رونق صادرات امنیت؛ خلیج فارس از فنلاند پناهگاه می‌خرد

به گزارش زومان به نقل از رویترز، هلسینکی این روزها فقط پایتخت فنلاند نیست؛ بلکه به ویترینی جهانی برای نمایش مفهوم تازه‌ای از امنیت شهری تبدیل شده است؛ شهری که زیر خیابان‌هایش، شبکه‌ای عظیم از فضاهای زیرزمینی ساخته شده که در روزهای عادی بخشی از زندگی مردم هستند و در روز بحران، به پناهگاه جنگی تبدیل می‌شوند.

در این فضاهای زیرزمینی، استخر شنا، زمین ورزش، باشگاه و حتی فضای بازی کودکان دیده می‌شود. اما همین مجموعه‌ها در شرایط اضطراری می‌توانند ظرف تنها ۷۲ ساعت به پناهگاه‌های کامل جنگی تبدیل شوند.

یکی از مشهورترین این سازه‌ها، پناهگاه «مری هاکا» در شهر هلسینکی است؛ مجموعه‌ای عظیم در دل سنگ که ظرفیت اسکان حدود ۶ هزار نفر را دارد و حالا به مقصد هیات‌های خارجی تبدیل شده است. رویترز می‌گوید تاکنون حدود ۸۰۰ هیات خارجی از کشورهای مختلف جهان برای بازدید از این مجموعه به فنلاند سفر کرده‌اند؛ از مقام‌های شهری اوکراین گرفته تا شرکت‌های بزرگ انرژی و مقام‌های امنیتی کشورهای مختلف.

فنلاند تجربه‌ای طولانی از زندگی در کنار روسیه و خاطره جنگ جهانی دوم دارد. برخلاف بسیاری از کشورهای اروپایی که پس از پایان جنگ سرد ساخت پناهگاه‌ها را کنار گذاشتند، فنلاند این سیاست را حفظ کرد.

بر اساس قوانین این کشور، ساخت پناهگاه برای ساختمان‌های بزرگ اجباری است. مقام‌های فنلاندی می‌گویند هر ساختمان مسکونی یا تجاری با مساحت بیش از ۱۲۰۰ متر مربع باید پناهگاه مخصوص خود را داشته باشد. همین الزام باعث شده شرکت‌های فنلاندی در طراحی درهای ضدانفجار، سیستم‌های تهویه مقاوم در برابر تشعشعات، برق اضطراری و زیرساخت‌های ارتباطی زیرزمینی به تخصص بالایی برسند.اکنون همین تجربه تاریخی، به یک بازار صادراتی تبدیل شده است.

رویترز گزارش داده که با ادامه جنگ اوکراین و افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت زیرساخت‌ها، تقاضا برای ساخت پناهگاه در کشورهای مختلف به سرعت در حال افزایش است. شرکت‌های فنلاندی از رشد سفارش‌ها در کشورهایی مانند لهستان، آلمان و حتی کشورهای خلیج فارس خبر می‌دهند.

مدیرعامل شرکت فنلاندی «تمت» که حدود ۷۰ سال در حوزه فناوری پناهگاه فعالیت می‌کند، گفته پس از حملات اخیر در منطقه، از ابوظبی با او تماس گرفته‌اند و خواسته‌اند برای توسعه پروژه‌های جدید به امارات برود. این شرکت اکنون در حال احداث کارخانه‌ای در امارات متحده عربی است؛ کشوری که به گفته او قصد دارد صدها پناهگاه جدید بسازد.

برخی فعالان این صنعت معتقدند بازار پناهگاه‌ها در سال‌های آینده آن‌قدر رشد خواهد کرد که مشکل اصلی دیگر پیدا کردن مشتری نخواهد بود، بلکه کمبود ظرفیت ساخت خواهد شد.

اهمیت این سازه‌ها فقط به مرحله طراحی یا تجارت محدود نمانده است. در برخی شهرهای نزدیک خط مقدم جنگ در اوکراین، پناهگاه‌ها حالا بخشی از زندگی روزمره مردم شده‌اند.

رویترز از شهری در نزدیکی جبهه اوکراین گزارش می‌دهد که یکی از پناهگاه‌های تازه‌ساز، همزمان به مدرسه تبدیل شده تا کودکان بتوانند چند طبقه زیر زمین و دور از حملات موشکی و پهپادی، دوباره به کلاس درس برگردند.

در این مناطق، آژیر حمله هوایی گاهی بیش از ۱۵ بار در روز به صدا درمی‌آید؛ شرایطی که باعث شده حتی برخی مربیان ورزشی هم خواهان ساخت سالن‌های تمرین زیرزمینی شوند تا زندگی عادی در زمان جنگ کاملاً متوقف نشود.

اگر در دهه‌های گذشته بسیاری از کشورها تصور می‌کردند دوران پناهگاه‌های جنگی به پایان رسیده، حالا جنگ اوکراین، حملات موشکی و نگرانی درباره امنیت شهرها دوباره نگاه دولت‌ها را به زیر زمین برده است.

فنلاند اکنون تلاش می‌کند تجربه چند دهه‌ای خود را به یک مدل صادراتی تبدیل کند؛ مدلی که بر اساس آن، فضاهای زیرزمینی نه فقط برای روز جنگ، بلکه برای زندگی روزمره طراحی می‌شوند؛ سازه‌هایی که هم بخشی از شهرند و هم بخشی از ماشین بقا.