به گزارش زومان، در سکوت بازارهای جهانی، یک تغییر آرام اما مهم در حال شکلگیری است؛ بانکهای مرکزی جهان دیگر مثل گذشته به دلار بهعنوان ستون اصلی ذخایر نگاه نمیکنند.
یک نظرسنجی تازه از سرمایهگذاران عمومی نشان میدهد که در دهه پیشرو، تعداد بیشتری از بانکهای مرکزی جهان قصد دارند تخصیص داراییهای دلاری خود را کاهش دهند؛ تغییری که با افزایش ریسکهای سیاسی مرتبط با ارز آمریکا همراه شده است.
رویترز میگوید این یافته برای نخستینبار در نظرسنجی مجمع رسمی نهادهای پولی و مالی که روز سهشنبه منتشر شد، ثبت شده و نشانهای از یک روند تدریجی در فاصله گرفتن از دلار بهعنوان ارز ذخیره اصلی جهان محسوب میشود.
این گزارش در شرایطی منتشر شده که بحثهای جهانی درباره آینده جایگاه دلار آمریکا دوباره شدت گرفته است؛ بحثهایی که در پی افزایش ابهام در سیاستهای آمریکا و تشدید ریسکهای ژئوپولیتیکی شدت گرفتهاند.
این اندیشکده مستقر در لندن که در سال ۲۰۱۰ تأسیس شده، ۹۰ بانک مرکزی، صندوق بازنشستگی عمومی و صندوق ثروت حاکمیتی را بررسی کرده؛ نهادهایی که در مجموع حدود ۱۰ تریلیون دلار دارایی را مدیریت میکنند.
در این گزارش آمده که مشارکتکنندگان بیش از پیش نوسان را یک ویژگی دائمی در بازارهای جهانی میدانند و در حال آزمودن رویکردهای جدید برای مدیریت آن هستند؛ از جمله استفاده از هوش مصنوعی برای تحلیل و تصمیمگیری.
یارا عزیز اقتصاددان ارشد این نهاد، در اینباره گفته است:
این فرض قدیمی که سرمایهگذاران عمومی میتوانند منتظر بمانند تا محیط دوباره عادی شود، هر روز غیرواقعیتر به نظر میرسد.
با وجود این تغییر نگرش، هنوز جایگزین روشنی برای دلار وجود ندارد و این ارز در سال جاری حدود ۳ درصد رشد کرده است؛ رشدی که ناشی از نرخهای بهره بالاتر در آمریکا، افزایش تقاضا برای داراییهای آمریکایی و همچنین هجوم به داراییهای امن در پی جنگ آمریکا و ایران بوده است.
با این حال، بر اساس همین نظرسنجی، ۷۹ درصد بانکهای مرکزی و ۶۰ درصد صندوقهای عمومی بر این باورند که نظام پولی جهانی در حال حرکت به سمت ساختاری «چندقطبی» است؛ ساختاری که در آن چند ارز مختلف بهجای یک ارز غالب نقش اصلی را در ذخایر جهانی ایفا میکنند.
در همین چارچوب، ارزهای غیر از هشت ارز برتر به تدریج در میان داراییهای ذخیره جایگاه خود را پیدا میکنند.
بانکهای مرکزی در حال افزایش تخصیص به کرون نروژ، دلار نیوزیلند و پوند استرلینگ هستند و همزمان تمایل خود را به یورو و یوان چین نیز افزایش دادهاند؛ هرچند همچنان بر وجود چالشهای ساختاری در مسیر رشد این دو ارز تأکید دارند.
با این حال، تقریباً همه پاسخدهندگان، یوان را ابزاری مؤثر برای تنوعبخشی به پرتفوی ارزی دانستهاند.
در میان داراییهای ذخیره، طلا بیش از هر دارایی دیگری در کانون توجه قرار گرفته است؛ فلزی که طی ماههای اخیر رکوردهای تاریخی ثبت کرده و هماکنون ۸۲ درصد بانکهای مرکزی آن را در ذخایر خود نگه میدارند.
این نظرسنجی نشان میدهد طلا به «مرکز راهبرد مدیریت ذخایر» منتقل شده است.
در کوتاهمدت نیز بانکهای مرکزی بیشترین برنامه را برای افزایش داراییهای خود در همین حوزه دارند و بهطور خالص ۳۰ درصد از پاسخدهندگان گفتهاند که قصد دارند طی یک تا دو سال آینده سهم طلا را افزایش دهند.
در بخش دیگری از گزارش، به نقش هوش مصنوعی در مدیریت ذخایر نیز اشاره شده است.
بیش از ۶۶ درصد بانکهای مرکزی اعلام کردهاند که قصد دارند در کوتاهمدت استفاده از هوش مصنوعی را افزایش دهند و تنها ۹ درصد از بانکهای مرکزی بهطور کلی گفتهاند از سطح فعلی استفاده خود از هوش مصنوعی کاملاً راضی هستند.
بانکها معمولا از هوش مصنوعی برای تجزیه و تحلیل دادهها و عملکردهای پشتیبانی استفاده میکنند. اما شکاف مهمی در این زمینه وجود دارد: بیش از ۸۹ درصد از بانکهای مرکزی در اقتصادهای توسعهیافته از هوش مصنوعی استفاده میکنند، در حالی که این رقم در بازارهای نوظهور ۴۴ درصد است.
در میان صندوقهای ثروت حاکمیتی نیز تقاضا برای داراییهای فیزیکی مانند زیرساخت و املاک افزایش یافته و نزدیک به ۶۰ درصد آنها اعلام کردهاند که قصد دارند تخصیص خود را در این حوزه طی یک تا دو سال آینده افزایش دهند.