آسوشیتدپرس یک پرسش مهم مطرح میکند: آیا رئیسجمهور آمریکا با آغاز کردن جنگی که قرار بود کوتاه باشد، در موقعیتی دشوار گیر افتاده است؟
این رسانه مینویسد ترامپ با هشدارهایی نه فقط از سوی مخالفان دموکرات، بلکه حتی از جانب برخی متحدان و مشاوران نزدیک خود روبهرو شده است؛ کسانی که نگراناند ادامه وضعیت فعلی او را در موقعیتی پیچیده قرار دهد.
توافق ایران و آمریکا روی میز؛ چرا امضا نمیشود؟
در این گزارش به توافق اولیه مذاکرهکنندگان ایران و آمریکا برای تمدید آتشبس ۶۰ روزه و شروع مذاکرات تازه درباره برنامه هستهای ایران اشاره شده اما در ادامه از یک مانع صحبت شده است: یک مانع مهم وجود دارد: ترامپ خواهان تغییراتی نامشخص در توافق شده است؛ تغییراتی که هنوز روشن نیست دقیقاً چیست و مقامهای ایرانی هم نشانهای از پذیرش آن نشان ندادهاند.
در همین حال، برخی تحلیلگران میگویند تهران ممکن است اینگونه محاسبه کند که آمریکا پس از مصرف بخشی از سامانههای تسلیحاتی کلیدیاش، تمایل چندانی به بازگشت سریع به بمباران گسترده ندارد.
آتشبس روی کاغذ؛ تنش در میدان
اگرچه آتشبس همچنان برقرار است، اما در یک هفته گذشته حملات پراکنده میان دو طرف نگرانیها درباره احتمال فروپاشی آن را افزایش داده است. با این حال، ترامپ تا اینجا تلاش کرد فضا را آرام نشان دهد و گفت وضعیت همچنان تحت کنترل است.
این در حالی است که او پس از توافق آتشبس ۱۴ روزه در ۷ آوریل — توافقی که پس از ۳۹ روز بمباران ایران توسط آمریکا و اسرائیل به دست آمد — بارها وعده داده بود توافق نهایی «در عرض چند روز» حاصل میشود.
اما حالا، هفتهها گذشته و هنوز خبری از توافق نهایی نیست.
چرا این بنبست برای ترامپ پرهزینه شده؟
آسوشیتدپرس میگوید یکی از مهمترین پیامدهای ادامه جنگ، باز ماندن بحران تنگه هرمز است.
در غیاب توافقی برای بازگشایی این مسیر حیاتی، قیمت جهانی انرژی همچنان بالا مانده و نگرانیها درباره اثرات جنگ بر قیمت مواد غذایی، سوخت و کالاهای اساسی افزایش یافته است.
ترامپ حتی پس از انتشار گزارشهایی درباره توقف مذاکرات از سوی ایران، در گفتوگو با شبکه CNBC گفت «اصلاً برایش مهم نیست» اگر مذاکرات شکست بخورد و این گفتوگوها را «خستهکننده» توصیف کرد.
اما آیا واقعاً بیتفاوت است؟
نگرانی پشت درهای بسته کاخ سفید
آسوشیتدپرس به نقل از یک مقام آمریکایی و فردی آشنا با گفتوگوهای داخلی دولت مینویسد در میان برخی مشاوران و متحدان کلیدی ترامپ نگرانی رو به افزایشی وجود دارد.
ترامپ اکنون از دو سو تحت فشار است:
- دموکراتها که روی افزایش قیمت نفت و پیامدهای اقتصادی جنگ تمرکز کردهاند؛
- و بخشی از جریان تندرو در پایگاه سیاسی خودش یعنی جمهوریخواهان که عقبنشینی سریع از جنگ را نشانه ضعف میدانند.
منتقدان ادامه عملیات نظامی هم هشدار میدهند آمریکا با سرعت زیادی از مهمات و سامانههای حساس خود استفاده کرده و جایگزینی برخی تجهیزات ممکن است تا سه سال زمان ببرد.
همزمان، کشورهای خلیج فارس نیز نگراناند ایران در واکنش، زیرساختهای انرژی آنها را هدف قرار دهد.
چرا ترامپ به توافق بدبین است؟
ترامپ تمایل ندارد توافقی شبیه برجام ۲۰۱۵ را بپذیرد؛ توافقی که در دوران باراک اوباما امضا شد و او در دوره اول ریاستجمهوریاش از آن خارج شد.
ترامپ همواره استدلال کرده بود که برجام:
- برنامه هستهای ایران را دائمی متوقف نمیکند
- برنامه موشکی ایران را نادیده میگیرد
- و نقش منطقهای تهران را در نظر نمیگیرد.
به گفته منابع آگاه که با اسوشیتدپرس گفت و گو کردند، او اکنون بهطور جدی نگران است که مبادا «توافق بدی» امضا کند؛ توافقی که به گفته اطرافیانش میتواند بر میراث سیاسی او سایه بیندازد.
البته به اظهارات سخنگوی کاخ سفید نیز باید اشاره کنیم که گزارشها درباره گرفتار شدن ترامپ در موقعیت دشوار یا نگرانی داخلی دولت را رد کرده است.
اختلاف آمریکا با اسرائیل؛ شکاف در پشت پرده؟
در همین حال، اسرائیل و برخی متحدان تندرو آمریکا خواستار افزایش فشار اقتصادی بر ایران و حمایت بیشتر واشنگتن از عملیات اسرائیل علیه حزبالله لبنان هستند.
اما گزارشها میگویند ترامپ در تماس تلفنی تندی با بنیامین نتانیاهو خواسته از تشدید درگیریها عقبنشینی کند.
همزمان، اسرائیل و لبنان برای تمدید آتشبس توافق کردهاند؛ هرچند حزبالله که در مذاکرات حضور نداشت، این توافق را محکوم کرده است.
جنگ ایران به مسئلهای انتخاباتی تبدیل شده است؟
در واشنگتن، دموکراتها همزمان با نزدیک شدن انتخابات میاندورهای نوامبر، تلاش میکنند از نحوه مدیریت جنگ علیه ترامپ استفاده سیاسی کنند. مجلس نمایندگان آمریکا برای نخستین بار قطعنامهای نمادین برای توقف اقدام نظامی علیه ایران تصویب کرد؛ اقدامی که چهار جمهوریخواه هم از آن حمایت کردند.
در یکی از جلسات کنگره، کوری بوکر سناتور دموکرات، به دولت حمله کرد و گفت:
«ما قدرتمندترین کشور دنیا هستیم و با ایران در بنبست قرار گرفتهایم.»
اما مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا، این انتقادها را رد کرد.
در همین حال، ترامپ همچنان اصرار دارد افزایش قیمت بنزین موقتی است و با پایان بحران کاهش خواهد یافت.
با این حال، برخی تحلیلگران هشدار میدهند اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، ریسک سیاسی آن برای جمهوریخواهان میتواند جدی باشد؛ مگر اینکه بحران خیلی زود پایان یابد و بازار نفت آرام شود.