ساعت شنی تهران روی آب؛ فرصت ۶۰ روزه برای فروش نفت
«ترجمه مطالب از رسانههای خارجی به معنای تایید آن محتوا نیست. هدف صرفا اطلاع مخاطب از رویکرد و نگاه رسانههای جهان به جنگ کنونی است.»
با تعلیق موقت تحریمها، دریچهای حیاتی برای اقتصاد ایران باز شده است. به گزارش زومان به نقل از بلومبرگ، واسطههای تهران اکنون بیوقفه با پالایشگاههای هند، ژاپن و کره جنوبی در تماساند تا محمولههای انباشته روی آب را پیش از پایان این مهلت، به پول نقد تبدیل کنند.
ناوگان خاموش و اقیانوس بشکههای بیمقصد
سالهاست که محدودیتهای تجاری، چین را به تنها مشتری اصلی نفت ایران تبدیل کرده است. اما اکنون، تهران میخواهد تور خود را در آبهای وسیعتری پهن کند. آمارهای شرکت تحلیلی ورتکسا نشان میدهد که تا ۲۲ ژوئن، حدود ۶۸ میلیون بشکه نفت خام و میعانات روی امواج دریا شناور بودهاند.
نکته جالب اینجاست که حداقل ۸۰ درصد از این حجم عظیم هیچ مقصد مشخصی ندارد و آماده تحویل است. حتی زمزمههایی از تمایل ایران برای بستن قراردادهای بلندمدت به گوش میرسد تا ظرفیت تولید برای آینده تضمین شود.
با این حال، فروش این طلای سیاه کار سادهای نیست. بسیاری از بنادر جهان از پذیرش کشتیهای «ناوگان تاریک» سر باز میزنند؛ یعنی نفتکشهایی که با چراغخاموش، محمولههای تحریمی را پنهانی جابهجا میکنند.
علاوه بر این، محدودیتهای اتحادیه اروپا و بریتانیا پابرجا هستند و همین مسئله تامین بیمه و نقلوانتقال مالی را به یک چالش بزرگ تبدیل کرده است.
سایه تردید در بازارهای اشباع شده
در آن سوی خط، خریداران آسیایی هیچ عجلهای برای پر کردن مخازن خود ندارند. آنها پیشتر و در پی انسداد طولانیمدت تنگه هرمز، انبارهایشان را از مسیرهای جایگزین پر کردهاند. سومیت ریتولیا، تحلیلگر ارشد شرکت کپلر، میگوید: «با توجه به تغییرات مداوم سیاستهای آمریکا و شرایط مبهم سیاسی، بعید است خریداران آسیایی ریسک خرید نفت ایران را بپذیرند.»
به گفته او، پالایشگاههای خارج از چین، از جمله هند، تا ماه اوت نفت مورد نیاز خود را خریدهاند. مشکل دیگر ایران، مازاد عرضه در بازار است. شاخصهای نفتی خاورمیانه مانند دوبی و موربان اکنون در وضعیت «کنتانگو» قرار دارند؛ وضعیتی که به معنای فراوانی نفت و ارزانتر بودن قیمتهای فعلی است. بنابراین، پالایشگاهها تنها در صورتی سراغ نفت ایران میروند که تخفیفهای بسیار چشمگیری در کار باشد.
روزنههای امید در میان خطوط قرمز
با وجود این موانع، موقعیت جغرافیایی هند یک برگ برنده برای تهران محسوب میشود. محمولههای نفتی میتوانند تنها در دو یا سه روز به سواحل هند برسند؛ مزیتی طلایی برای کشوری که معمولا از خرید نفت تحریمی دوری میکند اما حالا میتواند در این پنجره زمانی کوتاه، نیاز فوری ایران را با قیمتی مناسب پاسخ دهد.
ریتولیا معتقد است که شانس همکاری در بخشهایی مانند گاز مایع و پتروشیمی منطقیتر است، هرچند سایه عدم قطعیتِ سیاستهای واشنگتن همچنان سنگینی میکند.
در نهایت، وارن پترسون، استراتژیست ارشد بانک آیانجی، معتقد است که این فرصت درهای جدیدی را به روی ایران باز میکند تا از اتکای مطلق به چین رها شود. او میگوید این تنوع مشتری حتی میتواند نیاز به دادن تخفیفهای سنگین را کاهش دهد؛ اما برای یک جهش واقعی در تولید، این معافیتهای موقت باید جای خود را به لغو دائمی تحریمها بدهند.