانی کالاها
آیا پایان یک اختلال بزرگ نفتی در پی جنگ ایران به معنای آرامشدن بازار کالاهاست؟ گلدمن ساکس میگوید نه.
سامانتا دارت تحلیلگر این بانک و تیمش در یادداشتی که به تازگی نوشتند و بیزنس اینسایدر منتشر کرده، بازاری را میبینند که در آن، تقاضا برای کالاها کمتر از سمت نفت و بیشتر از سوی فلزات حیاتی موردنیاز بخشهای در حال رشد اقتصاد هدایت میشود.
آنها میگویند رشد خودروهای برقی، سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، افزایش هزینههای دفاعی و رقابت در حوزه هوش مصنوعی، همگی باعث میشود تقاضا برای برق و فلزاتی مثل مس، لیتیوم و آلومینیوم افزایش پیدا کند.
این بانک اخیراً نیز رشد تقاضا برای خودروهای برقی را عاملی نزولی برای قیمت نفت معرفی کرده و به جهش فروش جهانی این خودروها در طول سال ۲۰۲۶ اشاره کرده بود.
دارت و تیم او نیز اعلام کردند که انتظار دارند این روند ادامه پیدا کند.
اما اگر تقاضا برای برق و فلزات همچنان به همین روند افزایشی ادامه دهد، نتیجه آن برای بازار چه خواهد بود؟
پاسخ گلدمنساکس روشن است. از نگاه این بانک، چنین روندی برای معاملهگران بازار کالاها نشانهای مثبت محسوب میشود، اما در عین حال خطر یک اتفاق مهم را هم بالا میبرد: کمبود ناگهانی عرضه. یعنی ممکن است در برخی مقاطع، تقاضا سریعتر از توان تولید و تأمین رشد کند.
افزایش سریع مصرف انرژی و همچنین مشکل در مسیر تأمین و حملونقل مواد اولیه (زنجیره تأمین) میتواند باعث نوسان شدید قیمتها شود؛ این موضوع بهخصوص در بازار فلزات مثل مس و لیتیوم بیشتر دیده میشود.
از طرف دیگر، یک مسئله ساختاری هم وجود دارد: زیرساختهای برق در بسیاری از کشورها ممکن است با محدودیت یا فشار مواجه شوند و فرآوری فلزات هم در چند کشور خاص متمرکز است. یعنی تولید جهانی این فلزات در نقاط بسیار محدودی انجام میشود و همین موضوع باعث میشود بازار در برابر هر اختلال کوچک، سریع واکنش نشان دهد.
برای سالهای طولانی، نفت و گاز عامل اصلی تورم در جهان محسوب میشدند؛ چون افزایش قیمت انرژی بهتدریج روی همه کالاها و خدمات اثر میگذاشت. اما حالا گلدمنساکس میگوید ممکن است شرایط در حال تغییر باشد. در آینده، کالاهایی مثل برق، طلا و فلزاتی مثل مس و لیتیوم میتوانند بیشتر از قبل دچار جهشهای ناگهانی قیمت شوند.
آیا این به این معناست که نقش تورمساز اقتصاد از نفت به سمت فلزات در حال حرکت است؟ از دید گلدمنساکس، این احتمال کاملاً جدی است.
گزارش گلدمنساکس همچنین بر چشمانداز صعودی مس تاکید میکند؛ چشماندازی که بر پایه تقاضای قوی ناشی از ساختوساز مراکز داده هوش مصنوعی، تولید خودروهای برقی و نیازهای شبکه برق بنا شده و تقاضا برای مس را به شدت بالا برده است.
اما مشکل اینجاست که عرضه ممکن است نتواند خودش را به این سرعت با تقاضا هماهنگ کند؛ یعنی تولید کافی برای پاسخ به نیاز بازار وجود نداشته باشد.
در نهایت، جمعبندی گلدمنساکس این است: اقتصاد در حال ورود به وضعیتی است که در آن قیمتها بالا میروند، اما رشد اقتصادی میتواند کندتر شود.
به همین دلیل، بهترین راه برای کاهش ریسک این است که سرمایهگذاری در کالاها متنوع باشد؛ چون مشخص نیست کدام بازار دچار شوک ناگهانی میشود.