برد میلیاردی شاهزاده سعودی از صعود اسپیسایکس ایلان ماسک
به گزارش زومان، عرضه سهام اسپیسایکس فقط برای ایلان ماسک و سرمایهگذاران آمریکایی خبرساز نبود؛ این اتفاق ثروت یکی از شناختهشدهترین سرمایهگذاران عربستان سعودی را هم افزایش داد.
با رشد ارزش سهام اسپیسایکس در نخستین روز معامله، ارزش سرمایهگذاری شرکت «کینگدام هولدینگ» متعلق به شاهزاده عربستانی ولید بن طلال به نزدیک ۷ میلیارد دلار رسید.
اما چرا عرضه سهام یک شرکت فضایی آمریکایی باید برای بازار عربستان مهم باشد؟
بلومبرگ میگوید کینگدام هولدینگ اعلام کرده است که ۴۲.۴ میلیون سهم از اسپیسایکس را در اختیار دارد. با قیمت پایانی سهام اسپیسایکس، ارزش این سهام به حدود ۶.۸ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که تقریباً معادل نیمی از ارزش بازار خود کینگدام هولدینگ است.
همین خبر باعث شد سهام کینگدام در معاملات روز یکشنبه تا ۵ درصد رشد کند و ارزش این شرکت به ۵۶ میلیارد ریال سعودی (۱۴.۹ میلیارد دلار) برسد.
اسپیسایکس که نام رسمی آن «اسپیس اکسپلوریشن تکنالوجیز» است، پس از جذب ۷۵ میلیارد دلار در بزرگترین عرضه عمومی تاریخ، معاملات خود را آغاز کرد. سهام این شرکت در نخستین روز حضور در بازار ۱۹ درصد رشد کرد و با قیمت ۱۶۰.۹۵ دلار بسته شد. نتیجه این جهش، بازدهی دهها میلیارد دلاری برای گروه محدودی از سرمایهگذاران اولیه بود.
عرضه عمومی یعنی سهام شرکتی که پیشتر فقط در اختیار سرمایهگذاران خصوصی بوده، وارد بازار سهام میشود و امکان معامله آن برای سرمایهگذاران بیشتری فراهم میشود. در مورد اسپیسایکس، چون ارزشگذاری شرکت بسیار بزرگ بوده، حتی درصدهای کوچک مالکیت هم به داراییهای چندمیلیارددلاری تبدیل شدهاند.
طبق گزارش بلومبرگ نیوز، فاندِرز فاند، شرکت سرمایهگذاری خطرپذیری تحت مدیریت پیتر تیل، حدود ۳ درصد از سهام اسپیسایکس را در اختیار دارد. اندریسن هوروویتز نیز از این سرمایهگذاری بزرگترین بازدهی تاریخ خود را به دست خواهد آورد. سکویا کپیتال، که از پایان سال ۲۰۱۹ به جمع حامیان اسپیسایکس پیوسته بود، حدود ۱.۵ درصد از سهام این شرکت را در اختیار دارد.
در این میان، سهم کینگدام هولدینگ از اسپیسایکس ۰.۳۴ درصد اعلام شده است. شاید این عدد در نگاه اول کوچک به نظر برسد، اما وقتی ارزش یک شرکت از مرزهای بسیار بزرگ عبور میکند، حتی چند دهم درصد هم میتواند چندین میلیارد دلار ارزش داشته باشد. سرمایهگذاری شخصی شاهزاده ولید بن طلال در شرکت موشکی و ماهوارهای ایلان ماسک نیز حدود ۰.۲۹ درصد اعلام شده است.
بر اساس شاخص میلیاردرهای بلومبرگ، همین داراییها ثروت خالص ولید بن طلال را به کمی بیش از ۲۷ میلیارد دلار رساندهاند؛ بالاترین سطح ثروت او در یک دهه اخیر.
اما ارتباط ولید بن طلال با اکوسیستم ایلان ماسک فقط به اسپیسایکس محدود نمیشود. این میلیاردر سعودی در سال ۲۰۲۲ نیز در کنار ماسک قرار گرفت؛ زمانی که بنیانگذار تسلا، توییتر را با قراردادی ۴۴ میلیارد دلاری خرید و بعداً نام آن را به ایکس تغییر داد. ولید بن طلال در آن معامله، سهام خود را به شرکت جدید منتقل کرد و در کنار سرمایهگذارانی مانند لری الیسون و اندریسن هوروویتز باقی ماند.
این ماجرا فقط یک سود شخصی برای یک شاهزاده سعودی نیست. عرضه اسپیسایکس به نفع دیگر سرمایهگذاران عربستان هم تمام میشود؛ از جمله صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان که حدود یک تریلیون دلار دارایی دارد و در کینگدام هولدینگ نیز سهامدار است.
اهمیت این موضوع وقتی بیشتر میشود که بدانیم عربستان در سالهای اخیر تلاش کرده اقتصاد خود را از وابستگی به نفت دور کند و سرمایهگذاری در فناوری، هوش مصنوعی، فضا و شرکتهای آیندهمحور را جدیتر دنبال کند. در چنین مسیری، رشد ارزش اسپیسایکس فقط یک خبر بورسی نیست؛ نشانهای از جایگاه پررنگتر سرمایهگذاران خلیج فارس در شرکتهایی است که آینده فناوری جهان را شکل میدهند.
نمونه دیگر این مسیر، شرکت هوش مصنوعی «هیومِین» است که با حمایت صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان فعالیت میکند. این شرکت امسال در قالب یک دور جذب سرمایه ۲۰ میلیارد دلاری، ۳ میلیارد دلار در xAI، شرکت هوش مصنوعی ایلان ماسک، سرمایهگذاری کرد. طبق اعلام آن زمان، این داراییها قرار بود به سهام اسپیسایکس تبدیل شوند.
در دیگر کشورهای خلیج فارس نیز همین الگو دیده میشود. شرکت MGX ابوظبی در آنتروپیک، اوپنایآی و xAI سهام دارد؛ سه شرکتی که در مرکز رقابت جهانی هوش مصنوعی قرار گرفتهاند. قطر نیز مسیر مشابهی را دنبال کرده و در آنتروپیک و xAI سرمایهگذاری کرده است.
این روند نشان میدهد سرمایهگذاران خلیج فارس فقط تماشاگر موج جدید فناوری نیستند. آنها تلاش میکنند در شرکتهایی سهم بگیرند که میتوانند اقتصاد آینده را بسازند؛ از هوش مصنوعی گرفته تا فضا و فناوریهای پیشرفته.
البته این مسیر تازه شروع نشده است. برخی شرکتهای منطقه سالها پیش وارد این حوزهها شده بودند. شرکت IHC ابوظبی در سال ۲۰۲۰ در اسپیسایکس سرمایهگذاری کرد و شرکت آبار نیز در سال ۲۰۰۹، مدتها پیش از داغ شدن تب فضا و هوش مصنوعی، در ویرجین گلکتیک، شرکت فضایی ریچارد برانسون، سهام خرید.
جمعبندی ماجرا روشن است: جهش اسپیسایکس در بازار سهام فقط ثروت ایلان ماسک را افزایش نداد. این عرضه، ارزش دارایی سرمایهگذاران بزرگ جهانی را هم بالا برد و نشان داد سرمایهگذاران عربستان و خلیج فارس، از سالها قبل جای خود را در پشت صحنه شرکتهای فناوری آیندهساز باز کردهاند.