سه پیام در بیانیه سخنگوی وزارت خارجه؛ از ماده ۵۱ تا عمان
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، حملات بامداد پنجشنبه آمریکا به مناطقی در بندرعباس را «تجاوز نظامی» خواند و از شورای امنیت سازمان ملل خواست واشنگتن را «پاسخگو» کند.
بقائی در بیانیهای که از سوی خبرگزاری تسنیم منتشر شد، این حملات را «نقض فاحش حقوق بینالملل و منشور ملل متحد» توصیف کرد و گفت جمهوری اسلامی ایران بر اساس ماده ۵۱ منشور سازمان ملل، «همه تدابیر لازم» را برای دفاع از حاکمیت و تمامیت سرزمینی خود در نظر خواهد گرفت.
ماده ۵۱ منشور سازمان ملل به حق دفاع مشروع کشورها در برابر حمله مسلحانه اشاره دارد؛ اصلی که کشورها معمولاً برای توجیه حقوقی اقدامات دفاعی یا نظامی خود به آن استناد میکنند.
با این حال، یکی از نکات قابل توجه در بیانیه سخنگوی وزارت خارجه، اشاره به «نقض مستمر آتشبس مورخ ۱۹ فروردین» از سوی آمریکا بود؛ موضوعی که از نگاه برخی ناظران نشان میدهد تهران با وجود افزایش تنشها، هنوز از پایان رسمی آتشبس سخن نمیگوید و تحولات اخیر را در چارچوب «نقض آتشبس» توصیف میکند.
بقائی همچنین آمریکا را به «تعرض به کشتیرانی تجاری در منطقه خلیج فارس و آبهای آزاد» متهم کرد؛ اتهامی که در شرایط حساس تنگه هرمز و افزایش تنشها بر سر امنیت مسیرهای دریایی مطرح میشود.
در روزهای اخیر، موضوع امنیت کشتیرانی و نحوه مدیریت عبور و مرور در تنگه هرمز بار دیگر به یکی از محورهای تنش میان تهران و واشنگتن تبدیل شده است.
سخنگوی وزارت خارجه ایران در بخش دیگری از این بیانیه، با اشاره به «لفاظیهای تهدیدآمیز» مقامهای آمریکایی علیه عمان، از این کشور به عنوان بازیگری یاد کرد که طی سالهای گذشته «نقشی سازنده، موثر و مسئولانه» در روندهای دیپلماتیک منطقه ایفا کرده است.
اشاره تهران به عمان در حالی مطرح میشود که عمان طی سالهای گذشته یکی از مهمترین میانجیهای ارتباطی میان ایران و آمریکا بوده و در بسیاری از مذاکرات غیرمستقیم میان دو کشور نقش ایفا کرده است.
برخی تحلیلگران معتقدند تاکید بر نقش عمان در متن بیانیه، نشانهای از آن است که تهران با وجود تنشهای اخیر، همچنان تلاش دارد مسیرهای دیپلماتیک منطقهای را حفظ کند.
بقائی در پایان، تهدید علیه عمان را «نشانه خطرناک دیگری از عادیسازی قانونشکنی و قلدرمآبی در روابط بینالملل» توصیف کرد.