کالبدشکافی ماندگاری قیمت نفت در قله؛ فراتر از یک نوسان گذرا
به گزارش زومان به نقل از تریدینگ ویو، قیمت نفت در معاملات روز سهشنبه با رشد همراه شد؛ افزایشی که تحت تأثیر تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه و افزایش نگرانیها درباره امنیت عرضه جهانی شکل گرفت.
نفت خام آمریکا (WTI) حدود ۱ درصد رشد کرد و به ۹۹.۰۶ دلار در هر بشکه رسید و نفت برنت نیز با افزایش ۰.۸ درصدی در سطح ۱۰۵.۰۷ دلار معامله شد.
سایه تنشها بر تنگه هرمز
محرک اصلی این حرکت صعودی، بازگشت ریسک ژئوپلیتیکی به بازار انرژی بود؛ جایی که تنشهای فزاینده میان ایران و آمریکا، در کنار اظهارات دونالد ترامپ درباره «بسیار شکننده بودن آتشبس» و هشدار نسبت به فضای ناپایدار منطقه، بار دیگر نگرانیها از اختلال احتمالی در عرضه را تقویت کرد.
در چنین شرایطی، معاملهگران بهطور طبیعی ریسک پرمیوم بالاتری را در قیمت نفت لحاظ میکنند، بهویژه با توجه به حساسیت بازار نسبت به مسیرهای حیاتی حملونقل انرژی در منطقه.
در مرکز این نگرانیها، تنگه هرمز قرار دارد؛ گذرگاهی که حدود یکپنجم تجارت جهانی نفت و گاز از آن عبور میکند و هرگونه تنش در آن میتواند به سرعت به بازار جهانی سرایت کند. همین ریسک ساختاری باعث شده حتی در مقاطعی که عوامل بنیادی فشار کاهشی ایجاد میکنند، قیمت نفت همچنان در سطوح بالا باقی بماند و به شوکهای سیاسی واکنش سریع نشان دهد.
آمریکا اعلام کرد که با هماهنگی آژانس بینالمللی انرژی (IEA) ۵۳ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری نفت خود را آزاد کرده است.
با این حال، رشد قیمتها بدون محدودیت نبود. در سمت مقابل، نگرانیها درباره چشمانداز تقاضای جهانی و روند رشد اقتصادی، بهویژه در اقتصادهای بزرگ، مانع از شکلگیری یک روند صعودی قدرتمندتر شد.
نگاه بازار اکنون تا حد زیادی به روابط آمریکا و چین و نشستهای پیشروی مقامات دو کشور معطوف است؛ جایی که هرگونه بهبود یا تنش در فضای دیپلماتیک میتواند مستقیماً بر انتظارات رشد جهانی و در نتیجه تقاضای نفت اثر بگذارد.
جنگ سرد عرضه و تقاضا
در واقع، بازار نفت در وضعیت دوگانهای قرار گرفته است؛ از یک سو ریسکهای عرضه و تنشهای ژئوپلیتیکی از قیمتها حمایت میکنند و از سوی دیگر، ابهام در چشمانداز تقاضا اجازه نمیدهد روند صعودی بهطور کامل تثبیت شود. همین تقابل باعث شده بازار در ماههای اخیر رفتاری نوسانی و حساس نسبت به اخبار سیاسی و اقتصادی داشته باشد.
در کنار این عوامل، دادههای موجودی نفت آمریکا نیز بهعنوان یکی از محرکهای کوتاهمدت بازار در کانون توجه قرار دارد. گزارش هفتگی مؤسسه نفت آمریکا (API) و دادههای رسمی اداره اطلاعات انرژی (EIA) میتواند مسیر قیمتها را در کوتاهمدت تغییر دهد.
کاهش ذخایر معمولاً نشانهای از تقاضای قویتر تلقی میشود و از قیمتها حمایت میکند، در حالی که افزایش ذخایر میتواند فشار فروش را تشدید کند و روند صعودی را محدود سازد.
اما در سمت میانمدت، تصویر کلی بازار همچنان حمایتی ارزیابی میشود. گزارش بیبیسی از تحلیل بانک سرمایهگذاری جی پی مورگان حکایت از آن دارد که قیمت نفت حتی در صورت بازگشایی مجدد تنگه هرمز نیز در محدوده زیر ۱۰۰ دلار پایدار نخواهد ماند و انتظار میرود برای بخش عمدهای از سال ۲۰۲۶ در محدوده بالای ۱۰۰ دلار باقی بماند.
این بانک همچنین بر این نکته تأکید کرده که بازگشت کامل بازار به شرایط عادی، تنها به باز شدن مسیرهای حملونقل محدود نمیشود و عوامل لجستیکی، ظرفیت ناوگان نفتکشها و زمانبندی پالایشگاهها نیز در روند عادیسازی نقش دارند.
نقش بازیگران پشت پرده
در همین چارچوب، تحلیل جی پی مورگان نشان میدهد که حتی در صورت کاهش تنشها، بازار انرژی بهسرعت به تعادل قبلی باز نخواهد گشت و فرآیند بازتنظیم عرضه و تقاضا میتواند زمانبر باشد. به همین دلیل، چشمانداز قیمت نفت در میانمدت همچنان در سطوح بالا و تحت تأثیر ترکیبی از محدودیت عرضه ساختاری و ریسکهای ژئوپلیتیکی باقی میماند.
در سمت عرضه نیز سیاستهای اوپکپلاس به رهبری عربستان و روسیه همچنان نقش کلیدی در حفظ کف قیمتی بازار دارند. تداوم سیاستهای کنترل تولید باعث شده بازار در برابر شوکهای تقاضا یا اخبار منفی، مقاومت نسبی داشته باشد و از افتهای شدید جلوگیری شود.
در مجموع، بازار نفت اکنون میان سه نیروی اصلی در نوسان است: ریسکهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، سیگنالهای متناقض از سمت تقاضای جهانی و سیاستهای محدودکننده عرضه. در کنار اینها، چشمانداز میانمدت همچنان حمایتی است و بر اساس برآوردهای بانکهای بزرگ، قیمتها حتی در سناریوهای تعدیل تنش نیز در سطوح بالا باقی خواهند ماند.