پایان جنگ دورتر شد؟ پیشبینی استراتژی جدید ترامپ در برابر ایران
به گزارش زومان به نقل از والاستریتژورنال، افزایش حملات متقابل تهران فشار بر دونالد ترامپ را بیشتر کرده و تردیدهایی درباره پایداری بلندمدت آتشبس وجود دارد.
با این حال مقامات آمریکایی اعلام کردهاند که ترامپ به صورت خصوصی به مشاورانش گفته است که اگر تهران نیروهای آمریکایی را بکشد، احتمال دارد آتشبس با ایران را پایان دهد.
آنها تأکید کردهاند که با وجود درگیریهای پراکنده، وقفه چند هفتهای در حملات هوایی همچنان برقرار است.
والاستریت ژورنال میگوید: بیمیلی رئیس جمهور ترامپ برای شعلهور کردن دوباره جنگ نشان میدهد که او ممکن است مایل باشد برای جلوگیری از یک درگیری گستردهتر در خاورمیانه، شعلهور شدن جنگهای کوچکتر را برای هفتهها یا حتی ماهها تحمل کند.
روبیو: حملات متقابل نشانه آغاز دوباره جنگ نیست
ایالات متحده و ایران در این هفته درگیر برخی از شدیدترین درگیریها از زمان آغاز آتشبس در اوایل آوریل بودهاند. ایران موشکها و پهپادهایی را به سمت پایگاههای آمریکایی در منطقه ازجمله کویت شلیک کرد و این حملات یک کشته بر جا گذاشت.
با این حال وزیر خارجه آمریکا، مارکو روبیو، این حملات متقابل را صرفاً دفاعی و نه نشانه آغاز دوباره جنگی تمامعیار توصیف کرد. او در جلسهای در مجلس نمایندگان گفت:
«این اقدامات در پاسخ به یک اقدام ایران انجام میشود. اگر آنها به کشتیها شلیک نکنند، ما هم شلیک نمیکنیم، اما باید واکنش نشان دهیم.»
ترامپ: عجلهای برای توافق نیست
مقامات آمریکایی میگویند این حملات مکرر، فشار را بر ترامپ بیشتر کرده و در مورد دوام آتشبس در بلندمدت تردیدهایی ایجاد کرده است.
با این حال رئیسجمهور آمریکا بارها گفته که در آستانه امضای توافقی برای پایان جنگ است که تنگه هرمز را بازگشایی میکند، برنامه هستهای ایران را برمیچیند و ذخایر اورانیوم غنیشده این کشور را از بین میبرد.
ترامپ همچنین گفته است که عجلهای برای نهایی کردن این توافق ندارد و در مصاحبهای با نیویورک پست تاکید کرد: احتمال دارد — اگرچه هنوز ممکن است — محاصره آمریکا تا روز کارگر (نیمه شهریور ماه) ادامه یابد.
ترامپ در اتاق بیضی به خبرنگاران گفت: «در آن بخش از جهان، آتشبس یعنی این که شما با شدت کمتر شلیک میکنید. وضعیت تحت کنترل است و مذاکرات صلح با ایران در حال پیشرفت است.»
یک مقام کاخ سفید نیز تأکید کرد که ترامپ ترجیح میدهد از مسیر دیپلماتیک ایران را از برنامه هستهایاش دور کند، اما خطوط قرمز او روشن است.
حملات اسرائیل به بیروت، جنگ در ایران را دوباره آغاز میکند؟
ایران در کنار موضوعات دیگر، خواهان پایان درگیری بین اسرائیل و حزبالله، متحد نیابتی خود است؛ موضوعی که باعث شد ترامپ روز دوشنبه با عصبانیت از نتانیاهو بخواهد حملات برنامهریزیشده به بیروت را متوقف کند.
درگیری میان اسرائیل و حزبالله روز چهارشنبه ادامه یافت و این گروه مورد حمایت ایران موشکهایی به سمت اسرائیل شلیک کرد و حملات اسرائیل نیز نزدیکی پایتخت لبنان را هدف قرار داد.
وزیر خارجه ایران، عباس عراقچی، روز چهارشنبه گفت حملات اسرائیل به بیروت میتواند به بازگشت جنگ تمامعیار منجر شود و سرنوشت این درگیری را به آینده آتشبس ایران و آمریکا مرتبط دانست.
پس از مذاکرات با آمریکا، دولتهای اسرائیل و لبنان توافق کردند آتشبس را تمدید کنند، اما این آتشبس مشروط به توقف درگیریها با حزبالله بود؛ این موضوع در بیانیه مشترک وزارت خارجه آمریکا آمده است. حزبالله در این مذاکرات حضور نداشت.
دو راهی سخت ترامپ
افزایش درگیریها در تنگه هرمز و تشدید حملات ایران به اهداف منطقهای — که یکی از چند بحران رو به افزایش در خاورمیانه است — دوراهی دیپلماتیک ترامپ را پیچیدهتر کرده است.
پرسش پیش روی او این است که آیا باید توافقی با ایران امضا کند که بسیار پایینتر از اهداف حداکثری اوست یا اینکه بر خواستههای خود پافشاری کند، در حالی که احتمال تحقق آنها کم است.
روند رفتوبرگشتی مذاکرات باعث خستگی دونالد ترامپ شده است. هر پیشنهاد و پیشنهاد متقابل آن، روزها زمان میبرد تا مذاکره شود، زیرا باید از ساختار پیچیده و چندپاره تصمیمگیری در ایران عبور کند. تحلیلگران میگویند او تحت فشار وضعیت دیپلماتیکی قرار دارد که رو به وخامت است.
استیون کوک، پژوهشگر ارشد خاورمیانه در شورای روابط خارجی گفت: «او واقعاً گیر افتاده به نظر میرسد. ایرانیها نشان دادهاند که حاضرند درد را تحمل کنند و تسلیم نمیشوند. این وضعیت را برای رئیسجمهور دشوار کرده است.»
به گفته تحلیلگران، اگر ترامپ بخواهد جنگ را سریع پایان دهد، احتمالاً میتواند؛ اما این کار نیازمند پذیرش یک توافق مبهم با ایران درباره عدم توسعه سلاح هستهای و آغاز مذاکرات آینده درباره موضوعاتی مانند غنیسازی و ذخایر اورانیوم نزدیک به سطح تسلیحاتی است. این تعهدات الزامآور نخواهند بود.
به نظر میرسد این همان مسیری است که دولت آمریکا در هفتههای اخیر به سمت آن حرکت میکرد. یک مقام ارشد آمریکایی به خبرنگاران گفت یک چارچوب توافق میتواند با بازگشایی تنگه هرمز و پایان محاصره آمریکا جنگ را متوقف کند.
طبق این طرح، ایران متعهد میشود اورانیوم بسیار غنیشده خود را از بین ببرد، اما بدون تعیین زمان یا روش مشخص، و در این مرحله تعهدی برای توقف چندساله غنیسازی وجود نخواهد داشت.
گزینه دیگر ترامپ این است که بپذیرد جنگ به سرعت قابل پایان نیست و فشار اقتصادی بر ایران در نهایت غیر قابل تحمل خواهد شد، حتی اگر این روند ماهها طول بکشد.
تا این لحظه، ترامپ از تصمیمگیری قطعی خودداری کرده و میان تهدید به تشدید نظامی و ادعای نزدیک بودن توافق در نوسان بوده است.
وزان مالونی، کارشناس ایران و معاون بخش سیاست خارجی مؤسسه بروکینگز گفت:
جنگ ایران به نظر میرسد اولین بحرانی باشد که به دلیل گرایش دولت به قدرت سخت و قمارهای پرریسک ایجاد شده است؛ قمارهایی که رئیسجمهور نمیتواند آنها را نادیده بگیرد یا به راحتی از آنها خارج شود»