ادعای سیانان: ایران تاسیسات هستهای را مینگذاری کرد
به گزارش زومان، سیانان در گزارشی یک ادعا مطرح کرده: آنکه در هفتههای اخیر، ایران بهطور چشمگیری تلاشهای خود را برای غیرقابلدسترس کردن ذخایر اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی افزایش داده است.
در ادامه این گزارش ادعایی به پنج منبع آگاه اشاره شده که با اشاره به ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا میگویند ایران عمداً برخی تونلها را فروریخته و ورودیها را با مینهای انفجاری تلهگذاری کرده است.
به گفته این منابع، دسترسی به حدود نیم تُن اورانیوم با غنای بالا، اکنون بسیار سختتر، خطرناکتر و زمانبرتر از یک ماه پیش شده است؛ زمانی که دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا این احتمال را مطرح کرد که شاید به ارتش آمریکا دستور تصرف این مواد را بدهد.
سیانان در ادامه مینویسد: استحکامات تازه ایران، توافق پیشنهادی دولت ترامپ با تهران را پیچیدهتر کرده است؛ توافقی که گفته میشود قرار است به خروج و نابودی اورانیوم ایران منجر شود. این وضعیت همچنین این پرسش را پیش میکشد که چه طرفی قرار است مأموریت خطرناک بیرون کشیدن این مواد از زیر زمین را انجام دهد؟
ترامپ بارها گفته است که ایمنسازی این مواد، یکی از اولویتهای اصلی آمریکا در مذاکرات جاری با ایران است؛ همان مذاکراتی که هدف آن پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز است.
در این گزارش به اعای یک مقام ارشد دولت آمریکا اشاره شده که گفته: دو طرف به توافقی نزدیکتر شدهاند که براساس آن ایران باید اورانیوم غنیشده خود را به آمریکا تحویل دهد.
به ادعای این مقام، این مواد ابتدا در محل از بین برده میشود و سپس از ایران خارج خواهد شد.
با این حال، مقامهای آمریکایی و ایرانی روایتهای متفاوتی از این توافق احتمالی ارائه کردهاند و جزئیات دقیق آن همچنان روشن نیست.
روز جمعه، متن منتسب به پیشنویس توافق در یک خبرگزاری نیمهرسمی ایرانی منتشر شد و واکنش تند ترامپ را در شبکههای اجتماعی بهدنبال داشت.
به گفته چند منبع، خارج کردن این مواد غنیشده اکنون حتی برای خود ایرانیها هم دشوار و خطرناک خواهد بود؛ چرا که به تجهیزات سنگین حفاری و عملیات مینروبی نیاز دارد؛ مراحلی پیچیده و با ریسک بالا.
اسکات روکر که از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ ریاست دفتر حذف مواد هستهای در اداره ملی امنیت هستهای آمریکا را برعهده داشت، گفت:
اگر این گزارش درست باشد، قطعاً بازیابی اورانیوم با غنای بالا را پیچیدهتر میکند.
به گفته روکر، اگر مذاکرهکنندگان بخواهند ایران همه ذخایر اورانیوم غنیشده را برای راستیآزمایی و سپس خروج از کشور یا کاهش غنا به یک نقطه مشخص منتقل کند، مسئولیت پیدا کردن، دسترسی و ارائه فهرست کامل این مواد بر عهده تهران خواهد بود.
او افزود: «در چنین سناریویی، نگرانی من این است که ایران ادعا کند بخشی از اورانیوم با غنای بالا قابل بازیابی نیست. در آن صورت، نمیتوانیم با اطمینان کامل بگوییم ایران در آینده دوباره به آن دسترسی پیدا نخواهد کرد.»
جامعه بینالمللی معتقد است بخش عمده این ذخایر در تونلهای فروریخته در مجموعه هستهای اصفهان قرار دارد و بخشی از مواد نیز در سایتهای دیگر نگهداری میشود.
سیانان پیشتر گزارش داده بود که در میانه ماه مه، ارتش آمریکا آماده اجرای عملیاتی برای تصرف این مواد هستهای شده بود اما در نهایت این مأموریت بیش از حد پرخطر ارزیابی شد.
از آن زمان، ایران سایتهایی را که تصور میشود اورانیوم با غنای بالا در آنها پنهان شده را بیش از پیش مستحکم کرده است.
ترامپ پیشتر به خطرناک بودن تلاش برای بیرون آوردن اورانیوم اذعان کرده بود.
او در ماه مه، در گفتوگویی با فاکسنیوز نسبت به این موضوع ابراز تردید کرد که ایرانیها بتوانند بدون آنکه اطلاعات آمریکا متوجه شود، به مواد هستهای دفنشده دسترسی پیدا کنند و آنها را خارج کنند.
ما دقیقاً میدانیم چه اتفاقی در حال رخ دادن است. هیچکس حتی به آن نزدیک هم نشده است.- دونالد ترامپ
اما دو منبع گفتند صحبت علنی رئیسجمهور آمریکا درباره احتمال هدف قرار دادن این اورانیوم، ممکن است به ایران انگیزه داده باشد تا از داراییهای خود بهتر محافظت کند.
اکنون حتی اگر توافق میان تهران و واشنگتن در هفته آینده امضا شود، انتظار میرود مذاکرات فنی بیشتری برای تعیین جزئیات آینده برنامه هستهای ایران انجام شود.
به نوشته سیانان، خارج کردن اورانیوم از ایران احتمالاً به استقرار یک تأسیسات سیار و تخصصی اورانیوم نیاز دارد؛ تأسیساتی که زیر نظر اداره ملی امنیت هستهای آمریکا و در آزمایشگاه ملی اوک ریج در ایالت تنسی سازماندهی میشود.
سیانان پیشتر گزارش داده بود که جرد کوشنر و استیو ویتکاف مذاکرهکنندگان ارشد آمریکا اوایل این ماه از این آزمایشگاه بازدید کردهاند.
با این حال، حتی برجستهترین متخصصان جهان در زمینه انتقال و حذف مواد هستهای نیز برای انجام چنین مأموریتی به زمان قابلتوجهی نیاز خواهند داشت؛ همانطور که ترامپ اوایل این ماه به خبرنگاران گفت خارج کردن این مواد دستکم دو هفته زمان میبرد.