ایران، تایوان و هسته‌ای؛ ۳ محور اصلی مذاکرات ترامپ و شی

به گزارش زومان به نقل از رویترز، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، قرار است این هفته در دیداری دو روزه درباره موضوعاتی از جمله ایران، تایوان، هوش مصنوعی و تسلیحات هسته‌ای گفت‌وگو کنند؛ در حالی که دو طرف همچنین در حال بررسی تمدید توافق مربوط به مواد معدنی حیاتی هستند. این موضوع را مقام‌های آمریکایی پیش از سفر ترامپ به چین اعلام کرده‌اند.

رهبران دو اقتصاد بزرگ جهان قرار است پس از بیش از شش ماه نخستین دیدار حضوری خود را برگزار کنند؛ دیداری که با هدف تثبیت روابطی انجام می‌شود که تحت تأثیر جنگ تجاری، جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و سایر اختلافات دچار تنش شده است.

براساس برنامه اعلام‌شده، ترامپ روز چهارشنبه وارد پکن می‌شود و مذاکرات اصلی در روزهای پنج‌شنبه و جمعه برگزار خواهد شد. این نخستین سفر او به چین از سال ۲۰۱۷ به شمار می‌رود.

به گفته مقام‌های آمریکایی، واشنگتن و پکن احتمالاً بر سر ایجاد سازوکارهایی برای تسهیل تجارت و سرمایه‌گذاری متقابل توافق خواهند کرد.

همچنین انتظار می‌رود چین خریدهایی در حوزه هواپیماهای بوئینگ، محصولات کشاورزی آمریکا و انرژی اعلام کند.

یکی از مقام‌های آمریکایی گفت ممکن است در این نشست، برنامه ایجاد «شورای تجارت» و «شورای سرمایه‌گذاری» به‌طور رسمی اعلام شود، هرچند اجرای عملی این سازوکارها به مذاکرات و اقدامات بعدی نیاز خواهد داشت.

دو کشور همچنین درباره تمدید آتش‌بس در جنگ تجاری گفت‌وگو خواهند کرد؛ توافقی که امکان ادامه صادرات مواد معدنی از چین به آمریکا را فراهم کرده است. با این حال، هنوز مشخص نیست این توافق همین هفته تمدید خواهد شد یا نه؟

یک مقام آمریکایی نسبت به تمدید نهایی توافق ابراز اطمینان کرد و گفت: «این توافق هنوز منقضی نشده است. مطمئنم هرگونه تمدید احتمالی در زمان مناسب اعلام خواهد شد.»

گفت‌وگوهای ترامپ و شی همچنین قرار است وارد حوزه‌هایی شود که سال‌ها از اصلی‌ترین موارد تنش میان آمریکا و چین بوده‌اند؛ از جمله ایران، تایوان و تسلیحات هسته‌ای.

چین همچنان روابط خود با ایران را حفظ کرده و یکی از خریداران اصلی نفت ایران باقی مانده است. ترامپ در ماه‌های اخیر تلاش کرده از نفوذ چین برای فشار بر تهران جهت توافق با واشنگتن و پایان دادن به درگیری‌ استفاده کند که پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در اواخر فوریه آغاز شد.

دولت ترامپ همچنین فشارهایی بر چین درباره روابطش با روسیه وارد کرده است. یکی از مقام‌های آمریکایی در این باره گفت:

رئیس‌جمهور آمریکا بارها با شی جین‌پینگ درباره ایران و روسیه گفت‌وگو کرده؛ گفت‌وگوهایی که موضوعاتی مانند درآمد حاصل از همکاری‌های چین با این دو کشور، صادرات کالاها و قطعات دو منظوره و حتی احتمال صادرات تسلیحات را دربر می‌گرفته است. به گفته این مقام آمریکایی، این رایزنی‌ها ادامه خواهد داشت.

در مقابل، شی جین‌پینگ از مواضع واشنگتن در قبال تایوان ناراضی است. آمریکا همچنان مهم‌ترین حامی بین‌المللی و تأمین‌کننده تسلیحات برای تایوان به شمار می‌رود؛ جزیره‌ای که چین آن را بخشی از خاک خود می‌داند.

برخی منابع آگاه می‌گویند هر چند چین در سال‌های اخیر حضور نظامی خود در نزدیکی تایوان را افزایش داده، اما سیاست آمریکا در این زمینه تغییری نخواهد کرد.

مشاوران ترامپ همچنین نگرانی فزاینده‌ای نسبت به مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی در حال توسعه در چین ابراز کرده‌اند و معتقدند دو کشور باید «کانال ارتباطی» مشخصی برای جلوگیری از تنش‌های احتمالی ناشی از استفاده از این فناوری ایجاد کنند.

یکی از مقام‌ها گفت: «هنوز مشخص نیست این سازوکار دقیقاً چه شکلی خواهد داشت، اما می‌خواهیم از فرصت دیدار رهبران برای آغاز گفت‌وگو و بررسی ایجاد یک کانال ارتباطی درباره مسائل مرتبط با هوش مصنوعی استفاده کنیم.»

واشنگتن مدت‌هاست امیدوار است مذاکراتی با پکن درباره تسلیحات هسته‌ای آغاز کند، اما چین تاکنون تمایلی به گفت‌وگو درباره زرادخانه هسته‌ای خود نشان نداده است.

به گفته این مقام آگاه، دولت چین به‌طور خصوصی به آمریکا اعلام کرده که «در حال حاضر هیچ علاقه‌ای به نشستن پشت میز مذاکره درباره کنترل تسلیحات هسته‌ای یا موضوعات مشابه ندارد.»

آخرین دیدار ترامپ و شی در اکتبر گذشته در کره جنوبی برگزار شد؛ جایی که دو طرف توافق کردند جنگ تجاری سنگینی را که شامل تعرفه‌های سه‌رقمی آمریکا بر کالاهای چینی و تهدید پکن به محدود کردن عرضه جهانی عناصر نادر خاکی بود، متوقف کنند.

در فوریه نیز دیوان عالی آمریکا اعلام کرد ترامپ اختیار قانونی لازم برای اعمال بسیاری از تعرفه‌های گسترده بر واردات جهانی را نداشته است، اما او متعهد شده بخشی از این تعرفه‌ها را از مسیرهای حقوقی دیگر دوباره اعمال کند.