«فیل در اتاق» G7؛ چشم‌ها به سوی ایران است

به گزارش زومان نشریه پولتیکو در گزارشی تحلیلی به بررسی فضای حاکم بر نشست آتی سران گروه هفت (G7) در فرانسه پرداخته و معتقد است تنش‌های میان دولت ترامپ و ایران، به اصلی‌ترین موضوع این اجلاس تبدیل شده است؛ موضوعی که از آن با عنوان «فیل در اتاق» یاد می‌شود.

در حالی که سال گذشته تمرکز اصلی نشست بر «جنگ تجاری» احتمالی بود، امسال سایه سنگین تقابل نظامی با ایران بر اجلاس «اویان‌-له-بن» سنگینی می‌کند.

در حالی که رهبران جهان وارد فرانسه می‌شوند، ایالات متحده در آستانه توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز قرار دارد؛ اما جزئیات حیاتی درباره برنامه هسته‌ای ایران همچنان باید طی چندین هفته آینده مورد بررسی قرار گیرد.

به نوشته پولتیکو، تصمیم رئیس‌جمهور آمریکا برای حمله به ایران و نوسان مواضع او درباره اینکه آیا حملات تشدید خواهد شد یا خیر، او را در اجلاس امسال با جمعیتی خصمانه‌تر روبه‌رو کرده است؛ رهبرانی که کمتر تحت تأثیر بازگشت سیاسی او قرار گرفته‌اند و بیشتر نگران سرنوشت خود هستند.

متیو بارتلت، استراتژیست حزب جمهوری‌خواه که در دولت اول ترامپ خدمت کرده، می‌گوید: «سال گذشته بحث بر سر جنگ‌های تجاری بود و حالا امسال باید درباره یک جنگ واقعی صحبت کنید که باعث چنین آشفتگی بزرگی در اقتصاد جهانی شده است.»

او می‌افزاید: «فکر می‌کنم سال گذشته بسیاری از رهبران اروپایی به دلیل بازگشت ترامپ به قدرت با نوعی مأموریت تجدیدشده، در موضع ضعف بودند… اما اکنون با گذشت یک سال و نیم، فکر می‌کنم نفوذ او کاهش یافته است؛ به‌ویژه با توجه به جنگ در ایران و تمام نارضایتی‌هایی که آن‌ها از موضوعاتی مثل اوکراین، گرینلند، ادبیات و اقدامات او داشتند.»

رهبران اروپایی امیدوارند با تکرار وعده خود برای کمک به تأمین امنیت تنگه هرمز پس از امضای توافق، ترامپ را به دستیابی به توافق نهایی با ایران ترغیب کنند. امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، همچنین از محمد بن سلمان (ولیعهد عربستان) و تمیم بن حمد آل ثانی (امیر قطر) دعوت کرده است تا در این نشست درباره بازگشایی تنگه هرمز گفتگو کنند. عبدالفتاح السیسی، رئیس‌جمهور مصر نیز به این گفتگوها می‌پیوندد.

یک مقام سابق دولت ترامپ که نخواست نامش فاش شود، گفت:

مطمئنم که برای به نتیجه رساندن این موضوع، بر رئیس‌جمهور فشار وارد خواهد شد. من فکر نمی‌کنم کاری که انجام داده‌ایم علیه منافع بریتانیا و فرانسه باشد و فکر نمی‌کنم آن‌ها هم این‌طور ببینند؛ اما آن‌ها نگران تبعات و نگران “روزِ پس از توافق” هستند.

این جنگ هزینه‌هایی در داخل و خارج از آمریکا به همراه داشته است:

• در آمریکا: تورم در ماه می به ۴.۲ درصد رسید که بالاترین میزان در سه سال اخیر است و محرک اصلی آن قیمت بالای بنزین و گازوئیل بوده است.
• در ژاپن: انتظار می‌رود بانک مرکزی ژاپن نرخ بهره را به بالاترین سطح در ۳۱ سال اخیر برساند، زیرا قیمت‌های عمده‌فروشی با سریع‌ترین سرعت در سه سال گذشته افزایش یافته است.
• در اروپا: بانک مرکزی اروپا روز چهارشنبه در میان ترس از تورم نرخ بهره را افزایش داد، هرچند کشورها با افزایش واردات از آمریکا، توانسته‌اند تا حدی با بحران سوخت جت مقابله کنند.

در همین حال، اقتصاددانان درباره اثرات ثانویه بستن تنگه هرمز — از جمله بر زنجیره تأمین هوش مصنوعی — هشدار می‌دهند. بانک جهانی روز پنج‌شنبه اعلام کرد که این جنگ در حال آسیب زدن به چشم‌انداز رشد اقتصاد جهانی است. پیش‌بینی می‌شود رشد تولید در سال ۲۰۲۶ به ۲.۵ درصد برسد که نسبت به ۲.۹ درصد دو سال گذشته کاهش یافته و کندترین سرعت از زمان آغاز همه‌گیری کووید در سال ۲۰۲۰ است.

فرانسه، میزبان نشست، امیدوار است از این جلسه برای یافتن راه‌هایی جهت کاهش خسارات ناشی از بسته شدن تنگه هرمز استفاده کند؛ از جمله مقابله با بحران احتمالی غذای جهانی به دلیل قیمت بالای کود در فصل کاشت.

یک مقام کاخ سفید اعلام کرد که اهداف آمریکا در این نشست شامل حوزه‌های مختلفی از جمله سرمایه‌گذاری، تجارت، هوش مصنوعی، ابولا، مواد معدنی حیاتی، انرژی و مهاجرت غیرقانونی است. یک مقام ارشد دیگر نیز این ادعا را که تنش‌های خاورمیانه بیش از سال گذشته بر نشست سایه می‌اندازد، رد کرد و گفت در حالی که مسائل امنیت ملی مطرح خواهد شد، تمرکز نشست «همیشه تقریباً به‌طور کامل بر تجارت» است.

با این حال، ترامپ پیش از این چندین قرارداد تجاری را مذاکره کرده و احکام دیوان عالی نیز توانایی او را برای اعمال تعرفه‌های جدید به صورت سلیقه‌ای محدود کرده است.

این فضا، فرصت بیشتری را برای رهبران فراهم می‌کند تا درباره ایران بحث کنند. ترامپ شکایت کرده است که رهبران اروپایی برای کمک به عملیات نظامی آمریکا، از جمله اجرای محاصره و تأمین امنیت تنگه هرمز، اقدامات کافی انجام نداده‌اند. در مقابل، رهبران اروپایی همچنان نسبت به اهداف جنگی ترامپ مشکوک و از پیامدهای ناخواسته آن ناامید هستند؛ تا جایی که فریدریش مرتس از آلمان گفته است که آمریکا توسط ایران «تحقیر» شده است.

کیتلین ولز، مقام ارشد سابق شورای امنیت ملی در دولت اول ترامپ، می‌گوید:

شما ایالات متحده را دارید که عامل این اختلال تاریخی جهانی و آشفتگی در بازارهای کالا است. نمی‌توانم نمونه‌ای را به یاد بیاورم که ما خودمان عامل اختلال باشیم؛ یعنی کسی که این “جنگِ انتخابی” را پیش می‌برد، خودش عضو G7 است و اقداماتش بر تمام کشورهای عضو دیگر تأثیر می‌گذارد. این موضوع به وضوح همان “فیل در اتاق” (موضوعی بزرگ که همه از آن آگاهند اما کسی دوست ندارد درباره‌اش حرف بزند) است.