به گزارش زومان به نقل از المانیتور، چین اعلام کرد شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، این هفته در سفری دو روزه به پکن خواهد رفت. این سفر به دعوت وانگ یی، وزیر خارجه چین، از روز سهشنبه آغاز میشود، اما جزئیاتی درباره دستورکار مذاکرات منتشر نشده است. دولت عربستان نیز هنوز این سفر را به طور رسمی تأیید نکرده است.
این دیدار در شرایطی انجام میشود که تنشهای نظامی در خلیج فارس و تأخیر در بازگشایی کامل تنگه هرمز همچنان بر حملونقل دریایی و صادرات نفت تأثیر گذاشته است. عربستان به عنوان بزرگترین صادرکننده نفت جهان، از اختلال در مسیرهای دریایی منطقه متأثر شده است.
روابط ریاض و پکن
به نوشته المانیتور چین در سالهای اخیر تلاش کرده حضور دیپلماتیک و اقتصادی خود در خاورمیانه را گسترش دهد و روابط خود با کشورهای شورای همکاری خلیج فارس را تقویت کند. مذاکرات برای توافق تجارت آزاد میان چین و این شورا چندین سال است ادامه دارد.
روابط عربستان و چین در حوزههای انرژی، سرمایهگذاری و زیرساخت گسترده است و سفرهای مقامات دو کشور به طور منظم انجام میشود.
در ۸ مارس نیز ژای جون، فرستاده ویژه چین در امور خاورمیانه، در چارچوب سفری منطقهای برای رایزنی درباره پایان جنگ ایران به عربستان سفر کرده بود.
اختلاف دیدگاه با آمریکا
عربستان در طول درگیریهای اخیر در منطقه بر کاهش تنشها تأکید کرده است. گزارشها نشان میدهد میان ریاض و واشنگتن درباره برخی جنبههای مدیریت بحران اختلاف نظر وجود دارد.
روزنامه نیویورک تایمز در ماه مه گزارش داد عربستان اجازه استفاده از پایگاهها و حریم هوایی خود را برای عملیات دریایی آمریکا با عنوان «پروژه آزادی» در تنگه هرمز صادر نکرده است. این عملیات برای اسکورت کشتیهای تجاری طراحی شده بود.
همچنین گزارش شده است که عربستان قصد دارد میزبان مذاکراتی میان کشورهای خلیج فارس و ایران باشد. پیشتر نیز در مارس ۲۰۲۳، چین میانجی توافق عادیسازی روابط میان ریاض و تهران بود.
اثر جنگ بر بازار نفت
جنگ و اختلال در تردد دریایی در تنگه هرمز بر بازار جهانی نفت تأثیر گذاشته و قیمتها را افزایش داده است. چین یکی از بزرگترین خریداران نفت عربستان به شمار میرود.
بر اساس دادههای مرکز تجارت بینالمللی، چین در سال ۲۰۲۵ حدود ۷۸ میلیون تن نفت خام از عربستان وارد کرد که حدود ۱۴ درصد از کل واردات نفت این کشور را تشکیل میدهد.
با این حال، خبرگزاری رویترز به نقل از منابع بازار در ۱۱ ژوئن گزارش داد صادرات نفت شرکت آرامکو به چین در ماه ژوئیه احتمالاً نزدیک به پایینترین سطح تاریخی باقی خواهد ماند و حدود ۱۲ میلیون بشکه برآورد میشود.
برای مقایسه:
- ژوئن: ۱۳ تا ۱۶ میلیون بشکه
- مه: ۱۸ تا ۲۰ میلیون بشکه
- پیش از جنگ: ۴۰ تا ۵۰ میلیون بشکه در ماه
نقش چین در رابطه با ایران
چین علاوه بر روابط انرژی با عربستان، شریک مهم اقتصادی ایران نیز محسوب میشود. طبق گزارش کمیسیون بررسی اقتصادی و امنیتی آمریکا و چین، حدود ۹۰ درصد صادرات نفت ایران به چین انجام میشود.
در جریان درگیریهای اخیر، چین به طور علنی خواستار خویشتنداری طرفها و حلوفصل دیپلماتیک بحران میان ایران و ایالات متحده شده است.
تحولات نظامی اخیر
سفر وزیر خارجه عربستان در حالی انجام میشود که تنشهای نظامی در منطقه ادامه دارد. گزارشها حاکی است سپاه پاسداران ایران حملات پهپادی و موشکی علیه هشت پایگاه نظامی آمریکا در منطقه، از جمله پایگاه علی السالم در کویت و تأسیسات مرتبط با ناوگان پنجم آمریکا در بحرین، انجام داده است.
پس از حملات به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، ایالات متحده نیز حملات هوایی علیه تأسیسات ذخیره موشک و پهپاد ایران و برخی سامانههای راداری ساحلی انجام داد.
این تبادل حملات، یادداشت تفاهم امضا شده در ۱۷ ژوئن میان تهران و واشینگتن را با چالش مواجه کرده است. دونالد ترامپ نیز اعلام کرده است که پس از درخواست ایران برای گفتگو، دیداری میان نمایندگان دو کشور قرار است روز سهشنبه در دوحه برگزار شود.
حملات به کشورهای خلیج فارس
بر اساس این گزارش از زمان آغاز درگیریها در ۲۸ فوریه، ایران حملات پهپادی و موشکی متعددی علیه کشورهای خلیج فارس انجام داده است. این حملات در واکنش به عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران صورت گرفته است.
طبق اعلام وزارت دفاع عربستان، سامانههای پدافندی این کشور در هفتههای نخست جنگ:
- ۴۳۸ پهپاد
- ۳۶ موشک بالستیک و کروز
را رهگیری کردهاند.
بیشتر این حملات استان شرقی عربستان را هدف قرار داده است؛ منطقهای که بخش عمده تأسیسات نفتی این کشور در آن قرار دارد.