اکونومیست: اسرائیل؛ بازنده بزرگ جنگ و صلح
به گزارش زومان، نشریه اکونومیست در تحلیلی با بررسی پیامدهای توافق میان آمریکا و ایران، مدعی شده است که اسرائیل با وجود وارد کردن خسارات قابل توجه به ایران در جریان جنگ چهارماهه، در نهایت از روند مذاکرات کنار گذاشته شد و اکنون با وضعیتی مواجه است که یکی از دیپلماتهای اسرائیلی آن را «یک شکست بزرگ» توصیف میکند.
به نوشته این نشریه، در ۲۸ فوریه صدها جنگنده آمریکایی و اسرائیلی بهطور همزمان برای آغاز عملیات نظامی علیه ایران به پرواز درآمدند. در طول ۴۰ روز نخست جنگ، همکاری نظامی واشنگتن و تلآویو بسیار نزدیک و فشرده بود. اما با نزدیک شدن دونالد ترامپ و رهبران ایران به توافقی که قرار است آتشبس را تثبیت و جنگ را پایان دهد، ماهیت این همکاری تغییر کرده است.
اکونومیست مینویسد اسرائیل عملاً از مذاکرات کنار گذاشته شده و حتی نسخهای از متن توافق را نیز دریافت نکرده است. همچنین این توافق به تعداد اندکی از نگرانیهای اصلی اسرائیل پرداخته و بسیاری از خواستههای تلآویو را نادیده گرفته است.
شکست سیاسی نتانیاهو
این وضعیت بهویژه برای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، یک شکست شخصی محسوب میشود. او سرمایه سیاسی قابل توجهی صرف متقاعد کردن ترامپ کرده بود که جنگ با ایران میتواند موازنه قدرت در خاورمیانه را به شکل بنیادین تغییر دهد و حتی به تغییر جمهوری اسلامی ایران منجر شود.
نتانیاهو در کنفرانس خبری ۱۵ ژوئن مدعی شد که این جنگ موفق بوده و «اسرائیل را از تهدید نابودی هستهای نجات داده است.» با این حال، او ترجیح داد درباره توافق ترامپ با ایران سخنی نگوید.
اکونومیست اما تحلیل میکند که واقعیتها برخلاف ادعاهای نتانیاهو است.
طبق این توافق، مذاکرات درباره پرونده هستهای در یک دوره ۶۰ روزه ادامه خواهد یافت و هیچ تضمینی وجود ندارد که این گفتوگوها به نتیجه نهایی برسند. همچنین احتمال تمدید مکرر مذاکرات نیز مطرح است.
موشکها و نیروهای نیابتی؛ دغدغههای حلنشده اسرائیل
به نوشته اکونومیست، ایران همچنان توانایی شلیک موشکهای بالستیک به اسرائیل، کشورهای منطقه و حتی فراتر از آن را حفظ کرده است. همچنین یکی دیگر از نگرانیهای اصلی اسرائیل یعنی شبکه گروههای همپیمان ایران در منطقه نیز در توافق مورد توجه قرار نگرفته است.
حزبالله لبنان، قدرتمندترین متحد منطقهای ایران، طبق مفاد توافق از سطحی از مصونیت در برابر حملات اسرائیل برخوردار خواهد شد. اکونومیست یادآور میشود که اسرائیل تنها چند ساعت پیش از اعلام آتشبس، با حمله به هدفی در بیروت تلاش کرد روند توافق را مختل کند؛ حملهای که پس از پرتاب پهپادهایی از سوی حزبالله انجام شد.
اما برخلاف انتظار تلآویو، این اقدام نهتنها مذاکرات را متوقف نکرد بلکه ظاهراً ترامپ را بیش از پیش به نهایی کردن توافق ترغیب کرد.
اسرائیل در سرما؛ پایان یک راهبرد قدیمی؟
اکونومیست در جمعبندی خود مینویسد نتانیاهو سالها مقابله با ایران را به محور اصلی سیاست امنیتی خود تبدیل کرده بود و اسرائیل را دو بار به جنگ با این هدف کشاند.
اگرچه این عملیاتها خسارات قابل توجهی به برنامه هستهای و موشکی ایران وارد کردهاند، اما ممکن است این دستاوردها موقتی باشند. از نگاه نویسنده، اسرائیل نتوانسته به اهداف راهبردی خود دست یابد و در عین حال روابطش با آمریکا و برخی کشورهای عربی که زمانی در برابر ایران با تلآویو همسو بودند، آسیب دیده است.
این وضعیت میتواند بر انتخابات پیشروی اسرائیل نیز اثر بگذارد. نتانیاهو اکنون باید برای رأیدهندگان توضیح دهد که چگونه پس از یک جنگ پرهزینه، ایران همچنان پابرجاست، برنامه هستهای آن حل نشده و مهمترین متحد اسرائیل نیز مسیر متفاوتی را در پیش گرفته است.
با این حال، اکونومیست تأکید میکند که مخالفان نتانیاهو نیز در آغاز جنگ تقریباً همان اندازه از اقدام نظامی علیه ایران حمایت میکردند. بنابراین اختلاف اصلی در اسرائیل نه بر سر اصل جنگ، بلکه بر سر این پرسش است که چرا نتیجهای که وعده داده شده بود، حاصل نشد.
به گفته یکی از برنامهریزان نظامی اسرائیل: «ما بهشدت به یک راهبرد جدید در قبال ایران نیاز داریم.» اما فعلاً نشانهای وجود ندارد که چنین راهبردی در دسترس باشد.