از چین تا ترکیه؛ بانکهای مرکزی جهان در حال انبار کردن طلا
به گزارش زومان به نقل از فایننشالتایمز، گزارش جدید بانک مرکزی اروپا نشان میدهد ترکیب داراییهای ذخیره بانکهای مرکزی جهان در حال تغییر است و سهم طلا در این ذخایر افزایش قابل توجهی یافته است؛ بهگونهای که این فلز گرانبها از نظر سهم در ذخایر جهانی از اوراق خزانهداری آمریکا پیشی گرفته است.
بر اساس گزارشی که بانک مرکزی اروپا منتشر کرده، تا پایان سال ۲۰۲۵ طلا حدود ۲۷ درصد از کل ذخایر رسمی بانکهای مرکزی جهان را تشکیل میداد؛ رقمی که در سال قبل از آن حدود ۲۰ درصد برآورد شده بود. در همین بازه زمانی سهم اوراق خزانهداری ایالات متحده از ۲۵ درصد به حدود ۲۲ درصد کاهش یافته است.
در این میان، سهم داراییهای ذخیرهای مبتنی بر یورو تقریباً بدون تغییر باقی مانده و در سطح حدود ۱۵ درصد قرار دارد.
ذخایر ارزی بانکهای مرکزی معمولاً شامل داراییهایی با نقدشوندگی بالا است که برای پشتیبانی از ارزش پول ملی، انجام تعهدات مالی خارجی و مدیریت شرایط بحرانی اقتصادی نگهداری میشوند.
به گفته تحلیلگران، تغییر در ترکیب این داراییها میتواند نشانهای از تلاش برخی کشورها برای تنوعبخشی به ذخایر و کاهش وابستگی به دلار باشد.
گزارش بانک مرکزی اروپا نشان میدهد روند افزایش خرید طلا توسط بانکهای مرکزی از سال ۲۰۲۲ سرعت بیشتری گرفته است؛ دورهای که پس از آغاز جنگ روسیه و اوکراین، ایالات متحده و متحدانش بخشی از ذخایر ارزی روسیه را مسدود کردند.
کریستین لاگارد رئیس بانک مرکزی اروپا، در مقدمه این گزارش نوشته است:
تنشهای ژئوپلیتیک همچنان یکی از عوامل مهم در افزایش تقاضای بانکهای مرکزی برای طلا به شمار میرود.
ذخایر جهانی طلا به سطح برتون وودز نزدیک شد
طبق دادههای ارائهشده در این گزارش، مجموع ذخایر طلای بانکهای مرکزی جهان اکنون از ۳۶ هزار تن فراتر رفته است. این سطح از ذخایر به میزان ذخایر دوران نظام پولی برتون وودز نزدیک است؛ دورهای که در آن حدود ۳۸ هزار تن طلا در اختیار بانکهای مرکزی قرار داشت و ارزش دلار آمریکا به طلا متصل بود.
با این حال، افزایش سهم طلا در ذخایر جهانی تا حد زیادی به رشد قابل توجه قیمت آن در سالهای اخیر نسبت داده میشود. بهای طلا در ژانویه به بیش از ۵۵۰۰ دلار برای هر اونس تروا رسید و طی دو سال گذشته تقریباً دو برابر شده است.
با وجود افزایش سهم طلا، داراییهای دلاری در مجموع همچنان بزرگترین بخش ذخایر جهانی را تشکیل میدهند و حدود ۴۲ درصد از کل ذخایر ارزی جهان را در بر میگیرند.
بر اساس این گزارش، حجم خرید طلای بانکهای مرکزی در سال ۲۰۲۵ به حدود ۸۵۰ تن رسید که نسبت به سه سال قبل از آن اندکی کاهش نشان میدهد؛ زیرا در آن دوره خرید خالص سالانه بیش از هزار تن ثبت شده بود.
بزرگترین خریداران طلا در جهان
از سال ۲۰۲۲ تاکنون چین، لهستان، ترکیه و هند در میان بزرگترین خریداران طلای بانکهای مرکزی قرار داشتهاند.
در همین حال، در سال ۲۰۲۵ شرکت استیبلکوین تتر به بزرگترین خریدار منفرد طلا تبدیل شد و بیش از ۱۰۰ تن از این فلز گرانبها خریداری کرد.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که ترکیه که از آغاز جنگ روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۲ حدود ۲۲۰ تن طلا به ذخایر خود افزوده بود، در اوایل سال ۲۰۲۶ بخشی از ذخایر خود را کاهش داده و حدود ۱۳۰ تن طلا را فروخته یا بهصورت وام در اختیار بازار قرار داده است.
گزارش بانک مرکزی اروپا همچنین به روند نقش بینالمللی یورو اشاره میکند و میگوید جایگاه این ارز در نظام مالی جهانی طی دهه گذشته «بهتدریج اما پیوسته» تقویت شده است.
طبق دادههای ارائهشده، انتشار بدهیهای بینالمللی به یورو در سال گذشته حدود ۳۰ درصد افزایش یافته و به سطحی نزدیک به یک تریلیون یورو رسیده است. همچنین سرمایهگذاران خارجی حدود ۸۵۰ میلیارد یورو سرمایه خالص به داراییهای منطقه یورو وارد کردهاند؛ رقمی که به گفته این گزارش از نظر تاریخی در سطوح نسبتاً بالایی قرار دارد.