درآمد میلیون دلاری سوریه از تغییر مسیر ایرلاینها پس از جنگ ایران
به گزارش زومان به نقل از رویترز، سوریه در ماه مه شاهد عبور نزدیک به ۱۲ هزار هواپیما از حریم هوایی خود بود؛ اتفاقی که پس از تغییر مسیر شرکتهای هواپیمایی منطقهای رخ داد و این شرکتها برای دورزدن آسمانهای درگیر جنگ در خاورمیانه، وارد حریمی شدند که طی بیش از یک دهه گذشته از آن فاصله گرفته بودند.
آمارهای اداره کل هوانوردی غیرنظامی سوریه نشان میدهد در ماه مه، ۱۱ هزار و ۸۰۱ پرواز از آسمان این کشور عبور کرده است؛ رقمی که بیش از دو برابر ۴ هزار و ۲۶۷ پرواز ثبتشده در فوریه محسوب میشود. همچنین نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۳۷۵ درصد افزایش داشته است.
سودای درآمد در میان ابرهای پرخطر
حریم هوایی سوریه در تمام دوران جنگ داخلی ۱۴ ساله این کشور، که با برکناری بشار اسد در اواخر سال ۲۰۲۴ پایان یافت، برای بیشتر شرکتهای هواپیمایی منطقهای پرخطر و ممنوعه تلقی میشد.
این تغییر مسیر میتواند برای سوریه درآمد قابلتوجهی به همراه داشته باشد؛ بهویژه آنکه دولت جدید این کشور در ابتدای سال جاری میلادی، هزینه عبور پروازها از حریم هوایی خود را افزایش داد.
بر اساس تعرفه ثابت ۴۹۹ دلاری برای هر پرواز که دولت جدید سوریه وضع کرده است، حجم ترافیک هوایی ماه گذشته میتوانسته تا ۵.۹ میلیون دلار درآمد از محل پروازهای عبوری برای این کشور ایجاد کند؛ رقمی که بر اساس محاسبات رویترز به دست آمده است؛ چرا که اداره کل هوانوردی غیرنظامی سوریه از اظهارنظر درباره میزان احتمالی درآمد و تعرفههای جدید خودداری کرد.
آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه به ایران و سپس بسته شدن حریم هوایی عراق و کشورهای حاشیه خلیج فارس، که پیشتر مسیر اصلی بسیاری از خطوط هوایی بودند، باعث شد شرکتهای هواپیمایی نگاه دوبارهای به مسیر سوریه داشته باشند.
با اجرای آتشبس در ماه آوریل، حریم هوایی کشورهای منطقه دوباره باز شد؛ اما دادههای فلایترادار۲۴ و ایرنَو نشان میدهد که از آن زمان، بیشتر پروازهای دبی و دوحه به مقصد اروپا، بهجای عبور از عراق، مسیر خود را از مرکز سوریه انتخاب کردهاند؛ چرا که پرواز بر فراز سوریه زمان سفر و هزینه سوخت را کاهش میدهد و این موضوع در شرایط افزایش قیمت جهانی سوخت اهمیت بیشتری برای شرکتهای هوایی دارد.
سوریه همچنان مسیر پرریسکی است
به گفته عبدالقادر اورالاوغلو، وزیر حملونقل ترکیه، سوریه پس از دریافت سامانههای پیشرفته راداری و ناوبری از ترکیه در اواخر سال گذشته، زیرساختهای فرودگاه بینالمللی دمشق را ارتقا داده است.
با این حال، اوپیاس گروپ، شرکت مشاورهای فعال در زمینه پایش ریسکهای هوانوردی، میگوید حریم هوایی سوریه همچنان پرخطر ارزیابی میشود و کنترل ترافیک هوایی در این کشور در ابتداییترین سطح و عمدتاً بر پایه گزارشهای خلبانان و برنامههای پروازی انجام میشود.
لبنان روز دوشنبه از آتشبس جزئی میان حزبالله و اسرائیل خبر داد؛ رخدادی که نشانهای از کاهش محدود تنشها در منطقه به شمار میرود.
با این حال، ترافیک هوایی سوریه هنوز به نصف سطح پیش از جنگ داخلی این کشور هم نرسیده است. از سوی دیگر، رشد اخیر پروازهای عبوری عمدتاً به شرکتهای هواپیمایی خلیج فارس محدود میشود؛ چراکه آژانس ایمنی هوانوردی اروپا همچنان به خطوط هوایی توصیه میکند بهدلیل درگیری ایران، از پرواز بر فراز سوریه و بخشهایی از منطقه خودداری کنند.
شرکتهای هواپیمایی آسیایی و آمریکای شمالی نیز همچنان تا حد زیادی از عبور از حریم هوایی خاورمیانه پرهیز میکنند.
با وجود این نگرانیها، مقامهای سوری نگاه خوشبینانهای دارند.
عمر الحصاری، رئیس اداره کل هوانوردی غیرنظامی سوریه، به رویترز گفت:
افزایش ترافیک پروازهای عبوری نشان میدهد نگاه شرکتهای هواپیمایی به حریم هوایی سوریه در حال تغییر واقعی است و این مسیر بار دیگر میتواند بهعنوان مسیری قابل استفاده و قابل اتکا در شبکه ترافیک هوایی منطقه مطرح شود.
به گفته او، اداره کل هوانوردی غیرنظامی سوریه مسیرهای هوایی را بهروزرسانی کرده، الگوهای ترافیکی را دوباره ارزیابی کرده، سامانههای ناوبری، پایش و کنترل ترافیک هوایی را تقویت کرده و ارزیابیهای ایمنی مبتنی بر ریسک را مطابق با استانداردهای سازمان بینالمللی هوانوردی غیرنظامی به کار گرفته است.
سوریه در جریان اصلاح سازوکار دریافت هزینه پروازهای عبوری، وصول این عوارض را به چند شرکت خدمات پروازی سوری، اوپیاس گروپ و شرکت اینترنشنال فلایت پلنینگ سولوشنز واگذار کرده است؛ شرکتی خصوصی مستقر در لبنان که در زمینه برنامهریزی پرواز فعالیت میکند.
بر اساس سندی از اداره کل هوانوردی غیرنظامی سوریه که رویترز و افایاس ایرو، یکی از شرکتهای خدمات پروازی طرف قرارداد دولت سوریه، آن را بررسی کردهاند، تعرفه ثابت عبور از آسمان سوریه برای هر پرواز ۴۹۹ دلار است. این مبلغ از ۴۳۰ دلار عوارض عبور و ۶۹ دلار هزینه خدمات مخابراتی تشکیل میشود و بدون توجه به نوع هواپیما، اندازه آن یا نوع عملیات پروازی دریافت خواهد شد و شرکتهای خدمات پروازی معمولاً مبالغ دیگری را نیز به این هزینه اضافه میکنند.
در دوران حکومت اسد، سوریه برای عبور هواپیماهای کوچکتر از حریم هوایی خود ۷۵ دلار دریافت میکرد. برای هواپیماهای بزرگتر نیز این هزینه حدود یک تا ۱٫۲۵ دلار بهازای هر تن متریک بود؛ رقمی که اوپیاس گروپ و یک مقام هوانوردی سوری، به شرط ناشناسماندن، در اختیار رویترز گذاشتهاند.
این سند همچنین نشان میدهد عوارض پروازهای داخلی و هواپیماهای ثبتشده در سوریه ۵۰ درصد کاهش یافته است. هواپیماهای متعلق به سران کشورها، هیئتهای رسمی و عملیات جستوجو و نجات نیز بهطور کامل از پرداخت این عوارض معاف شدهاند.