اجرای چراغ خاموش اینترنت طبقاتی؛ از پیامک‌های رندوم تا رقابت اپراتورها

به گزارش زومان، این افراد پیش‌تر هیچ درخواستی برای چنین سرویسی نداشته‌اند و اساساً از خدمات ویژه کسب‌وکارها بی‌خبر بوده‌اند، موضوعی که نشان می‌دهد اینترنت پرو ممکن است در سکوت خبری در حال تبدیل به اینترنت عمومی شده باشد.

متن پیامکی که در برخی رسانه‌ها منتشر شده چنین است: «مشترک گرامی، دسترسی به اینترنت پرو برای شماره شما فعال شد… ۳۰ روز فرصت دارید تا… احراز هویت نمایید، در غیر این صورت دسترسی اینترنت شما به حالت قبل برخواهد گشت».

افزون بر این، گزارش‌ها حاکی‌ست برخی اپراتورها به مشترکان رقیب خود پیام ارسال می‌کنند که اگر سیم‌کارت آن‌ها را خریداری کنند، می‌توانند به اینترنت پرو دسترسی پیدا کنند؛ گویی این سرویس به ابزاری برای بازاریابی اپراتورها تبدیل شده است.

تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی حتی حاکی از فروش اینترنت پرو در کنار خیابان‌ها نیز هست: فروشندگان سیم‌کارت‌های ویژه «اینترنت پرو» را به متقاضیان ارائه می‌کنند. حتی بالاتر از آن برخی اپراتورها به شکل رسمی در غرفه اینترنت پرو فروختند. گزارش‌هایی از فروش اینترنت پرو در مکان‌هایی مانند مزون هم وجود داشت!

بررسی‌های میدانی و روایت کاربران نشان می‌دهد اینترنت پرو هم نسخه واحدی ندارد. برخی کاربران می‌گویند فقط بخشی از سرویس‌ها و پیام‌رسان‌ها برایشان فعال شده و همچنان دسترسی به اپلیکیشن‌هایی مثل Google Play یا برخی سرویس‌های خارجی محدود است.

به همین دلیل، فعالان حوزه ارتباطات معتقدند «اینترنت پرو» عملاً به نوعی اینترنت لایه‌بندی‌شده تبدیل شده؛ مدلی که در آن، سطح دسترسی کاربران بر اساس نوع سرویس، اپراتور یا مجوز متفاوت است.

همین مسئله باعث شده بیش از هر چیز این موضوع یادآور «اینترنت طبقاتی» باشد؛ مفهومی که مقام‌های دولتی معمولاً آن را رد می‌کنند، اما شواهد میدانی تاکید بیشتری بر آن دارند.

در مقابل این گزارش‌ها، مقام‌های دولتی تلاش کرده‌اند تأکید کنند اینترنت پرو قرار نیست جایگزین اینترنت عمومی شود و تنها یک طرح موقتی است.

مدیران دولتی در هفته‌های اخیر بارها تأکید کرده‌اند «اینترنت پرو طرح آن‌ها نیست و تصمیم‌گیری آن در سطوح امنیتی کشور انجام شده است». برای نمونه، سیدمهدی طباطبایی، معاون اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهور، نوشت که «رئیس‌جمهور با محدودیت دسترسی مردم به اینترنت بین‌المللی قویا مخالف است» و تأکید کرد اینترنت پرو صرفاً «راهی موقت» برای دسترسی‌های ضروری در شرایط جنگی است.

از سوی دیگر، ستار هاشمی، وزیر ارتباطات، توضیح داده که این طرح پس از رخدادهای دی‌ماه و با مصوبه شورای عالی امنیت ملی ایجاد شده تا کسب‌وکارها در شرایط بحرانی به اینترنت جهانی دسترسی داشته باشند. او افزوده که در روند اجرایی اینترنت پرو «در برخی موارد از مسیر و ضوابط تعیین‌شده فاصله گرفته شد» و سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی هشدار داده و قوه قضائیه به پرونده ورود کرده است.

از آن سو، سازمان تنظیم مقررات اعلام کرده ارائه «اینترنت پرو» تنها برای کسب‌وکارها با مجوز رسمی مجاز است و تخلف برخی اپراتورهای ارتباطی از مفاد و چارچوب‌های مصوبه مذکور محرز است.

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، نیز گفته هدف اینترنت پرو این بوده که «کسب‌وکارها دسترسی باکیفیت داشته باشند» و این وضعیت موقتی است.

در گزارش‌های منتشرشده از جلسات قوه قضاییه نیز آمده که وزیر ارتباطات و دادستان کل کشور، وقوع تخلف در پرونده موسوم به «اینترنت پرو» و «خط‌های سفید» را قطعی دانسته‌اند.

وزیر ارتباطات هم در جای دیگر تاکید کرده اینترنت ویژه کسب‌وکارها جایگزین اینترنت عمومی نیست.

اگرچه مقامات ارشد می‌گویند اینترنت پرو یک طرح اضطراری و موقتی برای کسب‌وکارهاست و قرار نیست جایگزینی برای اینترنت عمومی شود، اما تجربه کاربران تصویر متفاوتی را نشان می‌دهد:

• ارسال پیامک‌های رندوم بدون ثبت درخواست
• رقابت اپراتورها برای فروش اینترنت پرو
• فعال شدن دسترسی‌های متفاوت برای کاربران مختلف
• شکل‌گیری بازار فروش اینترنت پرو
• نبود شفافیت درباره معیار انتخاب کاربران

همه این‌ها این پرسش را پررنگ‌تر کرده که آیا اینترنت پرو صرفاً یک راه‌حل موقت برای کسب‌وکارهاست یا آغاز اجرای تدریجی اینترنت طبقاتی در ابعاد گسترده‌تر؟

اگر در هفته‌های اخیر پیامکی درباره اینترنت پرو دریافت کرده‌اید یا تجربه‌ای از فعال شدن این سرویس دارید، در کامنت‌ها برای ما بنویسید:

• پیامک از طرف کدام اپراتور بود؟
• چه سرویس‌هایی برای شما باز شده؟
• آیا خودتان درخواستی ثبت کرده بودید؟
• هزینه یا شرایط خاصی به شما اعلام شده؟

اطلاعات و تجربه‌های شما می‌تواند به روشن‌تر شدن ابعاد این طرح کمک کند.