ترامپ در جست‌وجوی راه‌حل جادویی

به گزارش زومان به نقل از اکونومیست، دونالد ترامپ هیچ اشتیاقی برای از سرگیری جنگ گرم با ایران ندارد. او در شش هفته گذشته به هر بهانه‌ای چنگ زده تا دور تازه‌ای از حملات نظامی را به تعویق بیندازد. با این حال، در غیاب یک توافق مشخص میان واشینگتن و تهران، سایه درگیری هر روز سنگین‌تر می‌شود. ترامپ عاشق راه‌حل‌های فوری است و برخی متحدانش در گوش او زمزمه می‌کنند که چند حمله هوایی دیگر، دقیقاً همین کار را می‌کند.

آخرین تغییر مسیر او پس از یک سری تماس‌های تلفنی با رهبران خاورمیانه رقم خورد. او ابتدا در ۱۷ می با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل گفت‌وگو کرد. در آن لحظه به نظر می‌رسید هر دو برای شروع دوباره نبرد هم‌نظر هستند. اما روز بعد، ترامپ لحن خود را تغییر داد. او اعلام کرد که به درخواست رهبران قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی، دست نگه می‌دارد. رئیس‌جمهور آمریکا مدعی شد که حمله «برای فردا برنامه‌ریزی شده بود»، اما پادشاهان عرب به او اطمینان داده‌اند که «توافقی حاصل خواهد شد که برای ایالات متحده بسیار قابل‌قبول است».

رهبران خلیج فارس واقعاً خواهان آتش‌بس هستند، زیرا از حملات تلافی‌جویانه به اقتصاد خود می‌ترسند. اما این اعلامیه ترامپ آن‌ها را شوکه کرد. دیپلمات‌های خلیج فارس می‌گویند اصلاً نمی‌دانستند حمله‌ای قریب‌الوقوع در کار بوده یا توافقی در راه است. یک دیپلمات در این باره گفت: «همه‌چیز همچنان در بن‌بست است.»

گزارش اکونومیست می‌گوید که در طول هفته‌ها مذاکره غیرمستقیم، ایران به ندرت امتیازی داده است. تهران تنها مایل به یک توافق محدود است تا محاصره کشتیرانی در تنگه هرمز را پایان دهد. اما بررسی موضوعات پیچیده‌تر، مانند برنامه هسته‌ای ایران، یعنی تلاش‌های کلان برای غنی‌سازی اورانیوم، به آینده موکول می‌شود.

پذیرش این شرایط برای ترامپ بسیار دشوار است. چنین توافقی جنگ را متوقف می‌کند، بدون آنکه امتیاز مهمی از ایران بگیرد، جز بازگشایی آبراهی که اصلاً به دلیل جنگ خود او بسته شده بود.

ترامپ برای شکستن این بن‌بست کلافه است. آمریکا پیش‌تر تصور می‌کرد ترور رهبران ایران، این کشور را تسلیم می‌کند. سپس روی محاصره بنادر ایران حساب باز کرد که از ۱۳ آوریل آغاز شد تا اقتصادش را فلج کند. تا ماه می نیز امیدها به سفر ترامپ به پکن دوخته شده بود؛ شاید شی جین‌پینگ بتواند تهران را وادار به پذیرش توافق کند.

به نوشته اکونومیست دولت آمریکا هر بار تصور می‌کرد یک راه‌حل جادویی پیدا کرده، اما ناامید شد.

سردرگمی ترامپ در ۱۹ می آشکار بود. وقتی پرسیدند چقدر منتظر می‌ماند، گفت: «دو یا سه روز. شاید جمعه، شنبه، یکشنبه، چیزی در این حدود. شاید اوایل هفته آینده.» اما تقویم پر از دردسر است. مراسم حج در هفته آخر ماه می برگزار می‌شود و سعودی‌ها التماس کرده‌اند جنگی به راه نیفتد که هزاران زائر را سرگردان کند. کمتر از دو هفته بعد، آمریکا به همراه کانادا و مکزیک میزبان جام جهانی فوتبال است. برخی معتقدند ترامپ نمی‌خواهد این جشن را خراب کند، هرچند دیگران شک دارند که این موضوع برایش مهم باشد.

اکونومیست در نهایت می‌نویسد که شاید ترامپ واقعاً نخواهد جنگ را از سر بگیرد، اما هرچه ایران سازش‌ناپذیرتر بماند، شروع درگیری دیگر مسئله «آیا» نیست، بلکه مسئله «زمان» است.