هم‌زمان با بحران هرمز، آمریکا شبکه هوایی ایران را هدف گرفت

به گزارش زومان، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، اعلام کرده واشنگتن در تلاش است دسترسی خطوط هوایی ایران به محل‌های فرود، سوخت‌گیری و فروش بلیت را محدود کند؛ اقدامی که از نگاه برخی تحلیلگران، نشانه گسترش فشارهای آمریکا از حوزه دریایی به شبکه حمل‌ونقل هوایی ایران است.

بسنت در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت آمریکا به‌دنبال «قطع دسترسی ایرلاین‌های ایرانی به محل‌های فرود، سوخت‌گیری و فروش بلیت» است. رویترز نیز به نقل از او گزارش داده این سیاست در چارچوب کارزار فشار اقتصادی دولت ترامپ دنبال می‌شود.

هرچند مقام‌های آمریکایی مستقیماً این اقدام را «پاسخ به پرونده هرمز» توصیف نکرده‌اند، اما هم‌زمانی آن با تنش‌های مربوط به تنگه هرمز و تشدید فشار بر مسیرهای دریایی ایران باعث شده بسیاری این اقدام را بخشی از راهبرد جدید واشنگتن برای افزایش فشار لجستیکی بر تهران ارزیابی کنند.

در هفته‌های گذشته، بحران هرمز عمدتاً بر نفتکش‌ها، بیمه دریایی، اسکورت نظامی کشتی‌ها و امنیت مسیر انرژی جهان متمرکز بود. اما اقدام تازه آمریکا نشان می‌دهد دامنه فشارها اکنون به حوزه هوانوردی و حمل‌ونقل هوایی نیز کشیده شده است.

در عمل، واشنگتن تلاش می‌کند همان الگویی را که پیش‌تر در حوزه بانک‌ها، نفتکش‌ها و شبکه مالی ایران استفاده کرده بود، این بار در صنعت هوانوردی اجرا کند؛ یعنی افزایش هزینه همکاری با ایران بدون اعلام رسمی ممنوعیت کامل.

بر اساس این الگو، آمریکا مستقیماً پروازها را متوقف نمی‌کند، بلکه به فرودگاه‌ها، شرکت‌های سوخت‌رسان، ارائه‌دهندگان خدمات زمینی و فروشندگان بلیت هشدار می‌دهد که همکاری با ایرلاین‌های تحریم‌شده ایرانی می‌تواند آن‌ها را در معرض تحریم‌های ثانویه قرار دهد.

این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که دولت ترامپ هم‌زمان فشار بر پرونده هرمز را نیز افزایش داده است.

اسکات بسنت و دیگر مقام‌های آمریکایی طی روزهای اخیر بارها تأکید کرده‌اند هیچ توافقی بدون بازگشایی کامل تنگه هرمز و توقف محدودیت‌ها بر عبور کشتی‌ها ممکن نخواهد بود.

هم‌زمان، وزارت خزانه‌داری آمریکا نهاد مرتبط با مدیریت تنگه هرمز در ایران را تحریم کرده و درباره هرگونه دریافت عوارض از کشتی‌ها هشدار داده است.

دونالد ترامپ نیز به‌تازگی عمان را تهدید کرده بود که اگر در طرح دریافت عوارض از کشتی‌های عبوری مشارکت کند، با واکنش شدید واشنگتن روبه‌رو خواهد شد. ساعاتی بعد، وزیر خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد عمان به واشنگتن اطمینان داده برنامه‌ای برای دریافت عوارض از کشتی‌ها ندارد.

افزایش فشارها در حالی رخ می‌دهد که هم‌زمان گزارش‌هایی درباره نزدیک شدن تهران و واشنگتن به یک تفاهم اولیه منتشر شده است.

رویترز و برخی رسانه‌های غربی گزارش داده‌اند دو طرف درباره تمدید ۶۰ روزه آتش‌بس و آغاز مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای و کاهش تنش‌های منطقه‌ای به چارچوب اولیه‌ای نزدیک شده‌اند؛ هرچند این تفاهم هنوز نهایی نشده است.

در چنین شرایطی، برخی تحلیلگران معتقدند واشنگتن به‌دنبال اجرای مدل «فشار برای توافق» است؛ راهبردی که در آن آمریکا هم‌زمان فشار اقتصادی و لجستیکی را افزایش می‌دهد اما مسیر مذاکره را کاملاً نمی‌بندد.

از نگاه این تحلیلگران، آنچه اکنون رخ می‌دهد صرفاً فشار بر هرمز نیست، بلکه آمریکا به‌تدریج در حال گسترش فشار از دریا به آسمان و هدف گرفتن شبکه اتصال اقتصادی ایران به جهان است؛ از نفتکش‌ها و بیمه دریایی گرفته تا فرودگاه‌ها، خدمات هوایی و شبکه حمل‌ونقل بین‌المللی.